Nguyễn Khánh Ly "đi chậm" để sẵn sàng "bùng nổ" trong liveshow 20 năm ca hát

Đến lúc kể câu chuyện của riêng mình

Liveshow có tên gọi "Khát vọng tình yêu" diễn ra tối 24-7 tới tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ (Hà Nội) không được Nguyễn Khánh Ly xem là đêm nhạc để nhìn lại thành tích hay đánh dấu một cột mốc nghề nghiệp. Với cô, đây giống như dịp để kể câu chuyện của chính mình bằng âm nhạc, về những ký ức đã đi qua, những người đã đồng hành và những giá trị vẫn luôn theo đuổi sau hai thập kỷ làm nghề.

Nhìn lại chặng đường ấy, nhiều đồng nghiệp đều có chung nhận xét rằng Nguyễn Khánh Ly không phải mẫu nghệ sĩ chọn cách đi nhanh. Thiếu tướng, nhạc sĩ Đức Trịnh, người biết cô từ khi còn chuẩn bị bước vào con đường ca hát, cho rằng điều đáng quý nhất ở nữ ca sĩ là sự bền bỉ. Theo ông, Nguyễn Khánh Ly không đi nhanh nhưng đi đến đâu chắc đến đấy. Chính sự kiên trì ấy giúp cô từng bước khẳng định mình, thay vì vội vàng tìm kiếm những dấu mốc lớn.

NSND Quang Thọ cũng nhìn thấy ở người học trò cũ một hành trình khá đặc biệt. Ông cho rằng 20 năm chưa phải quãng đường quá dài đối với một nghệ sĩ, nhưng điều đáng trân trọng là trong từng ấy thời gian, Nguyễn Khánh Ly không chỉ thử sức ở nhiều dòng nhạc mà còn bền bỉ học tập để hoàn thiện chuyên môn. Từ những ngày còn là sinh viên Nhạc viện Hà Nội, rồi học Cao học, nghiên cứu sinh và trở thành Tiến sĩ, cô vẫn song song duy trì hoạt động biểu diễn. NSND Quang Thọ bày tỏ, đấy là con đường không dễ dàng, nhất là với một người phụ nữ vừa làm nghề vừa chăm lo cho gia đình.

Chính Nguyễn Khánh Ly cũng thừa nhận mình chưa từng nghĩ đến việc làm liveshow khi chưa cảm thấy thực sự sẵn sàng. Không ít lần cô tự hỏi vì sao nhiều đồng nghiệp đã có liveshow từ rất sớm, còn mình vẫn chờ đợi. Nhưng càng làm nghề, nữ ca sĩ càng nhận ra một chương trình mang dấu ấn cá nhân cần nhiều hơn một cái tên hay một sân khấu lớn. Đó còn là trải nghiệm, bản lĩnh và cả sự chuẩn bị về điều kiện để có thể làm mọi thứ theo cách mình mong muốn.

“Khát vọng tình yêu” trước hết là khát vọng về tình yêu đôi lứa, hạnh phúc gia đình, tình yêu con người và quê hương đất nước. Đó còn là khát vọng hòa bình, lòng biết ơn đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Và sâu xa hơn, đó là khát vọng được cống hiến trọn vẹn cho nghệ thuật của một người nghệ sĩ suốt 20 năm qua chưa bao giờ thôi nuôi dưỡng đam mê.

Tiến sĩ, ca sĩ Nguyễn Khánh Ly

Nữ ca sĩ cho biết thêm, chỉ đến thời điểm này cô mới cảm thấy mình đủ độ chín trong nghề, đủ điều kiện về kinh tế và đủ sự tự tin sau một quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều năm. Với cô, liveshow đầu tiên không phải là điểm kết thúc của một chặng đường mà là khởi đầu cho một hành trình mới.

Có lẽ vì thế, êkíp cũng không lựa chọn cách xây dựng "Khát vọng tình yêu" như một đêm nhạc tổng hợp những ca khúc quen thuộc. Theo Tổng đạo diễn NSƯT Nguyễn Trường Bắc, các bài hát sẽ trở thành tiếng lòng của nhân vật trung tâm, kết nối với nhau bằng những câu chuyện và ký ức để khán giả có thể theo dõi trọn vẹn hành trình của Nguyễn Khánh Ly trong suốt 20 năm.

Xuyên suốt chương trình là hình tượng dòng sông - biểu tượng của ký ức, quê hương và thời gian. Đó là dòng sông tuổi thơ, dòng sông của những miền quê thanh bình, của những cuộc chia ly trong chiến tranh và cũng là dòng sông đưa con người đi qua mất mát để hướng tới hòa bình, tình yêu và hy vọng. Với Nguyễn Khánh Ly, hình ảnh ấy còn gắn với nơi cô sinh ra và lớn lên, như một mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và đồng hành cùng mình trên suốt hành trình làm nghề.

Tên gọi của liveshow cũng được lựa chọn sau nhiều lần trao đổi giữa Nguyễn Khánh Ly và êkíp sáng tạo. Theo nữ ca sĩ, tình yêu trong chương trình không chỉ là tình yêu đôi lứa mà còn là tình yêu quê hương, con người, khát vọng hạnh phúc, khát vọng hòa bình và hơn hết là khát vọng được tiếp tục cống hiến cho nghệ thuật. Chính những lớp nghĩa ấy tạo nên mạch cảm xúc xuyên suốt, để liveshow đầu tiên sau 20 năm không chỉ là dịp nhìn lại một hành trình, mà còn mở ra chặng đường mới của người nghệ sĩ.

Âm nhạc nối ký ức, lòng biết ơn và khát vọng đổi mới

Nếu phần đầu của "Khát vọng tình yêu" là câu chuyện về hành trình làm nghề của Nguyễn Khánh Ly thì những lựa chọn âm nhạc trong chương trình lại hé lộ nhiều hơn về con người và những giá trị cô theo đuổi.

Điểm nhấn đặc biệt của liveshow là sự xuất hiện của nhiều ca khúc Nga nổi tiếng như: Đôi bờ, Volga xinh đẹp, Giờ này anh ở đâu, Chiều hải cảng, Triệu đóa hồng... Trong bối cảnh các chương trình ca nhạc hiện nay hiếm khi dành dung lượng đáng kể cho dòng nhạc này, lựa chọn của Nguyễn Khánh Ly khiến không ít người tò mò.

Với nữ ca sĩ, đó không phải là sự khác biệt để gây chú ý, càng không phải cách gợi lại hoài niệm đơn thuần. Những ca khúc Nga xuất hiện trong liveshow gắn liền với quá trình học tập và nghiên cứu của cô dưới sự dìu dắt của cố GS, NSND Nguyễn Trung Kiên - người thầy có ảnh hưởng lớn đến con đường nghệ thuật của mình. Trong nhiều năm thực hiện luận án Tiến sĩ về thanh nhạc Nga, cô dành nhiều thời gian tìm hiểu giáo trình, kỹ thuật thanh nhạc cũng như những giá trị văn hóa ẩn sau các tác phẩm kinh điển.

"Tôi rất yêu âm nhạc Nga. Những bài hát ấy đã sống trong lòng nhiều thế hệ người Việt Nam và có ý nghĩa đặc biệt đối với cá nhân tôi. Việc đưa nhạc Nga vào liveshow trước hết là lời tri ân đối với những người thầy đã giúp tôi hoàn thành hành trình nghiên cứu khoa học. Đồng thời, đó cũng là sự biết ơn đối với nền âm nhạc đã ảnh hưởng rất lớn đến tư duy nghệ thuật của mình." - Nguyễn Khánh Ly bộc bạch.

Không chỉ Nguyễn Khánh Ly, NSND Quang Vinh cũng cho rằng âm nhạc Nga từ lâu đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ nghệ sĩ Việt Nam. Theo ông, có những giai điệu quen thuộc đến mức nhiều khán giả không còn nhận ra đó là nhạc Nga, bởi chúng đã hòa vào đời sống âm nhạc Việt Nam suốt nhiều thập niên. Chính vì vậy, việc đưa những tác phẩm ấy trở lại sân khấu không đơn thuần là gợi nhớ quá khứ mà còn là cách kết nối những giá trị vẫn còn nguyên sức sống.

Từ góc độ dàn dựng, Tổng đạo diễn NSƯT Nguyễn Trường Bắc cho biết, anh sẽ không đặt nhạc Nga và nhạc Việt ở hai mảng tách biệt mà để chúng đối thoại với nhau thông qua cùng một chủ đề. Đó là hình ảnh người lính, người mẹ, những cuộc chia ly, sự trở về sau chiến tranh và khát vọng hòa bình. Theo anh, dù được viết ở hai quốc gia khác nhau, nhiều tác phẩm vẫn gặp nhau ở tình yêu con người và niềm tin vào cuộc sống sau mất mát. Chính sự đồng điệu ấy tạo nên mạch cảm xúc xuyên suốt của chương trình.

Việc liveshow diễn ra chỉ ít ngày trước Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 cũng khiến ý tưởng ấy trở nên rõ nét hơn. Thay vì kể câu chuyện chiến tranh bằng những hình ảnh bi tráng, ê-kíp lựa chọn âm nhạc để nói về lòng biết ơn, về khát vọng hòa bình và những giá trị được đánh đổi bằng sự hy sinh của các thế hệ đi trước.

Bên cạnh những tác phẩm gắn với dòng nhạc thính phòng và nhạc Nga, "Khát vọng tình yêu" còn có một lựa chọn gây bất ngờ là ca khúc "Tái sinh" của Tăng Duy Tân. Theo chia sẻ từ êkíp, đây là tiết mục được cân nhắc khá kỹ trong quá trình xây dựng kịch bản. Ý tưởng ban đầu xuất phát từ mong muốn tạo nên một điểm chuyển về cảm xúc ở chương cuối, nơi Nguyễn Khánh Ly xuất hiện với diện mạo trẻ trung và gần gũi hơn.

Quyết định ấy cũng phản ánh quan điểm của nữ ca sĩ về việc làm mới bản thân. Sau nhiều năm gắn bó với dòng nhạc thính phòng và nhạc Cách mạng, cô không xem việc thử sức với một ca khúc đương đại là sự thay đổi hình ảnh đơn thuần, mà là cơ hội để đưa nền tảng thanh nhạc được đào tạo bài bản đến gần hơn với khán giả trẻ. Theo Nguyễn Khánh Ly, mỗi tác phẩm, dù thuộc thể loại nào, đều cần được nghiên cứu kỹ về bối cảnh ra đời, ca từ và tinh thần để người hát thực sự kể được câu chuyện của bài hát, thay vì chỉ thể hiện bằng kỹ thuật.

Bên cạnh nhân vật chính, chương trình còn có sự đồng hành của nhiều nghệ sĩ thuộc các dòng nhạc khác nhau như NSND Quang Thọ, Lê Anh Dũng, Minh Chuyên, Khắc Hòa và nhóm Dòng Thời Gian. Thay vì xuất hiện như những khách mời đơn lẻ, mỗi nghệ sĩ được xem là một mảnh ghép trong dòng chảy cảm xúc của chương trình, góp phần làm nổi bật câu chuyện mà Nguyễn Khánh Ly muốn kể.

Trong số đó, sự góp mặt của Minh Chuyên là một lựa chọn mang nhiều ý nghĩa. Nguyễn Khánh Ly cho biết cô yêu mến chất giọng nội lực và sự say mê của đàn em từ lâu, đồng thời cảm nhận cả hai có chung khát vọng được cống hiến cho nghệ thuật. Về phía Minh Chuyên, nữ ca sĩ thừa nhận từng bất ngờ khi nhận được lời mời, bởi cô vốn hoạt động ở dòng nhạc khác. Điều khiến cô xúc động hơn cả là sự chân thành và chu đáo của Nguyễn Khánh Ly, từ việc lựa chọn tiết mục đến chuẩn bị trang phục cho khách mời.

Sau 20 năm làm nghề, Nguyễn Khánh Ly chọn thực hiện liveshow đầu tiên không phải để khẳng định mình đã đi được bao xa, mà để tri ân những người đã đồng hành trên hành trình ấy - từ thầy cô, đồng nghiệp đến khán giả. Bởi vậy, Khát vọng tình yêu không chỉ là câu chuyện của một người nghệ sĩ, mà còn là câu chuyện về những ký ức được gìn giữ, về lòng biết ơn, về hòa bình và về khát vọng tiếp tục cống hiến, ngay cả khi đã đi qua một chặng đường đủ dài.

Nguyễn Khánh Ly là Tiến sĩ âm nhạc, hiện công tác tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam với vai trò giảng viên thanh nhạc.Trong suốt 20 năm hoạt động nghệ thuật, cô đã cho ra mắt nhiều sản phẩm âm nhạc được công chúng yêu mến như các album “Miền xa thẳm”, “Mùa lá đi qua”, “Lời ru nguồn cội” cùng các MV “Mùa đông không lạnh”, “Khúc ru”, “Khúc mùa xuân”, “Có Đảng sáng soi”, “Ly”, “Hà Nội ngày tháng cũ”, “Còn mãi với non sông”…