Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 443/TB-VPCP ngày 20/8/2026 về kết luận của Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp về thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu.
Thông báo nêu, năm 2026, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường. Cạnh tranh chiến lược, xung đột địa chính trị, chính sách thương mại, thuế quan của Hoa Kỳ và một số nền kinh tế lớn có nhiều điều chỉnh; giá năng lượng và chi phí logistics tiếp tục tác động trực tiếp đến tăng trưởng và thương mại toàn cầu.
Hoạt động xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục đạt kết quả tích cực. Tính đến hết tháng 7/2026, kim ngạch xuất khẩu đạt 319,7 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ, cao hơn mục tiêu cả năm 15-16% và thuộc nhóm tăng trưởng tốt trong nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên, cán cân thương mại hàng hóa ghi nhận nhập siêu khoảng 20,3 tỷ USD.
Theo đánh giá của các bộ, ngành, địa phương và hiệp hội, nhập siêu chủ yếu tập trung ở nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; nhóm năng lượng như xăng dầu, than; hóa chất, chất dẻo nguyên liệu và kim loại thường khác. Trong đó, phần lớn nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là nguyên liệu, linh kiện trung gian phục vụ sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư.
Đối với nhóm năng lượng, sản lượng khai thác dầu khí, than trong nước có xu hướng giảm, trong khi nhu cầu tiêu thụ tiếp tục tăng. Điều này dẫn đến việc phải nhập khẩu một số loại nhiên liệu, nguyên liệu năng lượng để bảo đảm cân đối cung - cầu, duy trì sản xuất và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Diễn biến xung đột tại Trung Đông, đứt gãy nguồn cung cũng làm gia tăng áp lực nhập khẩu.
Đối với nhóm hóa chất, chất dẻo nguyên liệu, kim loại thường và một số nguyên liệu khác, nhập siêu cho thấy những hạn chế mang tính cơ cấu, nhất là tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, công nghiệp hỗ trợ chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu nguyên liệu phục vụ sản xuất và tiêu dùng trong nước.
Để triển khai kịp thời, đồng bộ, hiệu quả các giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu, đồng thời kiểm soát nhập siêu trong thời gian tới, hướng tới phát triển thương mại cân bằng, bền vững, đóng góp vào tăng trưởng "hai con số", Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng tập trung triển khai các nhiệm vụ.
Đối với Bộ Công Thương, Phó Thủ tướng thường trực yêu cầu phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế, tiếp cận trực tiếp các hệ thống phân phối hiện đại, chuỗi bán lẻ quốc tế; triển khai hiệu quả Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030;
Khởi động và đẩy nhanh tiến độ đàm phán các Hiệp định thương mại ưu đãi, Hiệp định thương mại tự do với các đối tác mới để mở cửa thị trường mới cho hàng hóa Việt Nam. Trước mắt, trong quý III/2026 là khởi động đàm phán với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR).
Cùng với đó, tăng tốc xúc tiến thương mại, tận dụng ngay các đơn hàng xuất khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng đang có nhu cầu cao như điện tử, máy móc, nông thủy sản; triển khai các chương trình xúc tiến vào thị trường xuất khẩu mới, nhất là thị trường Halal, Mỹ Latinh, châu Phi.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Công Thương làm việc với các công ty có chênh lệch lớn về kim ngạch nhập khẩu - xuất khẩu trong ngành hàng máy vi tính, linh kiện điện tử, làm rõ lý do nhập khẩu, tiến độ và thúc đẩy sớm sản xuất, xuất khẩu sản phẩm;
Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, xác định cụ thể một số hàng hóa công nghiệp đã có năng lực sản xuất trong nước để đề nghị Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh tăng mức thuế nhập khẩu ưu đãi.
Đồng thời, rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp lý phù hợp với chủ trương, chính sách của Nhà nước về phòng, chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp; phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ kịp thời cho Sở Công Thương các địa phương trong việc cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa.
Tại Thông báo, Phó Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cho các bộ, ngành liên quan: Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Ngoại giao, Xây dựng… và các địa phương theo chức năng nhiệm vụ của mình rà soát sản xuất, tạo điều kiện cho xuất khẩu nhằm kiểm soát nhập siêu.
