Khu vực trung tâm Thủ đô từ lâu đã nổi tiếng với mật độ dân cư cao, lượng khách du lịch đông đúc cùng hoạt động thương mại sầm uất. Tuy nhiên, đặc thù hạ tầng với hàng loạt tuyến phố nhỏ và ngõ hẹp khiến các phương tiện thu gom rác chuyên dụng cỡ lớn rất khó tiếp cận. Xuất phát từ thực tiễn đó, URENCO quyết định đưa xe điện chuyên dùng vào vận hành thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng di chuyển, mức độ tương thích với hạ tầng và hiệu quả thu gom, từ đó làm cơ sở hoàn thiện và xem xét nhân rộng mô hình ra các khu vực phù hợp trên địa bàn.
Giải pháp “5 trong 1” cho vùng phát thải thấp
Mô hình xe điện chuyên dùng được URENCO định hướng là một giải pháp toàn diện “5 trong 1”, bao gồm: cơ giới hóa công tác thu gom; xóa bỏ các điểm nghẽn về vệ sinh môi trường; xanh hóa hệ thống phương tiện công ích; số hóa công tác quản lý chất thải và đáp ứng định hướng phát triển vùng phát thải thấp của Thành phố.
Về mặt kỹ thuật, xe điện thu gom rác sở hữu thiết kế nhỏ gọn với bán kính quay vòng chỉ khoảng 2,2 – 2,5 m, giúp phương tiện di chuyển vô cùng linh hoạt trong các ngõ ngách sâu. Việc sử dụng động cơ điện giúp xe vận hành êm ái, không gây ra tiếng ồn đô thị và đặc biệt là không phát sinh khí thải trực tiếp ra môi trường. Bên cạnh đó, thùng chứa rác được thiết kế kín hoàn toàn, khắc phục triệt để tình trạng rơi vãi chất thải cũng như rò rỉ nước rác gây mất vệ sinh trong quá trình vận chuyển.
Trong giai đoạn thử nghiệm ban đầu, URENCO đã bố trí phương tiện tại khu vực tổ dân phố Hàng Đào và Hàng Bạc, tổ chức việc thu gom theo tuyến cố định và các khung giờ cụ thể. Mỗi chuyến xe có sức chứa khoảng 80 – 100 kg chất thải. Sau khi thu gom đầy tải, rác sẽ được vận chuyển khép kín về điểm tập kết trung chuyển để sang tải trực tiếp vào xe ép rác chuyên dụng hoặc hệ thống nén rác Compactor.
Đáng chú ý, toàn bộ các phương tiện này đều được tích hợp hệ thống định vị GPS giám sát hành trình. Công nghệ này cho phép đơn vị quản lý theo dõi sát sao tuyến đường hoạt động, thời gian vận hành thực tế, từ đó hỗ trợ điều hành và điều phối công việc dựa trên dữ liệu số hóa chính xác.
Hiệu quả bước đầu và lộ trình xanh hóa đô thị
Sau một thời gian đi vào hoạt động thực tế, URENCO đã đưa vào vận hành 10 xe điện chuyên dùng. Những kết quả bước đầu ghi nhận rất tích cực: xóa bỏ được 14 điểm tập kết rác gây mất mỹ quan và thay thế khoảng 20 xe gom đẩy tay thủ công. Mô hình mới không chỉ góp phần rút ngắn đáng kể thời gian rác tồn lưu trên đường phố mà còn tăng tính cơ động, giảm bớt thao tác kéo đẩy nặng nhọc cho công nhân vệ sinh, nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân khu vực phố cổ.
Theo đại diện URENCO, việc thử nghiệm xe điện thu gom rác không đơn thuần là sự đổi mới phương tiện vận tải, mà còn là bước đi cụ thể trong lộ trình hiện đại hóa hạ tầng thu gom chất thải, thúc đẩy chuyển đổi xanh của Thủ đô.
Theo định hướng phát triển, sau khi kết thúc giai đoạn thí điểm tại phường Hoàn Kiếm, mô hình này sẽ tiếp tục được nghiên cứu để mở rộng ra toàn bộ khu vực Vành đai 1 trong năm 2027. Xa hơn, Hà Nội hướng tới mục tiêu đến năm 2028 sẽ xóa bỏ hoàn toàn các loại xe đẩy tay thủ công tại khu vực Vành đai 2.
Thông qua những cải tiến mạnh mẽ này, URENCO đang từng bước hoàn thiện phương thức thu gom rác thải ngày càng hiện đại, xanh và hiệu quả hơn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội xanh – sạch – văn minh và phát triển bền vững.
