Thông tin này chỉ được hé lộ khi mới đây, phía Ban tổ chức "Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng - DANAFF 2026" vừa công bố các dự án được lựa chọn tham gia chương trình "Vườn ươm - DANAFF Talents 2026" thuộc khuôn khổ sân chơi năm nay, trong đó có "Chiếc lược ngà". Đây được xem là bước đi mới trong hành trình đưa một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng nhất của nhà văn Nguyễn Quang Sáng đến với màn ảnh rộng.
Điều đặc biệt nằm ở chỗ, đây không chỉ là một tác phẩm văn học kinh điển được chuyển thể thành phim mà còn là dự án do chính con trai của nhà văn Nguyễn Quang Sáng thực hiện. Với đạo diễn Nguyễn Quang Dũng, có thể nói đây là dự án mang nhiều ý nghĩa cá nhân khi anh tiếp cận một tác phẩm đã gắn liền với tên tuổi của người cha quá cố, đồng thời là một phần ký ức của nhiều thế hệ độc giả Việt Nam.
Theo thông tin từ chương trình "Vườn ươm dự án - DANAFF Talents 2026", Chiếc lược ngà được đạo diễn Nguyễn Quang Dũng phát triển từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nguyễn Quang Sáng. Dự án có sự tham gia của các biên kịch Kim và ToTo Chan, đồng thời được giới thiệu sẽ mở rộng bối cảnh nguyên tác sang không gian miền Tây Nam Bộ đầu thập niên 1970, qua đó khắc họa rõ hơn những tác động của chiến tranh lên đời sống và số phận con người.
Ra đời năm 1966, "Chiếc lược ngà" là một trong những truyện ngắn nổi tiếng nhất của nhà văn Nguyễn Quang Sáng. Tác phẩm kể về tình cha con giữa ông Sáu và bé Thu trong những năm tháng chiến tranh. Sau nhiều năm xa cách vì kháng chiến, ông Sáu được nghỉ phép về thăm nhà nhưng bé Thu nhất quyết không nhận cha vì vết sẹo trên mặt khiến ông khác với người cha trong tấm ảnh mà cô bé hằng lưu giữ. Chỉ đến lúc ông chuẩn bị trở lại đơn vị, bé Thu mới nhận ra cha và cất tiếng gọi “ba”. Trong những ngày ở chiến khu, ông Sáu dồn hết tình yêu thương và nỗi nhớ con vào việc làm một chiếc lược bằng ngà voi để tặng con gái, nhưng chưa kịp trao tận tay thì hy sinh. Hình ảnh chiếc lược ngà trở thành biểu tượng xúc động về tình phụ tử, đồng thời gợi nhắc những mất mát và chia ly mà chiến tranh để lại trong mỗi gia đình Việt Nam.
Điều khiến "Chiếc lược ngà" có sức sống lâu bền không chỉ nằm ở cốt truyện xúc động mà còn ở cách nhà văn Nguyễn Quang Sáng lựa chọn góc nhìn rất đời thường để phản ánh chiến tranh. Thay vì tập trung vào bom đạn hay những trận đánh lớn, tác giả đi sâu vào tình cảm gia đình, vào nỗi nhớ, sự chờ đợi và những cuộc đoàn tụ dang dở. Chính giá trị nhân văn ấy đã giúp tác phẩm vượt qua giới hạn của một câu chuyện thời chiến để trở thành một tác phẩm văn học có sức lan tỏa rộng rãi qua nhiều thế hệ. Trong nhiều năm, "Chiếc lược ngà" được đưa vào chương trình giảng dạy Ngữ văn và trở thành tác phẩm quen thuộc với học sinh Việt Nam. Hình ảnh bé Thu, ông Sáu cùng chiếc lược nhỏ bằng ngà voi đã đi vào ký ức của nhiều độc giả như một trong những câu chuyện cảm động nhất về tình thân trong văn học Việt Nam hiện đại.
Đó cũng là lý do việc chuyển thể tác phẩm lên màn ảnh rộng được xem là thách thức không nhỏ. Bởi nguyên tác vốn là một truyện ngắn với dung lượng không dài, trong khi phim điện ảnh đòi hỏi một thế giới nhân vật và bối cảnh rộng lớn hơn. Theo giới thiệu từ dự án, phiên bản điện ảnh sẽ mở rộng câu chuyện bằng việc tái hiện đời sống của người dân miền Tây Nam Bộ trong giai đoạn đầu thập niên 1970, bao gồm những số phận sống trong và ngoài các ấp chiến lược. Đây được xem là hướng tiếp cận giúp bộ phim vừa giữ được tinh thần nguyên tác vừa có thêm chiều sâu lịch sử và xã hội.
Đối với đạo diễn Nguyễn Quang Dũng, dự án cũng đánh dấu lần hiếm hoi anh tiếp cận trực diện đề tài chiến tranh và chuyển thể văn học kinh điển. Trước đó, đạo diễn sinh năm 1978 được biết đến qua nhiều bộ phim ăn khách như: Nụ hôn thần chết, Mỹ nhân kế, Tháng năm rực rỡ, Tiệc trăng máu...và gần đây là "Đất rừng phương Nam". Mỗi tác phẩm đều cho thấy khả năng kể chuyện linh hoạt và sự nhạy bén trong việc kết nối cảm xúc với khán giả đại chúng.
Hiện dự án vẫn trong giai đoạn phát triển và chưa công bố thời gian bấm máy hay dàn diễn viên. Tuy nhiên, chỉ riêng thông tin "Chiếc lược ngà" được đưa lên màn ảnh rộng đã nhận được sự quan tâm của đông đảo khán giả yêu văn học lẫn điện ảnh. Tròn 60 năm kể từ khi tác phẩm văn học này ra đời, câu chuyện về tình cha con của ông Sáu và bé Thu vẫn giữ nguyên giá trị cảm xúc. Với sự tham gia của chính con trai nhà văn Nguyễn Quang Sáng, khán giả có cơ sở để kỳ vọng bộ phim sẽ vừa tôn trọng tinh thần nguyên tác, vừa mang đến một góc nhìn mới cho tác phẩm văn học đã trở thành ký ức của nhiều thế hệ người Việt.
