Chính thức phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 tại Hà Nội

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Tạp chí Kiến trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) tổ chức Lễ khởi động Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo và phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 với chủ đề "Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị". Chương trình hướng tới việc kết nối các nguồn lực xã hội, tìm kiếm những ý tưởng sáng tạo và từng bước hình thành hệ sinh thái không gian sáng tạo của Thủ đô.

Phát biểu tại lễ khởi động, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, cho biết năm 2026 được xác định là năm của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo: “Lễ hội Thiết kế sáng tạo hàng năm triển khai vào tháng 10 hoặc tháng 11 nhưng năm nay được khởi động ngay từ đầu năm, từ ngày 10/1/2026.

Từ đầu năm đến giờ, chúng ta đã có những bước đầu với nhiều sự kiện và các hoạt động liên quan đến sáng tạo, kết nối giữa nghệ nhân, nghệ sĩ, các nhà sản xuất, các làng nghề, doanh nghiệp.

Chúng ta đã có bước đầu những sản phẩm đóng góp cho cộng đồng và đặc biệt để du khách và người dân Thủ đô hiểu thêm về những giá trị văn hóa, lịch sử và sự sáng tạo, khéo léo của các nghệ nhân, thợ thủ công và cũng hiểu thêm về các giá trị di sản vật thể và phi vật thể của Thủ đô”.

Bên cạnh đó, về Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026, ông Phạm Tuấn Long cho biết thêm: “Mỗi địa điểm tại Việt Nam đều có giá trị về mặt lịch sử, cảnh quan và khác nhau ở kích thước. Chính vì vậy, chúng tôi đã cùng Hội Kiến trúc sư Việt Nam cùng với Ủy ban Định cư Con người Liên hợp quốc cùng các trường đại học thống nhất phát động cuộc thi. Trong đó, có những mẫu thiết kế phục vụ cho việc làm đẹp thành phố Hà Nội, tiếp tục củng cố những ý kiến trong chuỗi các thành phố sáng tạo đã được UNESCO công nhận”.

Được tổ chức trên quy mô toàn quốc, Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 hướng đến sự tham gia của kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ, chuyên gia, nhà nghiên cứu, sinh viên và cộng đồng sáng tạo. Các phương án dự thi tập trung vào giải pháp kiến trúc, đề xuất mô hình quản trị, cơ chế chính sách, phương án tài chính và cách huy động nguồn lực cộng đồng. Đáng chú ý, những ý tưởng có tính khả thi sẽ được Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan xem xét triển khai thực tế trong quá trình chỉnh trang, cải tạo cảnh quan đô thị.

BTC chia cuộc thi thành 3 hạng mục gồm: hạ tầng thúc đẩy sáng tạo; không gian sáng tạo từ các công trình chuyển đổi chức năng và bảo tồn; phát huy không gian kiến trúc, quy hoạch truyền thống. Các đề xuất được khuyến khích tập trung vào việc tái kích hoạt quảng trường, công viên, nhà ga, tuyến phố đi bộ, nhà văn hóa, khu chung cư cũ, nhà máy cũ hay các thiết chế văn hóa hoạt động chưa hiệu quả. Đồng thời, cuộc thi cũng hướng tới kết nối các làng nghề, làng cổ và khu vực ven đô với hệ sinh thái sáng tạo của khu vực trung tâm.

Phát biểu tại chương trình, TS.KTS Hoàng Thúc Hào nhấn mạnh: “Cuộc thi năm nay đòi hỏi một tư duy liên ngành hiệu quả. Chúng ta phải bảo tồn bằng sự thích ứng thông qua các di sản, chuyển đổi không gian những nhà máy cũ có thể thành “bảo tàng sống” để kết nối cộng đồng, có khả năng tự nuôi dưỡng, phát triển theo dòng chảy của thiết kế đương đại, trở thành những trung tâm văn hóa sáng tạo truyền cảm hứng. Chúng ta hiển nhiên đặt cộng đồng vào trung tâm thiết kế cùng người dân bản địa, để những thiết kế ấy thực sự “sống” cùng người dân bản địa, người thợ thủ công hay những người bán hàng rong ở quanh đó có thể ổn định sinh kế. Đây là niềm tự hào, gắn kết, bao bọc lẫn nhau giữa các nghệ sĩ, người dân cùng tạo động lực mới, trao đổi mới, cảm hứng mới”.

Trong khuôn khổ sự kiện, Tọa đàm "Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội - Từ những điểm can thiệp đến hệ sinh thái sáng tạo" cũng được diễn ra với sự tham gia của đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, UNESCO Việt Nam, kiến trúc sư Đoàn Kỳ Thanh, kiến trúc sư Nguyễn Hà và nghệ sĩ Phong Lennin.

Tại tọa đàm, các diễn giả thống nhất Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đã bước sang một giai đoạn mới. Đồng thời các chuyên gia cho rằng không nên chỉ dừng lại ở những tác phẩm ngắn hạn phục vụ lễ hội, nghệ thuật công cộng cần trở thành một phần của đời sống đô thị, tạo không gian tương tác cho người dân và góp phần hình thành bản sắc riêng của Hà Nội.

Trong khuôn khổ tọa đàm, BTC cũng giới thiệu dự án "Ngỡ ngàng Hà Nội" (Hanoi Surprises). Dự án nghiên cứu 46 điểm nghệ thuật đường phố, phân bổ theo 5 nhóm không gian gồm Không gian Di sản, Không gian Kẻ chợ, Không gian Tương lai, Không gian Sinh thái và Không gian Cộng đồng. Các địa điểm trải dài từ chợ Đồng Xuân, tháp nước Hàng Đậu, phố cổ, gầm cầu, bãi giữa sông Hồng đến các khu tập thể cũ. Một số địa điểm sẽ được lựa chọn để triển khai thí điểm tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Thông qua Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo, BTC kỳ vọng những cuộc thi, dự án nghệ thuật và hoạt động đối thoại tiếp tục được kết nối với các nguồn lực đầu tư, từng bước hiện thực hóa thành những không gian sáng tạo phục vụ cộng đồng. Đây cũng được xem là bước đi nhằm phát huy danh hiệu Thành phố sáng tạo của UNESCO, tạo thêm động lực để Hà Nội phát triển kinh tế sáng tạo gắn với di sản, văn hóa và đời sống đô thị đương đại.