Tiếp nối truyền thống hiếu học, yêu nước qua các thế hệ họ Hà

Hội thảo khoa học “Họ Hà Nghệ Tĩnh, truyền thống hiếu học, khoa bảng và những đóng góp cho quê hương, đất nước qua các thời kỳ lịch sử” diễn ra nhân kỷ niệm 85 năm Ngày hy sinh của đồng chí Hà Huy Tập - Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam (28/8/1941 - 28/8/2026) với sự tham dự của các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, đại diện các cơ quan, đơn vị, Hội Khoa học Lịch sử Hà Tĩnh, Nghệ An, Hội đồng Họ Hà Việt Nam, Hội đồng Họ Hà Nghệ Tĩnh cùng đại diện các chi họ và đông đảo con cháu họ Hà cả nước.

Hội thảo tập trung nghiên cứu quá trình hình thành, phát triển của họ Hà Nghệ Tĩnh, qua đó làm rõ những giá trị truyền thống hiếu học, khoa bảng, yêu nước, cách mạng cùng những đóng góp của các thế hệ người thuộc dòng họ Hà đối với quê hương, đất nước.

Theo các tư liệu được giới thiệu tại Hội thảo, thủy tổ dòng họ Hà Nghệ Tĩnh là Phụ quốc, Thượng Vị hầu, Thượng tướng quân Hà Mại (1334 - 1410). Từ mạch nguồn này, nhiều thế hệ tiếp nối đã góp phần làm rạng danh dòng họ, trong đó có các nhân vật tiêu biểu như Hà Tông Chính, Hà Công Trình, Hà Tông Mục, Hà Tông Huân cùng nhiều danh nhân, nhân vật lịch sử có dấu ấn trong nền khoa bảng, văn hóa và lịch sử dân tộc.

Trải qua nhiều thời kỳ, truyền thống trọng chữ, trọng học được xem là một trong những giá trị nổi bật của dòng họ Hà Nghệ Tĩnh. Việc học được đề cao như nền tảng để trau dồi tri thức, theo đuổi con đường khoa bảng, tu dưỡng nhân cách, nâng cao trách nhiệm với cộng đồng và phụng sự quê hương, đất nước.

Từ nền tảng ấy, nhiều người con họ Hà đã trưởng thành và đóng góp trên các lĩnh vực khoa học, giáo dục, văn hóa, quản lý, kinh tế - xã hội cũng như sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Bên cạnh đó, Hội thảo khoa học “Họ Hà Nghệ Tĩnh, truyền thống hiếu học, khoa bảng và những đóng góp cho quê hương, đất nước qua các thời kỳ lịch sử” còn là dịp để tưởng nhớ, tri ân đồng chí Hà Huy Tập, người con ưu tú của quê hương Hà Tĩnh. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí là biểu tượng về lòng yêu nước, ý chí đấu tranh, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến cho dân tộc.

Từ truyền thống gia đình, quê hương và dòng họ, đồng chí Hà Huy Tập trưởng thành từ một người thầy giáo trở thành nhà cách mạng, nhà lý luận và người lãnh đạo của Đảng. Việc tổ chức Hội thảo vào dịp kỷ niệm 85 năm Ngày hy sinh của đồng chí Hà Huy Tập góp phần tri ân nhân vật lịch sử tiêu biểu, đồng thời nhắc nhớ thế hệ hôm nay về lý tưởng sống, tinh thần hiếu học và trách nhiệm với đất nước.

Tại Hội thảo, ông Hà Văn Lợi, Phó Chủ tịch Hội đồng Họ Hà Việt Nam trình bày tham luận “Huyết mạch Họ Hà nối dài cùng nước Việt - Tinh hoa dòng tộc sáng mãi với trời Nam”. Tham luận nhấn mạnh sự kế thừa giữa các thế hệ, trong đó “huyết mạch” của dòng họ được nhìn nhận không chỉ ở sự nối tiếp huyết thống, mà còn ở việc trao truyền đạo lý, trí tuệ, nhân cách, lòng yêu nước và trách nhiệm với quê hương.

Các giá trị hiếu học - yêu nước đạo đức trách nhiệm phụng sự được xác định là những phẩm chất xuyên suốt cần được tiếp nối từ thế hệ trước đến các con cháu sau này.

Bên cạnh phần tham luận, ông Hà Văn Lợi còn sáng tác và trình diễn “Bài ca Họ Hà Việt Nam” cùng Vũ đoàn Lavender. Tác phẩm gửi gắm niềm tự hào về cội nguồn và những giá trị đạo lý được nhấn mạnh qua mười chữ đạo lý Cửu Đỉnh: Nhân - Nghĩa - Lễ - Trí - Tín; Trung - Hiếu - Trí - Dũng - Liêm.

Thông qua âm nhạc, những câu chuyện về lịch sử dòng họ được chuyển tải bằng cảm xúc và nghệ thuật, tạo thêm điểm nhấn cho chương trình. Cùng với tham luận của ông Hà Văn Lợi, các đại biểu tại Hội thảo trình bày nhiều ý kiến, tư liệu về lịch sử hình thành, truyền thống khoa bảng, các nhân vật tiêu biểu và những đóng góp của Họ Hà Nghệ Tĩnh qua các thời kỳ.

Các nội dung góp phần kết nối nguồn tư liệu, bổ sung góc nhìn nghiên cứu và đặt ra yêu cầu tiếp tục bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa của dòng họ trong đời sống đương đại. Đây cũng là cách để truyền thống hiếu học, khoa bảng, yêu nước và tinh thần phụng sự của Họ Hà Nghệ Tĩnh tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Một hành trình của lòng biết ơn – gìn giữ và trao truyền di sản

Ngày 18 tháng 8 năm 2026 – Nhân kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24/4/1906 – 24/4/2026), 85 năm Ngày hy sinh của đồng chí Hà Huy Tập - Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam (28/8/1941 - 28/8/2026), tại Nhà thờ Đại tôn họ Hà, Cẩm Hưng, Hà Tĩnh, Hội đồng họ Hà Nghệ Tĩnh cùng Ban Chủ nhiệm Chương trình “Tìm kiếm, khai quật, di dời, an táng và vinh danh Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập” tổ chức Lễ an vị tượng Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Buổi lễ là hoạt động tri ân, tưởng niệm và gìn giữ di sản, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, đồng thời tiếp nối hành trình nhiều năm của gia tộc, quê hương và những người đồng hành trong việc tôn vinh những giá trị lịch sử gắn với Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Chia sẻ về ý nghĩa của sự kiện, ông Hà Huy Thanh – Chủ nhiệm Chương trình – cho biết: “Đối với tôi, ngày hôm nay không phải là một sự kiện đứng riêng biệt. Năm 2009, chúng tôi cùng các cơ quan, tổ chức, bà con gia tộc và những người đồng hành thực hiện hành trình đưa hài cốt Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập trở về quê hương. Mười bảy năm sau, vào năm kỷ niệm 120 năm Ngày sinh của Người, hành trình tri ân ấy được tiếp nối bằng việc sáng tác, đúc, cung rước và an vị tượng Cụ tại Nhà thờ Đại tôn họ Hà".

Theo ông Hà Huy Thanh, hai dấu mốc 2009 và 2026 là sự tiếp nối của cùng một tinh thần: từ lòng biết ơn đến trách nhiệm gìn giữ và trao truyền di sản cho các thế hệ mai sau.