Trong cao trào Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam ra đời, mang trên mình nhiệm vụ bảo vệ chính quyền Cách mạng, bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân. Công an TP Hà Nội vinh dự là một phần trong hành trình 81 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an Nhân dân, đồng thời gắn bó với từng bước chuyển mình của Thủ đô.
Nhìn lại chặng đường ấy, "81 Mùa bình yên" không chỉ được tạo nên từ những chiến công được ghi nhận, mà còn từ biết bao sự hy sinh thầm lặng, những nhiệm vụ âm thầm diễn ra mỗi ngày và những cuộc đấu trí ngày càng phức tạp trước những phương thức phạm tội mới. Từ những trận tuyến trong chiến tranh đến cuộc chiến với tội phạm công nghệ cao, từ những người chiến sĩ đã nằm lại đến lớp cán bộ, chiến sĩ hôm nay đang tiếp tục công việc trong một Hà Nội hiện đại, chương trình là dịp nhìn lại một hành trình đã đi qua và những phần việc đang được tiếp nối.
Chương trình nghệ thuật chính luận "81 Mùa bình yên" có sự tham dự của đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội; Đồng chí Trần Thế Cương, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội; Đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội; Đồng chí Bùi Huyền Mai, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội.
Về phía Bộ Công an có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ Công an, trong đó có Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Cục An ninh đối ngoại, Cục Khoa học, Chiến lược và Lịch sử Công an.
Về phía Công an TP Hà Nội có: Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an TP Hà Nội, chỉ đạo nội dung; Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Quyền, Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội, chỉ đạo thực hiện. Cùng tham dự còn có các đồng chí Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội: Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, Thiếu tướng Lê Văn Tuân, Đại tá Nguyễn Tiến Đạt và Đại tá Nguyễn Đức Long, cùng đại diện các phòng nghiệp vụ, đơn vị thuộc Công an thành phố.
Về phía các đơn vị nghệ thuật có sự tham dự của: NSND Trung Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội, tác giả kịch bản; NSƯT Trường Bắc, Phó Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quốc gia Việt Nam, Tổng đạo diễn, cùng ê-kíp sáng tạo, nghệ sĩ, diễn viên và đông đảo cán bộ, chiến sĩ tham gia chương trình.
"81 Mùa bình yên" cũng là một hành trình của nỗ lực gìn giữ bền bỉ, không ngừng nghỉ của lực lượng Công an Thủ đô, từ những con phố, những mái nhà, những giá trị văn hóa của một thành phố đã hơn nghìn năm tuổi. Nhưng bình yên không phải điều bất biến. Cùng với sự phát triển của Hà Nội, những nhiệm vụ đặt ra với lực lượng Công an cũng thay đổi.
Bên cạnh những nhiệm vụ truyền thống là những cuộc đấu tranh trên không gian mạng, những loại tội phạm mới, những yêu cầu về chuyển đổi số, cải cách hành chính và ứng dụng khoa học công nghệ. Vì thế, câu chuyện về 81 năm không chỉ là nhìn lại về phía sau, về chặng đường đã qua, mà hơn cả đó còn là câu chuyện về những người hôm nay đang tiếp nhận phần việc của các thế hệ đi trước và tiếp tục viết nên những mùa bình yên mới cho Thủ đô.
Tại khu vực Tượng đài “Cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh”, sân khấu được dựng giữa phố Đinh Tiên Hoàng, phía sau là Hồ Gươm. Không gian ấy khiến những câu chuyện được kể trong đêm diễn có một sự gần gũi riêng bởi đó không phải một sân khấu tách khỏi đời sống. Thay vào đó, những câu chuyện về người chiến sĩ được kể ngay giữa thành phố mà họ vẫn đang ngày ngày làm nhiệm vụ bảo vệ. Trên sân khấu là lịch sử, những chuyên án, những cuộc đời và những mất mát. Còn ở phía dưới vẫn là Hà Nội với những con phố, dòng người và ánh đèn quen thuộc.
Giọng đọc hào sảng, ấm áp của NSND Lê Chức mở đầu chương trình gợi nhắc rằng qua các thế hệ, lực lượng Công an Hà Nội không chỉ bảo vệ sự bình yên của một thành phố mà còn góp phần gìn giữ những giá trị của một vùng đất nghìn năm lịch sử. Vì thế, câu chuyện không bắt đầu từ những chuyên án hay những chiến công của lực lượng Công an mà bắt nguồn từ việc dời đô.
Hình ảnh vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Đại La hiện lên trên sân khấu, gợi lại quyết định chọn vùng đất có vị trí thuận lợi để định đô, mở ra một kinh thành lâu dài. Từ một quyết định của hơn một nghìn năm trước, Thăng Long dần trở thành nơi hội tụ của lịch sử, văn hóa và con người. Những lớp thời gian ấy tiếp tục được nối bằng âm nhạc. “Thăng Long Việt Nam bay lên” đưa sân khấu từ câu chuyện của kinh thành xưa sang một Hà Nội đang chuyển động, rồi “Xẩm bốn mùa hoa Hà Nội” của Hà Myo xuất hiện với sự kết hợp giữa xẩm, Rap và nhạc điện tử EDM. Sự chuyển tiếp ấy đáng chú ý bởi nó không tạo cảm giác quá khứ và hiện tại đứng ở hai phía. Xẩm gợi nhớ về nét sinh hoạt dân dã trong đời sống của người xưa, nay được đặt vào nhịp điệu của âm nhạc trẻ, như cách khẳng định rằng chất liệu cũ vẫn còn đó, chỉ có cách kể đã khác. Một nghìn năm của Thăng Long cũng vậy, những gì thuộc về quá khứ không nằm yên trong ký ức mà tiếp tục đi vào đời sống hôm nay bằng nhiều hình thức mới.
Từ mạch nguồn ấy, chương trình trở về mùa Thu năm 1945 và hành trình 81 năm của lực lượng Công an Nhân dân. “Nguyện thề vì bình yên” vang lên với phần phụ họa của Nhà hát Ca múa nhạc Quốc gia Việt Nam và tập thể cán bộ, chiến sĩ Công an TP Hà Nội. Lời thề được đặt ở đầu chương trình như một điểm nối giữa những thế hệ đã đi qua và những người đang tiếp tục cống hiến cho cuộc sống hôm nay.
Nhưng “81 Mùa bình yên” không đi theo cách kể quen thuộc của một chương trình kỷ niệm, nơi mà những chiến công lần lượt hiện lên bằng hình ảnh tư liệu và những lời bình. Sau phần lịch sử và văn hóa, chương trình nối tiếp bằng vở kịch “Đấu trí” tái hiện đường dây lừa đảo đầu tư ngoại hối xuyên quốc gia bằng những tình huống nhanh, trực diện. Từ một văn phòng tài chính tưởng như bình thường, lực lượng Công an bất ngờ xuất hiện, khống chế các đối tượng, mở ra câu chuyện về một đường dây tội phạm được tổ chức tinh vi trên không gian mạng.
Vở chính kịch được xây dựng từ chất liệu chuyên án lừa đảo đầu tư ngoại hối xuyên quốc gia “Mr Pips”. Vụ án từng xuất hiện dày đặc trên mặt báo, nhưng khi bước lên sân khấu, những con số và thông tin điều tra lại mang một "hình hài" khác. Đường dây do Phó Đức Nam, tức Mr Pips, và Lê Khắc Ngọ, tức Mr Hunter, cầm đầu được dựng lại qua một không gian rất bình thường, thậm chí có vẻ hấp dẫn đối với bất kỳ ai đang tìm kiếm một cơ hội đầu tư. Hàng nghìn tỷ đồng tài sản đã bị phong tỏa, từ xe sang, bất động sản trong và ngoài nước, tài khoản ngân hàng cho tới hàng trăm kg vàng. Nhưng điều khiến câu chuyện này đáng sợ không nằm ở những con số "khủng" đó mà ở cách những kẻ đứng sau đường dây khiến nạn nhân tin rằng mình đang bước vào một thị trường thật. Những trang web được lập trình sẵn.
Trên sân khấu, tội phạm không có một khuôn mặt dễ nhận biết, nó nằm sau những lời mời gọi đầu tư, những hình ảnh giàu có, những lời hứa về lợi nhuận và cuối cùng là một cú nhấp chuột. “Đấu trí” không chỉ kể về một chuyên án mà còn cho thấy một mặt trận mới của cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, nơi người chiến sĩ phải lần theo những dấu vết nằm trong máy tính, tài khoản và không gian mạng.
Xen giữa câu chuyện ấy là ca khúc “Công an Thủ đô vì bình yên cuộc sống” do Hoàng Hồng Ngọc thể hiện, phổ nhạc từ lời của Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng. Giai điệu xúc động về những “bàn chân lặng lẽ” được đặt cạnh câu chuyện về một chuyên án mà phần lớn diễn ra ngoài tầm mắt của người dân. Người xem vì thế dễ hình dung hơn về những công việc vẫn diễn ra khi thành phố đang sống một ngày bình thường.
Nếu “Đấu trí” đưa khán giả vào một thế giới được tạo ra bởi công nghệ, vở kịch “Lằn ranh công lý” lại dẫn tới một nơi mà người ta vốn chờ đợi sự chính xác và công bằng. Vở kịch lấy chất liệu từ vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương. Sân khấu ban đầu là những chiếc áo blouse trắng, những bộ quần áo bệnh nhân và không gian của một cơ sở điều trị. Rồi từng lớp sự việc được mở ra, với những phòng riêng, điện thoại, những lần ra ngoài, những cuộc ăn chơi và việc sử dụng ma túy. Ở đó, những câu thoại được đặt ra một cách trực diện khiến người xem giật mình: “Hồ sơ có thể sửa được nhưng camera ngoài kia không xóa được”. Nơi vốn dành cho việc điều trị và giám định lại trở thành một không gian đầy nghịch lý.
Một chi tiết của vụ án được đưa lên sân khấu khá ám ảnh. Phía sau những quầy bar phủ khăn trắng là hình ảnh một vịnh biển trong đêm, trăng non trên rặng núi. Khung cảnh phía sau yên tĩnh đến mức đẹp, trong khi phía trước lại diễn ra những cuộc ăn chơi và những hành vi trái pháp luật. Sự tương phản ấy không cần lời giải thích rộng dài. Đến đây, “Lằn ranh công lý” không còn đơn thuần là câu chuyện về một vụ án. Vở kịch chạm vào một vấn đề khó hơn, đó là niềm tin. Bởi khi một kết luận pháp y bị làm sai, điều bị ảnh hưởng không chỉ là một hồ sơ mà còn là sự tin cậy của người dân vào những quy trình được đặt ra để bảo đảm công bằng. Người cán bộ trong câu chuyện cũng đứng trước một ranh giới rất cụ thể, giữa trách nhiệm và lợi ích riêng, giữa việc làm đúng và việc chấp nhận bước qua giới hạn.
Sau hai câu chuyện đầy kịch tính, chương trình chậm lại với “Phía sau bình yên”. Vở chính kịch kể về những cán bộ, chiến sĩ hy sinh khi làm nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy. Không có những màn bắt giữ hay những cuộc đấu trí, sân khấu bắt đầu bằng một bữa cơm đơn vị, những người lính trẻ trò chuyện, cười đùa, một khoảnh khắc rất bình thường trước khi tiếng còi báo động vang lên. Khi biển lửa xuất hiện, những người khác tìm cách chạy khỏi nơi nguy hiểm, còn người lính cứu hỏa lại lao vào. Cách kể chậm và ít lời khiến sự mất mát đến từ từ.
Khi hàng nghìn khán giả như nghẹn lại với sự hy sinh không lời thoại nào có thể tái hiện được thì giai điệu ca khúc “Bài ca không quên” vang lên với phần độc tấu violin của nghệ sĩ Anh Tú. Dưới chân Tượng đài Cảm tử, những ngọn nến được thắp sáng. Trên màn hình lớn, hình ảnh những người lính đã ngã xuống khi làm nhiệm vụ hiện lên. Khoảnh khắc ấy khiến câu chuyện 81 năm đang được kể như ngưng lại. Những người lính đã không dừng bước trong cuộc chiến đấu để bảo vệ bình yên cho nhân dân, họ đã không thể bước tiếp cùng các thế hệ hôm nay, nhưng tinh thần quả cảm và sự hy sinh quên mình đó vẫn sẽ còn được nhắc mãi.
Từ sự tưởng niệm, chương trình trở lại với hiện tại bằng “Công an Hà Nội trong tim tôi”, “Tổ quốc trong ánh mặt trời” qua giọng ca Dương Hoàng Yến và “Nối vòng tay lớn”, với sự tham gia của các nghệ sĩ, cán bộ, chiến sĩ. Câu chuyện 81 năm không dừng ở những người đã hy sinh. Nó đi tiếp bằng những người đang làm nhiệm vụ trong một Hà Nội khác rất nhiều so với Hà Nội của những thập niên trước.
Sau những phút tưởng niệm, chương trình tiếp tục với các tiết mục nghệ thuật, trong đó Dương Hoàng Yến thể hiện “Công an Hà Nội trong tim tôi” và “Tổ quốc trong ánh mặt trời”, tiếp nối mạch cảm xúc của chương trình về người chiến sĩ Công an Hà Nội qua các thế hệ.
Trước giờ chương trình chính diễn ra, không gian quanh hồ Gươm đã có nhiều hoạt động hướng tới người dân. Từ buổi sáng, phố đi bộ Đinh Tiên Hoàng có triển lãm ảnh lưu động, giao lưu với lực lượng Kỵ binh Công an Nhân dân và phần trình diễn của Đội Quân nhạc Công an Nhân dân. Buổi chiều, đội nghi lễ Công an Nhân dân tiếp tục biểu diễn, giao lưu với người dân, trẻ em và du khách. Những chiến sĩ trò chuyện với các em nhỏ, giới thiệu nhạc cụ, chụp ảnh cùng du khách nước ngoài, tạo nên những khoảnh khắc gần gũi giữa người dân với lực lượng Công an ngay trên phố.
Bình yên có lẽ cũng là điều giản dị nhất mà chương trình muốn nhắc đến. Và sau 81 năm, hành trình ấy vẫn đang được tiếp tục, bằng những nhiệm vụ mới, trong một Hà Nội đang từng ngày đổi thay.
Một số hình ảnh trong chương trình:
