Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đang chuẩn bị phương án giảm tỷ lệ sở hữu tại hai doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực năng lượng là Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS, HoSE: GAS) và Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR).
Với BSR, Petrovietnam hiện nắm khoảng 92,1% vốn điều lệ. Theo kế hoạch sản xuất, kinh doanh giai đoạn 2026-2030, tập đoàn dự kiến bán khoảng 2,1% vốn, qua đó đưa tỷ lệ sở hữu xuống còn 90%. Việc điều chỉnh này nhằm giúp BSR đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) tối thiểu 10% theo quy định của Luật Chứng khoán sửa đổi.
Tại PV GAS, tỷ lệ sở hữu của Petrovietnam hiện ở mức khoảng 95,76%. Để đáp ứng yêu cầu về free-float, tập đoàn dự kiến thoái tối thiểu 5,76% vốn tại doanh nghiệp khí lớn nhất Việt Nam.
Như vậy, các kế hoạch trên trước hết xuất phát từ yêu cầu điều chỉnh cơ cấu sở hữu, bảo đảm GAS và BSR tiếp tục đáp ứng các điều kiện đối với công ty đại chúng. Tuy nhiên, với quy mô tài sản và vị thế của hai doanh nghiệp, việc đưa một phần vốn ra thị trường cũng có thể tạo ra những giao dịch đáng chú ý khi chính thức được triển khai.
Hiện Petrovietnam đang làm việc với đơn vị tư vấn để thực hiện định giá GAS và BSR. Theo kế hoạch, quá trình này dự kiến hoàn tất chậm nhất vào tháng 12/2026. Sau khi hoàn tất định giá, phần vốn Nhà nước dự kiến được đưa ra bán đấu giá công khai tại các sở giao dịch chứng khoán.
Tại ĐHĐCĐ thường niên vừa qua, trước những quan ngại về khả năng ảnh hưởng đến tình trạng niêm yết nếu không còn đáp ứng đầy đủ điều kiện công ty đại chúng, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch HĐQT PV GAS, cho biết doanh nghiệp đã báo cáo vấn đề lên Bộ Tài chính và Chính phủ. Theo ông Bình, Chính phủ đang chỉ đạo các cơ quan liên quan, trong đó có Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), sớm tìm giải pháp để các doanh nghiệp quy mô lớn như GAS và BSR có thể tiếp tục duy trì niêm yết trên HoSE.
Ở góc độ thị trường, việc Petrovietnam từng bước đưa thêm cổ phần tại GAS và BSR ra bên ngoài có thể mở rộng nguồn cung đối với nhóm cổ phiếu đầu ngành, đồng thời tạo thêm dư địa để các nhà đầu tư tổ chức gia tăng tỷ lệ sở hữu tại những doanh nghiệp có quy mô lớn trong lĩnh vực năng lượng.
