Trong công tác cai nghiện ma túy, cắt cơn, giải độc mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là giúp học viên vượt qua sự lệ thuộc về tâm lý, hình thành thói quen lao động và khơi dậy động lực sống tích cực. Từ thực tế đó, Ban Chỉ huy Cơ sở Cai nghiện ma túy số 1 TP Hà Nội đã triển khai nhiều mô hình lao động trị liệu gắn với sản xuất, trong đó có việc cải tạo 685 gốc bưởi già để ghép giống chanh mới.
Mỗi ngày, dưới sự hướng dẫn của cán bộ đơn vị, học viên trực tiếp cắt tỉa cành sâu bệnh, ghép mắt chanh, chăm sóc cây và cải tạo đất. Những công việc tưởng chừng đơn giản lại đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và trách nhiệm. Đây là những phẩm chất mà nhiều học viên từng đánh mất trong quãng thời gian sa vào ma túy.
Thiếu tá Nguyễn Việt Tuấn, Phó trưởng Cơ sở Cai nghiện ma túy số 1, chia sẻ: "Phủ xanh đồi trọc không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn là một phương pháp trị liệu. Thông qua lao động, học viên được rèn luyện ý chí, chữa lành về tinh thần và từng bước tìm lại giá trị của bản thân."
Thực tế cho thấy, sau những giờ lao động, nhiều học viên có chuyển biến tích cực về tâm lý, giảm cảm giác thèm ma túy, tự tin hơn trong giao tiếp và sinh hoạt. Hình ảnh những gốc bưởi già được cắt bỏ phần sâu bệnh để ghép những mầm chanh mới cũng phần nào gợi lên hành trình của chính họ: từ bỏ quá khứ, nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp để bắt đầu cuộc sống mới.
Điều tạo nên hiệu quả của mô hình là sự đồng hành của cán bộ, chiến sĩ và người lao động. Họ không chỉ quản lý mà còn trực tiếp lao động cùng học viên, hướng dẫn kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và động viên trong suốt quá trình thực hiện. Sự gần gũi ấy góp phần xây dựng niềm tin, giúp học viên cởi mở hơn, từng bước vượt qua mặc cảm và quyết tâm thay đổi.
Bên cạnh ý nghĩa phục hồi nhân cách, mô hình còn hướng tới mục tiêu tạo sinh kế bền vững. Việc tham gia sản xuất nông nghiệp giúp học viên hình thành kỹ năng nghề, làm quen với môi trường lao động có kỷ luật, tạo nền tảng để tìm kiếm việc làm sau khi tái hòa nhập cộng đồng. Đồng thời, việc cải tạo gần 5ha đất đồi cũng góp phần phủ xanh diện tích đất trống, chống xói mòn và cải thiện cảnh quan môi trường.
Từ những quả đồi từng cằn cỗi nay phủ màu xanh của những vườn cây mới, có thể thấy hiệu quả của cách làm lấy con người làm trung tâm trong công tác cai nghiện. Không chỉ hồi sinh những gốc cây già, mô hình còn gieo thêm niềm tin, ý chí và hy vọng cho những người từng lầm lỡ, giúp họ vững vàng hơn trên hành trình trở về với gia đình và cộng đồng.
