UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình gửi HĐND thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng, tu bổ xung yếu hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).
Dự án triển khai trên đoạn sông Nhuệ từ cống Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội, đi qua 19 xã, phường, gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Diễn, Xuân Phương, Từ Liêm, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Hà Đông, Kiến Hưng, Đại Thanh, Bình Minh, Ngọc Hồi, Tam Hưng, Thường Tín, Thượng Phúc, Dân Hòa, Phượng Dực, Chuyên Mỹ, Ứng Hòa.
Tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 855 ha, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 75.000 tỷ đồng. Tập đoàn Geleximco - Công ty CP được đề xuất là nhà đầu tư, thời gian thực hiện từ năm 2026 đến 2029. Dự án gồm bốn Dự án thành phần.
Cụ thể, dự án thành phần 1 là giải phóng mặt bằng để mở rộng sông theo quy hoạch; xây dựng đường giao thông, cảnh quan và tạo quỹ đất hai bên sông phục vụ thanh toán hợp đồng BT, đồng thời bổ sung quỹ đất dự phòng của thành phố.
Dự án thành phần 2 là cải tạo, nạo vét lòng sông, xây dựng hệ thống kè bảo vệ bờ, nâng cấp các cống hiện có và dự kiến xây mới cống điều tiết tại Xuân Phương.
Dự án thành phần 3 là đầu tư đường giao thông, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống điện chiếu sáng và cống thu gom nước thải dọc hai bờ sông; xây dựng các tuyến cống, hố ga, giếng tách nước mưa và nước thải cùng các trạm bơm để đưa nước thải về nhà máy xử lý.
Dự án thành phần 4 là xây dựng tối đa 13 nhà máy xử lý nước thải theo quy hoạch, đồng bộ với hệ thống thu gom dọc tuyến.
Để thanh toán cho nhà đầu tư, thành phố dự kiến sử dụng quỹ đất của 6 dự án đối ứng với tổng giá trị ước tính 69.000 tỷ đồng, gồm khu đô thị Sơn Đồng - An Khánh (117 ha), khu đô thị tại phường Yên Nghĩa (100 ha), lô CT5 Khu đô thị thành phố giao lưu (1,5 ha), khu đô thị dọc quốc lộ 32 (20 ha), khu đô thị dọc đại lộ Hồ Tây - Ba Vì (20 ha) và ô đất đầu cống Liên Mạc (95 ha).
Theo UBND TP Hà Nội, đây mới là quỹ đất nghiên cứu để xác định phương án thanh toán, sẽ tiếp tục được rà soát, xác định cụ thể ở giai đoạn sau nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, đồng thời hạn chế phát sinh chi phí lãi vay của dự án BT.
Báo cáo thẩm tra của Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội cho biết dự án được đề xuất thực hiện theo phương thức PPP, loại hợp đồng BT, không sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên hồ sơ hiện mới xác định sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 75.115 tỉ đồng, trong khi giá trị công trình BT, giá trị quỹ đất thanh toán và phương thức thanh toán chưa được xác định đầy đủ.
Theo cơ quan thẩm tra, hồ sơ cũng chưa làm rõ thời điểm, lộ trình thanh toán, tiến độ giao quỹ đất, cơ chế bù trừ và phương án xử lý chênh lệch giữa giá trị công trình BT với giá trị quỹ đất thanh toán.
Bên cạnh đó hồ sơ chưa đánh giá đầy đủ khả năng huy động vốn của nhà đầu tư, chi phí vốn, chi phí lãi vay, khả năng cân đối nguồn lực cũng như các rủi ro tài chính trong quá trình thực hiện dự án. Các dự án đối ứng mới xác định khu vực, chưa làm rõ vị trí cụ thể.
Về phương án tài chính, Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội cho biết tổng giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán hơn 69.100 tỉ đồng, thấp hơn sơ bộ tổng mức đầu tư sau thẩm định khoảng 6.010 tỉ đồng, tương đương khoảng 8%. Tuy nhiên, hồ sơ chưa làm rõ cơ sở xử lý khoản chênh lệch này.
Cơ quan thẩm tra cũng cho rằng quỹ đất dự kiến thanh toán chưa được rà soát đầy đủ về ranh giới, diện tích, hiện trạng sử dụng đất, tính pháp lý, sự phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và khả năng chồng lấn với các dự án khác.
Đối với phương án phát triển quỹ đất hai bên tuyến và các khu vực hưởng lợi từ dự án để thanh toán hợp đồng BT, Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội đề nghị làm rõ cơ sở lựa chọn từng khu đất, sự phù hợp với quy hoạch, khả năng giải phóng mặt bằng, giá trị dự kiến, lộ trình tạo lập quỹ đất và đánh giá tính khả thi của phương án.
Về công tác giải phóng mặt bằng, cơ quan thẩm tra cho biết dự án có quy mô thu hồi đất lớn nhưng hồ sơ chưa đánh giá đầy đủ phạm vi ảnh hưởng, nhu cầu tái định cư, khả năng bố trí quỹ đất, quỹ nhà tái định cư, tiến độ giải phóng mặt bằng và các rủi ro có thể phát sinh.
Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội đề nghị làm rõ tính khả thi của mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2026 và hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2029.
