Chuyển đổi số đã vượt qua vai trò hỗ trợ quản lý ban đầu để trở thành động lực phát triển cốt lõi. Đối với du khách, chỉ cần thiết bị di động, du khách có thể chủ động lên kế hoạch, tra cứu bản đồ, mua vé, thanh toán không dùng tiền mặt và chia sẻ hành trình nhanh chóng.
Đối với doanh nghiệp, giảm phụ thuộc vào kênh quảng bá truyền thống để chuyển sang tiếp thị số, tiếp cận khách hàng toàn cầu, phân tích nhu cầu và cá nhân hóa dịch vụ. Đối với quản lý Nhà nước, chuyển đổi số giúp đổi mới phương thức điều hành, nâng cao năng lực dự báo và xây dựng hệ sinh thái số đồng bộ.
Năng lực cạnh tranh của điểm đến ngày nay không chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên mà còn phụ thuộc vào mức độ tiện ích, khả năng kết nối số và dịch vụ gia tăng. Định hướng này hoàn toàn phù hợp với Nghị quyết số 57-NQ/TW, coi khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.
Dữ liệu được xem là nguồn tài nguyên chiến lược. Mọi thao tác tìm kiếm, thanh toán hay đánh giá của du khách đều tạo ra dòng dữ liệu có giá trị cao nếu được chuẩn hóa: Giúp cơ quan quản lý nắm bắt diễn biến thị trường và ra quyết định dựa trên bằng chứng thực tế; Giúp doanh nghiệp thấu hiểu từng phân khúc khách hàng để phát triển sản phẩm phù hợp.
Trên nền tảng dữ liệu đó, AI phát huy vai trò đột phá thông qua: Phân tích khối lượng thông tin khổng lồ để nhận diện xu hướng và đánh giá hình ảnh điểm đến; Tự động hóa tiếp thị cá nhân hóa thay vì áp dụng thông điệp chung cho mọi thị trường; Phát triển trợ lý du lịch thông minh, hỗ trợ lập lịch trình, dịch thuật và phân tích phản hồi để nâng cao chất lượng dịch vụ.
Xu hướng hiện nay là chuyển từ các ứng dụng đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái du lịch số - nơi dữ liệu kết nối liền mạch giữa quản lý, doanh nghiệp và du khách.
Quản lý du lịch đang chuyển từ bị động (xử lý sự cố) sang chủ động (dự báo và hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu từ cơ sở lưu trú, nền tảng số và phản hồi thực tế).
Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, để giải quyết thách thức dữ liệu bị phân tán, Cục phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai hệ sinh thái dữ liệu du lịch Quốc gia theo mô hình "1+1+34+N" (kết nối Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công an, 34 địa phương cùng các bộ, ngành, doanh nghiệp).
Theo đó, Trung ương xây dựng nền tảng hạ tầng dùng chung; Địa phương cập nhật, phát triển và khai thác dữ liệu tại chỗ; Còn doanh nghiệp thì kết nối, thương mại hóa và phát triển sản phẩm dịch vụ trên bộ dữ liệu lõi được chuẩn hóa.
Con người là yếu tố quyết định Bên cạnh hạ tầng và công nghệ, năng lực số của đội ngũ quản lý, doanh nghiệp và người lao động chính là chìa khóa để vận hành hệ thống hiệu quả. Nâng cao kỹ năng số toàn ngành là nhiệm vụ có tính xuyên suốt.
Tận dụng hiệu quả dữ liệu, AI và chuyển đổi số sẽ là nền tảng quan trọng giúp du lịch Việt Nam bứt phá, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển theo hướng hiện đại, thông minh, bền vững trong kỷ nguyên số.
Có thể thấy, công nghệ không còn là một công cụ hỗ trợ đơn thuần mà đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự chuyển đổi của ngành Du lịch.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, năng lực ứng dụng công nghệ và khai thác hiệu quả dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định khả năng nâng cao sức cạnh tranh, tạo ra những sản phẩm mới và mở rộng không gian phát triển cho du lịch trong tương lai.
