Cú hích công nghiệp văn hóa từ cấp cơ sở trong dịp Tết Độc lập
Những ngày mùa thu lịch sử kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, góc phố số 11 – 11A Ngũ Xã rực rỡ cờ đỏ sao vàng. Dòng người kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt bước vào hành trình 75 phút ngược dòng thời gian. Với mức giá vé 229.000 đồng/người và quy mô giới hạn nghiêm ngặt từ 10 đến 12 khách cho mỗi lượt trải nghiệm, sản phẩm du lịch - văn hóa do UBND phường Ba Đình chủ trì nhanh chóng tạo nên dấu ấn sâu đậm bởi tính chân thực và chiều sâu tương tác.
Điểm làm nên sức hút đặc biệt của tour chính là toàn bộ hiện vật trưng bày đều là đồ dùng nguyên bản được dày công sưu tầm từ các khu tập thể cũ, các gia đình Hà Nội qua nhiều năm: từ chiếc xe đạp Thống Nhất nguyên biển số, quạt tai voi, tivi đen trắng vỏ đỏ, cho đến từng chiếc âu mỡ sành, cặp lồng nhôm ba tầng hay bảng niêm yết phân phối hàng Tết...
Vị thuyết minh viên đặc biệt và tiếng chuông hòa bình từ vỏ bom
Dù đang trong kỳ nghỉ lễ Quốc khánh, ông Nguyễn Dân Huy – Phó Chủ tịch UBND phường Ba Đình vẫn thường trực tại không gian 11A Ngũ Xã, trực tiếp làm người thuyết minh đặc biệt để truyền tải câu chuyện lịch sử cho từng đoàn khách. Đứng trước phông cưới in khẩu hiệu "Vui duyên mới không quên nhiệm vụ", giọng người cán bộ cơ sở trầm ấm đưa người nghe về những ngày gian khó.
Ông Nguyễn Dân Huy say sưa chia sẻ: "Đám cưới thời chiến và bao cấp giản dị vô cùng, chỉ có đĩa bánh quy, kẹo lạc, chén trà xanh và lời chúc phúc của anh em, đồng nghiệp. Chiếc phích nước Rạng Đông hay tấm gương vẽ chim công khi ấy là sính lễ quý giá nhất, thể hiện sự vun vén nghĩa tình. Đặc biệt, chiếc chuông báo động treo ở góc phố được gọt giũa từ chính vỏ bom chiến tranh. Khi bom đạn qua đi, chiếc vỏ kim loại lạnh lẽo được chọn lọc để tạo nên tiếng chuông mang tần số âm thanh vang vọng, có khả năng 'chữa lành' và nhắc nhở chúng ta trân quý từng phút giây hòa bình hôm nay."
“Ký ức sống dậy nguyên vẹn trong từng nhịp thở”
Bước đi giữa không gian đậm đặc chất liệu lịch sử, chị Phạm Thị Việt Hồng (cư dân sinh sống tại khu Giảng Võ) không giấu nổi sự xúc động. Đối với những người từng trải qua tuổi thơ nơi các dãy nhà tập thể cũ, từng góc nhỏ của tour trải nghiệm như một chiếc vé thông hành đưa chị trở về với gia đình, bè bạn của bốn mươi năm trước.
“Khi tự tay mở cánh cửa chiếc chạn bát gỗ bọc lưới mắt cáo, chạm vào chiếc âu sành đựng mỡ hay bước vào 'Tổ phục vụ nước sôi' cầm chiếc ấm nhôm cũ, nước mắt tôi cứ thế ứa ra,” chị Phạm Thị Việt Hồng bùi ngùi kể lại. “Ngày xưa chất đốt khan hiếm, để có nước sôi nấu cơm, pha trà hay tắm cho con nhỏ, cả khu tập thể phải xếp hàng mua từng ấm nước nóng. Gian khổ là thế nhưng sống chan hòa vô cùng. Nhà cửa chỉ ngăn cách bằng tấm mành trúc, muốn gặp nhau chỉ cần gọi to một tiếng. Hôm nay, được ngồi gõ lại chiếc máy chữ cơ, nhấp ngụm chè nụ bên đĩa kẹo lạc dán báo cũ, tôi thấy ký ức tuổi thơ sống dậy nguyên vẹn.”
Gắn kết thế hệ và bài học vượt khó từ đôi dép cao su
Không chỉ đưa những người lớn tuổi tìm lại thanh xuân, “Tour Yêu Nước” còn mở ra thế giới trải nghiệm đầy mới lạ cho thế hệ trẻ. Những chiếc máy điện tử băng 4 nút kết nối tivi CRT cong, mô hình tàu thủy gò bằng vỏ lon sữa đặc chạy bằng nến hay góc tiệm sửa chữa điện cơ, quấn mô-tơ máy bơm dưới giàn hoa giấy rực rỡ đã giúp các bạn trẻ hiểu rõ hơn về đời sống lao động bền bỉ, sáng tạo của thế hệ đi trước.
Điểm nhấn khép lại hành trình là bàn workshop thực hành làm móc khóa dép cao su. Dưới sự hướng dẫn tận tình của ông Nguyễn Dân Huy và các cộng sự, từng vị khách được tự tay cầm kìm, kéo, đục lỗ và xỏ các dải quai cao su cắt từ săm lốp ô tô tải quân sự hỏng. Đôi dép lốp huyền thoại từng đồng hành cùng anh bộ đội Cụ Hồ xẻ dọc Trường Sơn nay trở thành món quà lưu niệm nhỏ bé nhưng chứa đựng bài học to lớn về ý chí quật cường.
Khép lại 75 phút trải nghiệm, mỗi người bước ra từ không gian số 11A Ngũ Xã đều mang theo những cảm xúc lắng đọng. Bằng việc chủ động khai thác chính chất liệu di sản ký ức đô thị để tạo ra một sản phẩm công nghiệp văn hóa hấp dẫn, phường Ba Đình đã chứng minh hướng đi sáng tạo trong công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống.
Ở đó, lòng yêu nước không phải là những khẩu hiệu xa xôi hiện hữu bình dị từ việc biết ơn quá khứ, nâng niu giá trị hòa bình và cùng chung tay dựng xây Thủ đô hôm nay...