Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc.
Cụ thể, theo quy định tại điểm k khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Đối với nhóm đối tượng này, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được xác định trên cơ sở mức phụ cấp hằng tháng.
Trường hợp mức phụ cấp hằng tháng thấp hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất thì tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được tính bằng mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất, tương ứng với mức tham chiếu theo quy định. Trong thời gian chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.
Về tỷ lệ đóng, tổng mức đóng BHXH bắt buộc hằng tháng đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố là 25% mức phụ cấp làm căn cứ đóng BHXH. Trong đó, người lao động đóng 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Đáng chú ý, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố không phải đóng vào quỹ ốm đau và thai sản, đồng thời không thuộc diện tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp bắt buộc đối với nhóm đối tượng này.
Phần đóng của người sử dụng lao động là 17%, do Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện. Trong đó, 14% đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất, 3% đóng vào quỹ ốm đau và thai sản. Ủy ban nhân dân cấp xã không phải đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố.
Như vậy, với mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, người hoạt động không chuyên trách đóng 8%, trong khi UBND cấp xã đóng 17%. Tổng cộng mức đóng vào các quỹ BHXH bắt buộc là 25%.
Bên cạnh quy định về mức đóng, pháp luật cũng quy định trường hợp không phải đóng BHXH trong tháng. Theo đó, nếu người hoạt động không chuyên trách không làm việc và không hưởng phụ cấp từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì cả người lao động và người sử dụng lao động không phải đóng BHXH của tháng đó.
Mức phụ cấp cụ thể của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được xác định phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Theo đó, căn cứ quỹ phụ cấp được ngân sách nhà nước khoán cho mỗi thôn, tổ dân phố, khả năng cân đối của ngân sách địa phương, quy định của pháp luật có liên quan và đặc thù của các thôn, tổ dân phố trên địa bàn, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quy định cụ thể mức phụ cấp đối với từng chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
