Triển khai nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Chương trình Sức khoẻ học đường giai đoạn 2026-2035, Bộ trưởng Bộ GDĐT đã ban hành Kế hoạch triển khai Chương trình Sức khoẻ học đường của ngành Giáo dục giai đoạn 2026-2035.
Trong đó, chương trình tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác y tế trường học và các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, bảo vệ, chăm sóc, quản lý sức khỏe trong các cơ sở giáo dục nhằm bảo đảm điều kiện để người học phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần; góp phần thực hiện các mục tiêu, giải pháp về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Theo Vụ Học sinh, sinh viên - Bộ GDĐT, giai đoạn 2019-2025, dù nhân lực, cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ chăm sóc sức khỏe người học đã được cải thiện đáng kể, nhưng ở nhiều nơi, nhất là miền núi, vùng sâu, vùng xa, các điều kiện phục vụ y tế trường học còn hạn chế.
Chính sách về chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng học đường chưa hoàn thiện đầy đủ; việc tổ chức, quản lý sức khỏe người học, chăm sóc dinh dưỡng và giám sát bữa ăn học đường còn nhiều tồn tại.
Công tác chỉ đạo, điều hành, phối hợp liên ngành ở một số nơi chưa đồng bộ, quyết liệt; phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong thực hiện chế độ ăn khoa học, hợp lý, đảm bảo dinh dưỡng chưa thật sự hiệu quả.
Nhân lực nấu ăn cho bếp ăn trường học là một điểm nghẽn khác ở tất cả các khu vực trên cả nước. Nhân viên chế biến thức ăn cho học sinh thường không thuộc biên chế, chủ yếu làm việc theo hợp đồng ngắn hạn với mức lương thấp, nên khó tuyển được người có kỹ thuật nấu ăn, thường là những người lao động giản đơn và hay nghỉ việc, nên rất khó khăn cho nhà trường khi triển khai bữa ăn học đường.
Về giải pháp, ông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên - Bộ GD-ĐT nhấn mạnh trước hết nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện chính sách, trong đó tập trung hướng dẫn sửa đổi quy định về danh mục thiết bị, kỹ thuật thiết yếu trong y tế trường học; vị trí việc làm, định mức số lượng người làm việc; dinh dưỡng và tổ chức bữa ăn. Qua đó, hỗ trợ cơ sở hoàn thiện các tiêu chuẩn về trường học, cơ sở vật chất, trang thiết bị.
Bà Jenelle Babb, Cố vấn khu vực về Giáo dục Sức khỏe và Phát triển toàn diện, Văn phòng khu vực UNESCO tại Bangkok cho rằng, các chương trình sức khỏe và dinh dưỡng học đường là một trong những khoản đầu tư thông minh nhất mà các quốc gia có thể thực hiện để đảm bảo tiềm năng con người và phát triển nguồn nhân lực.
Tuy nhiên, bà Jenelle Babb khẳng định hệ thống giáo dục không thể tự mình thực hiện thành công công tác chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng học đường. Để giải quyết điểm nghẽn trong công tác này, bà Jenelle Babb cho rằng cần có cơ chế phối hợp liên ngành với vai trò, trách nhiệm giải trình rõ ràng; xem xét và cụ thể hóa bộ tiêu chuẩn toàn cầu về trường học nâng cao sức khỏe cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam; đầu tư nâng cao năng lực ở tất cả các cấp; xây dựng kế hoạch tài chính và cơ chế giám sát chương trình ngay từ đầu, trong đó có việc sử dụng bộ chỉ số trường học nâng cao sức khỏe,..
PGS.TS Bùi Thị Nhung, Phó Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng, nguyên Chủ nhiệm Khoa Dinh dưỡng học đường và ngành nghề, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, từ năm 2007, chương trình giáo dục mầm non đã xác định nhiệm vụ của nhà trường bao gồm cả nuôi dưỡng và giáo dục. Vì vậy, việc tính toán thực đơn trở thành yêu cầu trong tổ chức bữa ăn. Khi các trường có công cụ tính toán thực đơn trên phần mềm đáp ứng năng lượng, cân bằng các chất sinh năng lượng cho từng lứa tuổi, việc tổ chức bữa ăn có cơ sở chuyên môn rõ ràng hơn.
Từ thực tế đó, PGS.TS Bùi Thị Nhung cho rằng thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện những quy định có tính bắt buộc, từ chính sách, nhân lực, kinh phí bữa ăn đến các yêu cầu chuyên môn, qua đó tạo nền tảng để mô hình có thể vận hành ổn định, không phụ thuộc vào từng dự án riêng lẻ.
Bên cạnh đó, ý kiến chuyên gia đặt ra vấn đề trong các hoạt động về dinh dưỡng, nước sạch, vệ sinh, an toàn hay sức khỏe tâm thần, liệu nhà trường đã thực sự tham vấn học sinh hay chưa; các hoạt động có phù hợp với nhu cầu, mong muốn và năng lực của các em hay không. Việc theo dõi, đánh giá cũng cần quan tâm đến mức độ hài lòng của học sinh khi thụ hưởng các dịch vụ này.
