Pháp lệnh 03/2026/UBTVQH16 có hiệu lực từ ngày 1/8/2026 quy định toàn bộ trình tự, thủ tục để Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12-dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc.
Một trong những điểm đáng chú ý của Pháp lệnh là chỉ áp dụng đối với người nghiện ma túy từ đủ 12-dưới 18 tuổi thuộc trường hợp bị đưa đi cai nghiện bắt buộc theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy, không áp dụng chung cho mọi trường hợp đưa đi cai nghiện bắt buộc.
Pháp lệnh nêu rõ việc hoãn, miễn chấp hành, tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian còn lại của quyết định khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Theo đó, khi thuộc một trong các trường hợp được hoãn hoặc miễn chấp hành quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy, người phải chấp hành quyết định, cha, mẹ hoặc người giám hộ, người đại diện hợp pháp có quyền gửi đơn đề nghị đến Tòa án đã ra quyết định để được xem xét.
Đơn đề nghị phải kèm theo các tài liệu chứng minh thuộc trường hợp được hoãn hoặc miễn.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, trong thời hạn 2 ngày làm việc, Tòa án phải thụ lý, phân công Thẩm phán giải quyết và thông báo cho người có đơn đề nghị, Viện kiểm sát cùng cấp và Trưởng Công an cấp xã đã lập hồ sơ. Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải xem xét hồ sơ và ra quyết định chấp nhận hoặc không chấp nhận đề nghị hoãn, miễn chấp hành quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc.
Đối với người đang chấp hành quyết định tại trường giáo dưỡng hoặc cơ sở cai nghiện ma túy công lập, Hiệu trưởng trường giáo dưỡng hoặc Trưởng cơ sở cai nghiện ma túy công lập có quyền đề nghị Tòa án xem xét tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian còn lại của quyết định nếu người đang chấp hành thuộc trường hợp được áp dụng theo Luật Phòng, chống ma túy.
Sau khi nhận hồ sơ, Thẩm phán sẽ quyết định chấp nhận hoặc không chấp nhận đề nghị tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian còn lại. Trường hợp điều kiện tạm đình chỉ không còn hoặc có căn cứ cho rằng người được tạm đình chỉ bỏ trốn thì Tòa án có thể hủy quyết định tạm đình chỉ và buộc tiếp tục chấp hành quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc theo quy định tại Điều 33.
Ngoài nội dung trên, Pháp lệnh còn bổ sung căn cứ tạm đình chỉ việc xem xét, quyết định đưa người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc.
Theo đó, Thẩm phán được ra quyết định tạm đình chỉ khi có: Sự kiện bất khả kháng; Trở ngại khách quan; Tình trạng khẩn cấp.
Điều kiện áp dụng là các sự kiện này khiến Tòa án không thể mở phiên họp xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc. Khi nguyên nhân tạm đình chỉ không còn, Tòa án sẽ xem xét mở lại phiên họp theo quy định.
