"Thanh âm vượt đại dương" và phép thử ngoài phòng vé

Doanh thu ấn tượng

Theo số liệu từ Box Office Vietnam, sau hơn 1 tuần phát hành ngoài rạp chiếu, "Thanh âm vượt đại dương" đạt doanh thu hơn 6,1 tỷ đồng. Dù vậy so với những ngày đầu ra rạp, tốc độ tăng trưởng doanh thu của bộ phim đang có xu hướng chậm lại. Tính riêng doanh thu trong ngày thì đến chiều nay 2-8, phim chỉ thu khoảng 284 triệu đồng từ 269 suất chiếu, bán được 3.108 vé. Trong khi tổng doanh thu dịp cuối tuần chỉ đạt gần 1 tỷ đồng.

Khởi chiếu từ ngày 24-7-2026, "Thanh âm vượt đại dương" có thời lượng 116 phút. Nếu so với các tác phẩm giải trí đang dẫn đầu phòng vé với doanh thu hàng chục tỷ đồng thì doanh thu hơn 6,1 tỷ đồng mà phim đạt được rõ ràng chưa phải con số nổi bật. Song nếu chỉ đánh giá bộ phim bằng doanh thu sẽ chưa phản ánh đầy đủ ý nghĩa của lần phát hành này. Bởi điều đáng chú ý hơn, đây được xem là phép thử đầu tiên đối với cơ chế đưa phim phục vụ nhiệm vụ chính trị tham gia thị trường rạp chiếu thương mại.

Trong nhiều năm qua, phần lớn các bộ phim do Nhà nước đặt hàng thường được phát hành theo hình thức phục vụ nhiệm vụ chính trị, chiếu lưu động hoặc phục vụ các sự kiện, dịp lễ lớn. Vì vậy doanh thu phòng vé cũng chưa từng là thước đo quan trọng khi đánh giá hiệu quả của dòng phim này. Chỉ đến khi cơ chế phát hành mới được áp dụng, các tác phẩm mới có thêm cơ hội tiếp cận thị trường và được kiểm chứng bằng sự lựa chọn của khán giả.

Với "Thanh âm vượt đại dương" thì câu chuyện đã khác. Phim bán vé, được phát hành rộng rãi ngoài thị trường rạp chiếu như nhiều bộ phim thương mại khác, phải cạnh tranh về suất chiếu, lượng khán giả lẫn sức hút. Điều đó đồng nghĩa mỗi chiếc vé bán ra đều phản ánh lựa chọn thực tế của người xem một cách khách quan.

Ở góc độ này, việc vượt mốc 6 tỷ đồng sau hơn một tuần phát hành có thể chưa giúp "Thanh âm vượt đại dương" tạo nên hiện tượng phòng vé, nhưng cũng cho thấy bộ phim đã bước đầu tìm được khán giả trong môi trường cạnh tranh vốn rất khốc liệt. Đây là điều không dễ với dòng phim chính luận, lịch sử hay phim phục vụ nhiệm vụ chính trị vốn là những thể loại phim có đối tượng khán giả hẹp hơn so với phim giải trí.

Phép thử của cơ chế phát hành mới

Điểm đáng chú ý hơn cả doanh thu chính là bối cảnh phát hành của "Thanh âm vượt đại dương". Bộ phim ra rạp trong thời điểm Nghị định 189/2026/NĐ-CP có hiệu lực, mở ra cơ chế phát hành thương mại đối với các bộ phim phục vụ nhiệm vụ chính trị. Nghị định quy định rõ việc lựa chọn đơn vị phát hành, quản lý doanh thu, đối soát nguồn thu và trách nhiệm của các bên tham gia, tạo cơ sở pháp lý để những tác phẩm do Nhà nước đầu tư có thể tiếp cận thị trường theo cách chuyên nghiệp hơn.

Điều này đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong tư duy phát hành phim. Nếu trước đây, thành công của một bộ phim đặt hàng thường được nhìn nhận qua giá trị nội dung, ý nghĩa tuyên truyền hoặc số lượng buổi chiếu phục vụ, thì nay tác phẩm còn có thêm một bài kiểm tra khác là sự đón nhận của khán giả tại phòng vé. Tuy nhiên, doanh thu không nên được xem là thước đo duy nhất. Mục tiêu của phim do Nhà nước đặt hàng và phim thương mại vốn khác nhau. Trong khi các nhà sản xuất phim thương mại hướng tới tối đa hóa lợi nhuận và doanh thu, những tác phẩm được đầu tư từ ngân sách còn mang nhiệm vụ lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục và phục vụ nhiệm vụ chính trị. Vì vậy, việc so sánh trực tiếp doanh thu của "Thanh âm vượt đại dương" với các "bom tấn" giải trí sẽ khó phản ánh đúng bản chất.

Mặt khác, việc tham gia thị trường thương mại cũng giúp các bộ phim đặt hàng có thêm cơ hội được đánh giá bằng những tiêu chí cụ thể hơn như số lượng vé bán, tỷ lệ lấp đầy phòng chiếu, doanh thu...Đây đều là những dữ liệu quan trọng để cơ quan quản lý và đơn vị sản xuất nhìn nhận hiệu quả đầu tư, đồng thời rút kinh nghiệm cho các dự án tiếp theo.

Một điểm cần lưu ý là doanh thu phòng vé không đồng nghĩa với lợi nhuận của đơn vị sản xuất. Khoản tiền bán vé còn được phân chia giữa hệ thống rạp, đơn vị phát hành và các bên liên quan theo hợp đồng cũng như quy định của Nghị định 189/2026/NĐ-CP. Vì vậy, con số hơn 6,1 tỷ đồng phản ánh quy mô doanh thu của bộ phim tại phòng vé chứ không phải toàn bộ khoản thu mà đơn vị sản xuất được hưởng.

Ở góc độ thị trường, "Thanh âm vượt đại dương" có thể chưa tạo ra cú hích về doanh thu, nhưng lại mang ý nghĩa như một phép thử cho cách phát hành mới của dòng phim đặt hàng. Nếu các bộ phim tiếp theo được đầu tư đồng bộ hơn về chiến lược truyền thông, thời điểm phát hành và hệ thống rạp, khả năng tiếp cận khán giả có thể tiếp tục được cải thiện tốt hơn. Vả lại việc đưa các tác phẩm do Nhà nước đầu tư bước vào môi trường cạnh tranh sẽ tạo thêm động lực để nâng cao chất lượng sản xuất, tăng tính hấp dẫn của tác phẩm và từng bước hình thành thói quen khán giả chủ động mua vé đến rạp, thay vì chỉ tiếp cận qua các đợt chiếu phục vụ như trước.

Do đó, ý nghĩa lớn nhất của "Thanh âm vượt đại dương" ở thời điểm hiện tại có lẽ không nằm ở việc bộ phim đã thu hơn 6,1 tỷ đồng, mà ở chỗ đây là một trong những trường hợp đầu tiên có dữ liệu thực tế về cách thị trường phản ứng với một bộ phim phát hành theo cơ chế mới.