Đây là dấu mốc đặc biệt, ghi nhận chặng đường nửa thế kỷ xây dựng, trưởng thành của cơ sở đào tạo chuyên ngành PCCC và CNCH duy nhất trong lực lượng Công an nhân dân, đồng thời mở ra một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu cao hơn về đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.
Gần 13.000 học viên trưởng thành
Dự buổi lễ có Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an; cùng đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ Công an và đại diện cơ quan ngoại giao một số nước tại Việt Nam.
Phát biểu tại buổi lễ, Trung tướng, PGS.TS Lê Quang Bốn, Giám đốc Học viện PCCC và CNCH nhấn mạnh, 50 năm qua là hành trình được tạo dựng bằng trí tuệ, bản lĩnh, mồ hôi, thậm chí cả máu và nước mắt của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên và chiến sĩ.
Cách đây tròn nửa thế kỷ, ngày 2-9-1976, Trường Hạ sĩ quan Cảnh sát PCCC được thành lập theo Quyết định số 5062 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Quốc Hoàn. Từ dấu mốc ấy, hệ thống đào tạo chính quy lực lượng Cảnh sát PCCC của đất nước từng bước được hình thành và phát triển.
Từ Trường Hạ sĩ quan đến Trường Cao đẳng, rồi Trường Đại học PCCC, mỗi bước trưởng thành của nhà trường đều gắn với yêu cầu phát triển của lực lượng Công an nhân dân và nhiệm vụ bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân trước những nguy cơ cháy, nổ, sự cố, tai nạn.
Truyền thống “Đoàn kết - Kỷ cương - Trí tuệ - Bản lĩnh - Đổi mới - Phát triển” được hun đúc qua 50 năm đã trở thành nền tảng để Nhà trường xây dựng lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Từ một cơ sở đào tạo với nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ và quy mô, đến nay nhà trường đã trở thành cơ sở giáo dục đại học đầu ngành của Bộ Công an trong lĩnh vực PCCC và CNCH, đảm nhiệm đồng thời các chức năng đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hợp tác quốc tế.
Tính đến năm 2026, Nhà trường đã đào tạo gần 13.000 học viên với nhiều loại hình, trong đó có 8 khóa tiến sĩ, 12 khóa thạc sĩ chuyên ngành PCCC và CNCH, 25 khóa đại học chính quy, 19 khóa đại học vừa làm vừa học trong Công an nhân dân và 18 khóa đại học hệ dân sự, cùng nhiều khóa liên thông, hoàn chỉnh kiến thức và văn bằng thứ hai.
Không chỉ đào tạo nhân lực cho lực lượng Công an Việt Nam, Nhà trường còn đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho Bộ Công an Lào, Bộ Nội vụ Vương quốc Campuchia, các cơ quan khối nội chính, lực lượng Quân đội nhân dân và xã hội trong lĩnh vực PCCC và CNCH. Nhiều học viên sau khi trưởng thành đã đảm nhiệm những vị trí lãnh đạo, chỉ huy chủ chốt trong lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH ở Trung ương và địa phương.
Khoa học công nghệ để đi trước hiểm nguy
Chỉ trong giai đoạn 2020-2025, nhà trường đã triển khai 88 đề tài các cấp, gồm 4 đề tài cấp nhà nước, 30 đề tài cấp Bộ và 54 đề tài cấp cơ sở; đồng thời nghiên cứu 718 chuyên đề, sáng kiến cải tiến của cán bộ, giảng viên.
Nhiều kết quả nghiên cứu đã được đưa vào thực tiễn, trong đó có việc nghiên cứu, chế tạo thành công robot chữa cháy, mô tô chữa cháy, ô tô chữa cháy mini và nhiều thiết bị chuyên dụng phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Cùng với đó, Học viện đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên. Hiện nay, đội ngũ của Nhà trường có 14 Phó Giáo sư, 98 Tiến sĩ, 30 nghiên cứu sinh và 215 Thạc sĩ. Đây là lực lượng nòng cốt trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, tham mưu xây dựng chính sách và chuyển giao công nghệ.
Trên diện tích hơn 33ha tại 3 cơ sở, hệ thống giảng đường, phòng thí nghiệm, phòng thực hành, thao trường, bãi tập, tháp tập, bể bơi và các công trình phục vụ huấn luyện, nghiên cứu khoa học từng bước được đầu tư đồng bộ.
Không dừng ở đào tạo trong nước, Học viện PCCC và CNCH từng bước mở rộng hợp tác với các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và cơ quan PCCC của nhiều quốc gia như Nga, Belarus, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp...
Đặc biệt, trong những năm gần đây, giảng viên của Nhà trường đã 3 lần tham gia các đoàn công tác của Bộ Công an thực hiện nhiệm vụ cứu trợ, cứu nạn quốc tế tại Thổ Nhĩ Kỳ, Myanmar và Venezuela sau các thảm họa thiên tai…
Những đóng góp ấy đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó đặc biệt là Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất. Cùng với đó là nhiều Cờ thi đua xuất sắc, Bằng khen của Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhiều phần thưởng khác qua các thời kỳ.
Ghi nhận những đóng góp của Học viện PCCC và CNCH, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cũng yêu cầu Học viện PCCC và CNCH tập trung xây dựng sớm trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia, chậm nhất đến năm 2035 trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sảng tạo ngang tầm khu vực trong lĩnh vực PCCC, CNCH. Đặc biệt, đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh vai trò là cơ sở đào tạo duy nhất của lực lượng công an nhân dân trong lĩnh vực PCCC và CNCH để tăng cường triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế về an ninh trật tự lên tầm cao mới.
“Học viện tăng cường hợp tác với các trường đại học, học viện, viện nghiên cứu quốc gia có nền giáo dục, khoa học - công nghệ hiện đại; đẩy mạnh đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, trao đổi học giả, chuyên gia và tham gia các hoạt động cứu nạn, cứu hộ quốc tế, góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế”, Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh, giao nhiệm vụ.
Phát biểu đáp từ tại buổi lễ, Trung tướng, PGS.TS Lê Quang Bốn khẳng định, những chỉ đạo của Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an vừa là sự ghi nhận đối với những kết quả Học viện đạt được, vừa là định hướng chiến lược và “mệnh lệnh hành động” để Học viện tiếp tục đổi mới, phát triển trong giai đoạn mới.
Trước yêu cầu xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; cùng yêu cầu đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, Học viện xác định sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện; tập trung thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được Bộ trưởng giao, phấn đấu xây dựng Học viện đạt chuẩn cơ sở giáo dục đại học và thực hiện thắng lợi Chiến lược phát triển Học viện đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Nửa thế kỷ đã đi qua, những người được đào tạo từ mái trường PCCC và CNCH đã và đang có mặt ở những nơi gian khó nhất, nơi sự sống nhiều khi chỉ được tính bằng từng giây, từng phút.
Từ một Trường Hạ sĩ quan ra đời trong những ngày đất nước vừa thống nhất đến một Học viện hướng tới chuẩn mực hiện đại, hành trình ấy không chỉ là câu chuyện về sự lớn mạnh của một cơ sở đào tạo. Đó còn là hành trình vun đắp một lực lượng luôn mang trong mình bản lĩnh thép, trái tim nhân ái và tinh thần sẵn sàng đi vào hiểm nguy, lấy sự bình yên, hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu cao nhất.
Trang sử 50 năm khép lại, nhưng một hành trình mới đã mở ra hành trình bứt phá để Học viện PCCC và CNCH trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và huấn luyện chuyên sâu, đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân trong một thế giới đầy biến động.