Áp lực bán giảm nhưng dòng tiền chưa sẵn sàng nhập cuộc
Sau nhịp điều chỉnh mạnh trong tháng 7, VN-Index đã hồi phục 5,55% (+96 điểm) trong tháng 8 và khép lại tháng tại 1.832,12 điểm. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, chỉ số tăng 3,6% trong tháng (giảm 4,1% so với đầu năm), cho thấy đà phục hồi đã lan tỏa vượt ra ngoài nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn dẫn dắt.
Trong báo cáo chiến lược tháng 9, các chuyên gia SSI Research cho biết, nhịp hồi phục này được nâng đỡ bởi sự kiện nâng hạng của FTSE; cùng với đó là mặt bằng định giá trở nên hấp dẫn sau đợt giảm sâu, nền tảng vĩ mô và tăng trưởng lợi nhuận tốt, cùng với áp lực bán của khối ngoại giảm bớt.
Cùng với đó, Quyết định 40/2026/QĐ-TTg về phân loại doanh nghiệp nhà nước đã tiếp thêm động lực cho nhóm cổ phiếu có vốn nhà nước, đồng thời giúp lan tỏa đà tăng ngay từ đầu tháng.
Độ rộng thị trường nghiêng hẳn về sắc xanh với 263 mã tăng so với 129 mã giảm, và 9 trên 10 nhóm ngành cùng đi lên. Kể từ vùng đáy cuối tháng 7, các cổ phiếu vốn hóa lớn đã phục hồi mạnh mẽ, với VN30 tăng bình quân 14,5% và VNMidcap tăng bình quân 14,2%.
Áp lực bán ròng của khối ngoại đã thu hẹp đáng kể, chỉ còn 1,4 nghìn tỷ đồng trong tháng 8, giảm 88,6% so với mức 11,9 nghìn tỷ đồng của tháng 7 và là mức thấp nhất trong vòng 5 tháng. Sự cải thiện này gần như hoàn toàn đến từ việc lực bán giảm bớt, với tổng giá trị bán giảm 22% so với tháng trước, xuống còn 41,7 nghìn tỷ đồng, trong khi tổng giá trị mua vẫn được giữ ổn định quanh mức 40,4 nghìn tỷ đồng.
Mặc dù vậy, giá trị bán ròng lũy kế 8 tháng đầu năm 2026 vẫn ở mức cao, lên tới 93,6 nghìn tỷ đồng.
Thanh khoản vẫn chỉ duy trì ở mức vừa phải, với giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên đạt 18,7 nghìn tỷ đồng, thấp hơn khá nhiều so với mức bình quân 26,9 nghìn tỷ đồng của 8 tháng đầu năm 2026 và 28,9 nghìn tỷ đồng của năm 2025.
“Điều này cho thấy nhịp hồi phục chủ yếu được dẫn dắt bởi áp lực bán hạ nhiệt, chứ không phải nhờ lực cầu mua đủ mạnh để lấn át đà bán và đây chính là điểm mấu chốt cần lưu ý cho tháng 9” – SSI Research nhận định.
Tháng 9 chưa phải khởi đầu của một chu kỳ tăng trưởng mới
Theo các nhà phân tích, nhịp tăng của tháng 8 đã hiện thực hóa phần lớn kỳ vọng hồi phục. VN-Index tăng 5,6% trong tháng 8 và 11% so với đáy tháng 7, với nhiều cổ phiếu hiện đang giao dịch cao hơn 15-20% so với vùng đáy cuối tháng 7. Mức phục hồi này tương đồng với biên độ 10-15% thường thấy trong một thị trường đi ngang, qua đó để lại dư địa tăng giá khá hạn chế trong ngắn hạn.
Yếu tố mùa vụ càng củng cố cho sự thận trọng. Kể từ khi kỳ nghỉ lễ 2/9 được chuyển thành lễ dài ngày, thống kê cho thấy VN-Index đã giảm điểm trong 3/5 tháng 9 gần nhất và chỉ đi ngang trong 2 năm còn lại (2021, 2024), với mức giảm bình quân 3,5% trong 5 năm qua.
Do đó, các chuyên gia kỳ vọng thị trường sẽ bước vào giai đoạn tích lũy và chịu áp lực bán mạnh hơn trong nửa cuối tháng 9, một khi dòng vốn từ việc nâng hạng FTSE đã được hấp thụ.
Nhìn lại quá khứ, thanh khoản tháng 9 hầu như không cải thiện nhiều so với tháng 8, nên dòng tiền nhiều khả năng sẽ luân chuyển giữa các nhóm ngành hơn là tạo ra một xu hướng rõ ràng trên toàn thị trường. “Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư nên ưu tiên các cổ phiếu phòng thủ và giữ tâm thế chọn lọc” – báo cáo nêu.
Tình hình thanh khoản có sự cải thiện và hoạt động kinh tế vẫn tốt, nhưng tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp (không tính nhóm cổ phiếu Vingroup) được dự báo sẽ chậm lại còn khoảng 15% trong nửa cuối năm 2026, từ mức 30% trong nửa đầu năm.
Thị trường đang giao dịch ở mức P/E 2026 là 12,9 lần, hoặc 9,6 lần nếu loại trừ Vingroup. Tuy nhiên, mức chiết khấu định giá này có thể kéo dài cho đến khi xuất hiện dấu hiệu rõ ràng hơn rằng hoạt động kinh tế đang chuyển hóa thành một chu kỳ lợi nhuận có chiều sâu và bền vững hơn.
Tựu chung lại, các chuyên gia nhìn nhận tháng 9 là một giai đoạn tích lũy, chứ chưa phải khởi đầu của một chu kỳ tăng mới.
“Do đó, đà tăng của thị trường quanh sự kiện nâng hạng theo FTSE là cơ hội để hiện thực hóa lợi nhuận và giảm bớt tỷ trọng các cổ phiếu có hệ số beta cao, song chúng tôi vẫn duy trì quan điểm tích cực đối với trung hạn.
Theo đó, trong giai đoạn đầu tháng 9, đợt giải ngân nguồn vốn thụ động đầu tiên của quá trình nâng hạng có thể hỗ trợ các cổ phiếu thành phần trong rổ FTSE. Khi lực đỡ này dần suy giảm, chúng tôi ưu tiên luân chuyển sang nhóm cổ phiếu có tăng trưởng lợi nhuận vững chắc, đi cùng những cổ phiếu có lượng tiền mặt ròng cao, tỷ suất cổ tức hấp dẫn và các cổ phiếu phòng thủ như tiện ích và điện” – báo cáo nêu nhận định.
Vì vậy, SSI Research duy trì vị thế thận trọng trong tháng 9, song vẫn giữ quan điểm tích cực về mặt chiến lược trung và dài hạn khi bước sang cuối năm 2026 – đầu năm 2027.
