Bộ Nội vụ vừa có báo cáo tiếp tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý, phản biện xã hội đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.
Sau khi đưa ra lấy ý kiến, một trong những nội dung lớn được nhiều địa phương, đơn vị quan tâm góp ý là mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Các Sở Nội vụ Hà Nội, Sơn La, Hưng Yên, Đồng Nai, Hà Tĩnh, Lào Cai, Đắk Lắk, Nghệ An, Phú Thọ, Gia Lai , Điện Biên, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long, Thành phố Huế... đều có ý kiến đề nghị bổ sung một số nhóm đối tượng vào diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Bao gồm: nhóm có thu nhập từ hoạt động cung ứng dịch vụ, vận chuyển, giao nhận, bán hàng, môi giới thông qua nền tảng số, ứng dụng công nghệ hoặc mô hình việc làm linh hoạt.
Việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với nhóm lao động có thu nhập từ nền tảng số, ứng dụng công nghệ và các mô hình việc làm linh hoạt nhằm mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, bảo đảm phù hợp với quy định tại khoản Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, và chủ trương cải cách chính sách bảo hiểm xã hội theo Nghị quyết số 28-NQ/TW.
Đây là nhóm lao động ngày càng gia tăng về số lượng, có nguồn thu nhập thường xuyên nhưng phần lớn chưa được tham gia đầy đủ các chế độ, tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt thu nhập khi hết tuổi lao động hoặc gặp các rủi ro về sức khỏe, việc làm.
Ngoài ra, việc bổ sung đối tượng này tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cũng được cho là sẽ góp phần bảo đảm công bằng giữa các nhóm lao động, đồng thời thích ứng với sự phát triển của nền kinh tế số và xu hướng chuyển dịch của thị trường lao động hiện nay.
Giải trình ý kiến nêu trên, Bộ Nội vụ cho biết Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025, đã bổ sung 5 nhóm đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Đồng thời, Luật giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với đối tượng khác ngoài đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc hiện nay, mà có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên, trên cơ sở đề xuất của Chính phủ phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.
Theo Bộ Nội vụ, cho đến nay, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 mới thực hiện được hơn một năm. Việc tiếp tục bổ sung đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cần được xem xét, đánh giá kỹ lưỡng trên nhiều phương diện khác nhau. Đồng thời, đảm bảo tính thống nhất, phù hợp với các quy định của pháp luật về việc đóng, giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, và khả năng của người lao động.
Bên cạnh đó, việc quy định bổ sung đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đi kèm với trách nhiệm pháp lý áp dụng với người lao động. Đơn cử như về hình thức, mức xử lý vi phạm trong trường hợp người lao động không thực hiện tham gia.
Do đó, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành nghiên cứu kỹ lưỡng, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định về việc tiếp tục mở rộng đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Hiện nay, đối với người lao động không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, thì thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Đảng và Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ, khuyến khích người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, như hỗ trợ tiền đóng, trợ cấp thai sản một lần.
Bảo hiểm xã hội tự nguyện cũng có phương thức đóng, mức đóng linh hoạt, phù hợp với khả năng của từng người lao động, với chế độ thực hiện ngày càng được mở rộng.
