Trong những năm gần đây, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, đặc biệt là sự lên ngôi của trí tuệ nhân tạo (AI) và các sàn thương mại điện tử như Shopee, Tiktok, thị trường kinh doanh trở nên sôi động, nhộn nhịp với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân mới.
Bên cạnh hình thức kinh doanh truyền thống, hình thức kinh doanh online dần “lên ngôi” với các phương thức kinh doanh ngày càng tinh vi, khó kiểm soát.
Các hành vi phổ biến gồm kinh doanh hàng giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Mặt hàng vi phạm tập trung ở nhóm hàng thời trang (quần áo và giày dép, túi xách), sách, thực phẩm, phụ kiện điện thoại, phụ tùng ô tô, xe máy.... Hậu quả không chỉ là thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, làm giảm uy tín của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.
“Công tác phát hiện, đấu tranh của lực lượng chức năng gặp nhiều trở ngại khi các đối tượng thay đổi phương thức kinh doanh từ cửa hàng truyền thống chuyển sang bán hàng trên môi trường thương mại điện tử như Tiktok, Lazada, Shopee,… và các mạng xã hội.
Cùng với đó là sự thay đổi hình thức kinh doanh từ cửa hàng mặt phố chuyển vào các ngõ, ngách nhỏ, xa trung tâm, các căn hộvchung cư nên việc thu thập, nắm bắt thông tin rất khó khăn cho cơ quan chức năng dẫn đến khó kiểm tra, kiểm soát.
“Hầu hết các đối tượng kinh doanh không có địa điểm và kho hàng cố định, chỉ thông qua các website, trang mạng xã hội để quảng bá, giới thiệu, sau đó, giao hàng qua các đơn vị chuyển phát và thanh toán theo thỏa thuận. Hàng hóa được phân tán nhỏ lẻ, cất giấu ở nhiều nơi, thậm chí chỉ bán hàng qua cộng tác viên, trung gian..., gây nhiều khó khăn cho lực lượng chức năng khi xác minh địa điểm, kho hàng”, đại diện Đội QLTT số 14 chia sẻ và cho biết, trong tổng số 15 vụ việc mà đơn vị chuyển cơ quan công an điều tra từ đầu năm 2026 đến nay, thì cả 15 vụ đều về hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Con số này đã phản ánh phần nào tính chất phức tạp của hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ nói riêng.
