Các bị can trong vụ án này là Mai Xuân Nam (SN 1992, trú tại xã Thọ Bình, tỉnh Thanh Hóa), Phan Thanh Hòa (SN 1987, ở phường Vinh Lộc, tỉnh Nghệ An), Quách Thị Thêu (SN 1977, trú tại phường Đống Đa, Hà Nội) và Nguyễn Bá Hữu (SN 1970, trú tại phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An). Cả 4 bị can cùng bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Theo cáo trạng, ông Phạm Văn Đức (SN 1979, trú tại xã Hương Sơn, Hà Nội) là chủ hộ kinh doanh cá thể tại Khu du lịch Chùa Hương. Hộ ông Đức kinh doanh dịch vụ ăn uống, phòng nghỉ, đồ lễ và chở khách bằng đò.
Trước năm 2023, ông Đức cùng các hộ kinh doanh tại địa phương được sử dụng đò chèo tay để chở khách trên suối Yến trong thời gian diễn ra lễ hội Chùa Hương (từ mùng 6-1 đến ngày 25-3 Âm lịch hằng năm).
Đến đầu tháng 4-2023, UBND xã Hương Sơn thông báo việc thành lập Hợp tác xã dịch vụ du lịch Chùa Hương (gọi tắt là Hợp tác xã Chùa Hương), đồng thời giao Hợp tác xã này quản lý và khai thác hoạt động vận chuyển khách du lịch bằng đò trên suối Yến.
Sau khi Hợp tác xã Chùa Hương được thành lập, ông Đức và một số hộ kinh doanh đề nghị gia nhập nhưng không được chấp thuận. Do đó, các hộ kinh doanh thống nhất thành lập Hợp tác xã dịch vụ du lịch Suối Yến (gọi tắt là Hợp tác xã Suối Yến).
Trong đó, anh Phạm Mạnh Tuấn (SN 1986, trú tại xã Hương Sơn, Hà Nội) là người đại diện theo pháp luật và giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị. Còn ông Đức giữ chức Giám đốc Hợp tác xã.
Sau khi thành lập, anh Tuấn đại diện Hợp tác xã Suối Yến nộp hồ sơ đến UBND xã Hương Sơn và UBND huyện Mỹ Đức (cũ) để xin cấp phép hoạt động chở khách bằng đò chèo tay trên suối Yến nhưng chưa được chấp thuận. Qua các mối quan hệ quen biết, ông Đức được giới thiệu tới gặp bị can Mai Xuân Nam để nhờ giúp đỡ.
Khoảng tháng 9-2023, tại nhà anh Tuấn, Nam gặp ông Đức và các thành viên Hội đồng quản trị Hợp tác xã Suối Yến. Tại đây, Nam giới thiệu có quen biết một người tên Thịnh (chưa xác định được nhân thân) là cháu của lãnh đạo cấp cao ở Trung ương và có khả năng xin cho Hợp tác xã Suối Yến được cấp phép hoạt động dịch vụ chở khách bằng đò và xe điện.
Tin tưởng thông tin Nam đưa ra, ông Đức, anh Tuấn và các thành viên Hội đồng quản trị thống nhất nhờ bị can xin cấp phép cho Hợp tác xã. Nam đồng ý và yêu cầu ông Đức đưa trước 600 triệu đồng, sau đó nâng lên thành 1,2 tỷ đồng.
Sau khi nhận tiền từ ông Đức, Nam đưa cho Bùi Văn Huy (SN 1975, trú tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa) 380 triệu đồng. Huy hứa trong khoảng từ 10 đến 15 ngày sẽ xin được giấy phép hoạt động cho Hợp tác xã Suối Yến nhưng không thực hiện được.
Nam yêu cầu Huy trả lại tiền nhưng Huy không trả mà giới thiệu Nam gặp Quách Thị Thêu. Thêu khẳng định có quen biết với lãnh đạo huyện Mỹ Đức và có khả năng xin được giấy phép cho Hợp tác xã, đồng thời nhận 740 triệu đồng từ Nam.
Tiếp đó, Thêu viện lý do các lãnh đạo Hà Nội và huyện Mỹ Đức (cũ) chưa có quyết định về việc cấp phép để trì hoãn. Nam nhiều lần thúc giục nhưng không có kết quả nên yêu cầu Thêu trả lại tiên. Sau đó, Thêu trả lại cho Nam số tiền 204 triệu đồng…
Cáo trạng kết luận, trong thời gian liên hệ nhờ cấp phép cho Hợp tác xã Suối Yến, Nam cùng các đồng phạm đã nhiều lần yêu cầu ông Đức giao thêm tiền, nâng tổng số tiền bị hại đã chuyển cho các bị can là gần 4,5 tỷ đồng.
Sau khi nhận tiền, Nam, Thêu, Hữu và Hòa không sử dụng vào việc xin cấp phép như cam kết mà chiếm đoạt. Trước khi vụ việc bị tố giác, Nam, Hữu và Hòa mới trả lại ông Đức tổng số tiền 350 triệu đồng và còn bị chiếm đoạt hơn 4,1 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, gia đình các bị can đã bồi thường cho ông Phạm Văn Đức tổng số tiền hơn 3,7 tỷ đồng. Ông Đức không yêu cầu các bị can tiếp tục bồi thường và có đơn đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho các bị can Nam, Hữu và Hòa.
Đối với Bùi Văn Huy có hành vi nhận số tiền 380 triệu đồng của Nam. Quá trình điều tra, do Huy không có mặt tại nơi cư trú nên chưa làm việc, ghi lời khai để làm rõ mục đích nhận tiền, việc sử dụng tiền và các nội dung liên quan.
Tài liệu điều tra đến nay chưa đủ căn cứ xác định Bùi Văn Huy phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” nên Cơ quan điều tra đã quyết định tách tài liệu về hành vi của người này để tiếp tục điều tra, làm rõ, xử lý sau.
