Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026.
Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định này, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 250 triệu đồng; đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 3 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP như: Buộc đăng ký đất đai; Buộc thực hiện thủ tục để được phê duyệt dự án chăn nuôi tập trung có quy mô lớn;
Buộc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và làm thủ tục để được bàn giao đất trên thực địa; Buộc bên nhận chuyển quyền, bên thuê, bên thuê lại, bên nhận góp vốn, bên nhận tài sản gắn liền với đất phải trả lại đất;...
Trong khi đó, quy định hiện hành tại Điều 30 Nghị định 123/2024 chỉ cho phép Chủ tịch UBND cấp xã phạt tiền đến 5 triệu đồng. Về biện pháp khắc phục hậu quả, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ được buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm và khôi phục tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính.
Như vậy, theo quy định mới mức phạt tiền tối đa thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã đã tăng từ 5 triệu đồng lên 250 triệu đồng, gấp 50 lần quy định cũ. Mức phạt này đước áp dụng đối với 1 hành vi vi phạm của cá nhân. Tổ chức có cùng hành vi vi phạm bị phạt gấp đôi, lên tới 500 triệu đồng. Đồng thời, Chủ tịch UBND cấp xã được áp dụng toàn bộ các biện pháp thuộc khoản 3 Điều 4 Nghị định 123/2024 đã được sửa đổi.
Ngoài nội dung trên, Nghị định 281/2026 còn bổ sung 4 biện pháp khắc phục hậu quả đối với vi phạm đất đai.
Khoản 2 Điều 2 Nghị định này quy định 4 biện pháp được bổ sung vào khoản 3 Điều 4 Nghị định 123/2024 gồm: Buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; Buộc khôi phục tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính; Buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai; Buộc nộp lại giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.
Đối với vi phạm về giấy tờ, chứng từ trong sử dụng đất, Điều 5 Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi khoản 5 Điều 27 Nghị định 123/2024/NĐ-CP.
Theo đó, người có hành vi tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ có thể bị buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai. Nếu việc sử dụng giấy tờ giả đã dẫn đến kết quả giải quyết thủ tục hành chính thì kết quả đó bị hủy bỏ. Đồng thời, người vi phạm phải nộp lại giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.
