Một trong những điểm mới đáng chú ý tại dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) là việc bổ sung nội dung về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo Điều 27a dự thảo, người thực hiện các tội phạm thuộc Chương XVIII về các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế có thể được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để tạo điều kiện khắc phục hậu quả nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện:
Hành vi gây thiệt hại về kinh tế nhưng được thực hiện vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội hoặc bảo đảm quốc phòng, an ninh; Không có hành vi tham nhũng;
Dự án đang triển khai, chưa hoàn thành, việc chưa khắc phục được hậu quả xuất phát từ nguyên nhân khách quan, đồng thời vẫn có khả năng, phương án khả thi và đủ điều kiện để khắc phục, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương hoặc đất nước.
Về thời hạn, dự thảo quy định thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự tối đa là 2 năm. Trong trường hợp cần thiết, được gia hạn một lần nhưng không quá 1 năm. Như vậy, tổng thời gian tạm hoãn tối đa có thể lên đến 3 năm.
Thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự không được tính vào thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 27 của Bộ luật Hình sự.
Hiện nay, Điều 27 Bộ luật Hình sự chỉ quy định về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, gồm: 5 năm đối với tội phạm ít nghiêm trọng; 10 năm đối với tội phạm nghiêm trọng; 15 năm đối với tội phạm rất nghiêm trọng; 20 năm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Thời hiệu được tính từ ngày tội phạm được thực hiện. Trường hợp người phạm tội thực hiện tội phạm mới hoặc cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, truy tìm, thời hiệu sẽ được tính lại theo quy định.
Ngoài nội dung trên, dự thảo Luật còn đề xuất người bị phạt tù không quá 5 năm được hưởng án treo và nộp tiền thay thế hình phạt tù.
Theo dự thảo, quy định về án treo tại Điều 65 được đề xuất sửa đổi, bổ sung theo hướng mở rộng trường hợp người bị phạt tù được xem xét hưởng án treo.
Theo đó, đối với người bị xử phạt tù không quá 3 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù thì Tòa án cho hưởng án treo. Thời gian thử thách được ấn định từ 1-5 năm.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất quy định người bị xử phạt tù không quá 5 năm cũng có thể được Tòa án quyết định cho hưởng án treo.
Cụ thể, khi xử phạt tù không quá 5 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, nếu không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này thì Tòa án quyết định cho hưởng án treo, mức tiền phải nộp để thay thế hình phạt tù và ấn định thời gian thử thách từ 1-2 năm.
Như vậy, theo đề xuất, người bị phạt tù trên 3 năm đến không quá 5 năm có thể được hưởng án treo, đồng thời phải nộp tiền thay thế hình phạt tù, nếu đáp ứng các điều kiện được quy định và được Tòa án xem xét, quyết định.
