Từ thực tế sử dụng đất, nhiều người dân tại xã Minh Châu chia sẻ với PV An ninh Thủ đô rằng, một số quy định, thủ tục liên quan đến đất đai vẫn còn gây khó khăn, nhất là trong việc chuyển quyền sử dụng đất cho con và xử lý cây trồng trên diện tích đất bị thu hồi.
Vì vậy, họ mong muốn những chính sách về đất đai sẽ thông thoáng, minh bạch và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Mong được hỗ trợ cây trồng
Ông Nguyễn Viết Thụ (xóm 1, xã Minh Châu) phản ánh một vấn đề mà gia đình và một số hộ dân đang gặp phải liên quan đến diện tích đất bãi bồi ven sông.
Khu vực đất bãi nổi, bãi bồi, có đặc điểm năm nay bồi nhưng năm sau có thể bị sạt lở. Nhiều năm qua, người dân vẫn cải tạo đất, đầu tư cây giống, công sức để sản xuất và trồng cây màu. Vì đất bãi bồi bỏ hoang nên người đã cải tạo để làm ăn. Bao nhiêu năm qua nhiều người dân xóm 1 canh tác, khi đất bồi vào thì dân trồng cây màu, sau đó thu hoạch và nộp sản lượng cho xã chứ không phải tự ý làm chui.
Điều khiến ông Thụ và nhiều người dân khác thắc mắc là cùng liên quan đến việc thu hồi đất, có khu vực được hỗ trợ cây màu nhưng có nơi lại không được hỗ trợ, trong khi cây trồng vẫn do người dân bỏ vốn đầu tư và đang trong quá trình sản xuất.
Ông Thụ cho biết, khu vực bãi dưới được hỗ trợ cây màu, trong khi khu vực bãi phía trên, nơi người dân tự bỏ công sức cải tạo, trồng cây, lại chưa được hỗ trợ.
Hơn nữa, trong quá trình triển khai dự án, lực lượng chức năng đã rào khu vực, khiến người dân không thể tiếp tục lên chăm sóc cây trồng. Một số cây trồng của gia đình, trong đó có khoảng 200 cây chuối, đã bị máy móc phá bỏ nhưng chưa được hỗ trợ.
“Người dân không đòi đền bù đất vì đất không có giấy tờ nhưng đề nghị chính quyền hỗ trợ cây màu trên đất. Cây giống, tiền vốn, công sức đều do dân bỏ ra. Nếu cần lấy đất thực hiện dự án thì phải có phương án hỗ trợ cây trồng rõ ràng rồi mới phá bỏ”, ông Thụ bày tỏ.
Ông cho biết, người dân đã nhiều lần phản ánh với chính quyền địa phương nhưng đến nay mong muốn về việc hỗ trợ cây trồng vẫn chưa được giải quyết như kỳ vọng.
Điều đáng nói, người dân đã quản lý, cải tạo khu vực bãi từ nhiều năm nay. Từ năm 2016, người dân từng tham gia đấu thầu khu vực này nhưng sau đó không được giao hợp đồng. Vậy nên, người dân mong muốn cơ quan chức năng làm rõ quá trình quản lý, khai thác và sử dụng đất tại khu vực để bảo đảm quyền lợi của các hộ trực tiếp sản xuất.
Thực tế đặt ra yêu cầu, có cơ chế giao hoặc tạo điều kiện để người dân tham gia quản lý đất ven sông, đất bãi bồi phù hợp với quy định pháp luật.
“Nếu thiếu người quản lý, khu vực bãi bồi có thể bị sạt lở hoặc bị khai thác trái phép. Từ năm 2016 đến nay, nhờ người dân giữ gìn nên khu vực này mới còn được như hiện tại” - ông Nguyễn Viết Thụ cho hay.
Muốn chuyển đất cho con nhưng thủ tục quá nhiều
Cũng tại xã Minh Châu, ông Nguyễn Minh Châu cho rằng các thủ tục liên quan đến chuyển quyền sử dụng đất cho con vẫn còn nhiều yêu cầu khiến người dân lớn tuổi gặp khó khăn.
Theo ông, bản thân đã lớn tuổi nhưng vẫn minh mẫn và muốn chủ động chuyển quyền sử dụng đất cho con. Tuy nhiên, quá trình thực hiện thủ tục khiến ông cảm thấy phức tạp khi phải bổ sung nhiều loại giấy tờ liên quan đến nhân thân, quan hệ gia đình và các thông tin khác.
Như ông Châu chia sẻ, có trường hợp người dân được yêu cầu bổ sung giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh hoặc những giấy tờ liên quan đến người thân đã mất từ nhiều năm trước. Với người cao tuổi, việc tìm lại những giấy tờ này có thể rất khó khăn.
Ông Châu nhận thấy, việc xác minh thông tin nhân thân, quan hệ gia đình là cần thiết để bảo đảm tính chính xác của hồ sơ, song các thủ tục cũng cần được rà soát để tránh tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần hoặc bổ sung quá nhiều loại giấy tờ.
“Tôi từng công tác tại UBND xã nhiều năm nên hiểu quản lý đất đai cần chặt chẽ. Nhưng những gì không cần thiết thì nên bỏ bớt. Người dân cần một quy trình rõ ràng, dễ hiểu và thuận tiện hơn”, ông Minh Châu đề xuất.
Ông Châu cũng đặt vấn đề về cách gọi “sổ đỏ”, “sổ hồng”. Theo ông, điều quan trọng nhất là thông tin về quyền sử dụng đất phải thống nhất, chính xác và dễ tra cứu, tránh khiến người dân lớn tuổi thêm băn khoăn khi thực hiện thủ tục.
Một số người dân còn phản ánh những vướng mắc liên quan đến tranh chấp, thông tin đất đai và việc xác định nguồn gốc, diện tích đất trong quá trình quản lý.
Từ những phản ánh thực tế, mong muốn chung của người dân tại xã Minh Châu là chính sách đất đai không chỉ bảo đảm chặt chẽ trong quản lý, mà còn phải thuận tiện khi người dân thực hiện quyền hợp pháp của mình.
Với các thủ tục hành chính về đất đai, người dân kỳ vọng cơ quan quản lý tiếp tục đẩy mạnh số hóa, liên thông dữ liệu, giảm giấy tờ trùng lặp và hướng dẫn cụ thể để người dân, nhất là người cao tuổi, có thể dễ dàng thực hiện.
Từ ý kiến từ cơ sở cho thấy, bên cạnh việc hoàn thiện chính sách, cần phải tổ chức thực hiện phải thống nhất, minh bạch và sát với thực tế. Khi quyền lợi của người dân được giải thích rõ ràng, hồ sơ được xử lý đúng quy định và những tài sản hợp pháp trên đất được kiểm kê đầy đủ, các tranh chấp, khiếu nại liên quan đến đất đai cũng sẽ có thêm cơ sở để được giải quyết thấu đáo.
