Diễn biến phiên tòa cho thấy, năm 2017 anh N.H.M. (ở Hà Nội) được Văn phòng đăng ký đất đai Hà Nội - Chi nhánh Long Biên cấp Giấy xác nhận đăng ký đất ghi nhận hộ gia đình đang sử dụng thửa đất diện tích 578,7m2 (đất ao).
Đầu tháng 5-2020, anh M. thông qua người em họ để gặp và nhờ Phạm Chí Trung (khi đó đang công tác tại Vụ khoa học, Công nghệ và Môi trường thuộc Uỷ ban khoa học, Công nghệ và Môi trường) làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng thửa đất trên thành đất ở và xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Mặc dù Trung không quen biết ai để nhờ thực hiện thủ tục cho anh M. nhưng do đang có khoản nợ cần trả nên bị cáo nảy sinh ý định chiếm đoạt tiền của anh này. Trung vì thế nói với anh M. rằng chi phí chuyển đổi mục đích sử dụng đất và cấp Giấy chứng nhận QSDĐ (sổ đỏ) là 2 tỷ đồng, ứng trước 850 triệu đồng. Khi nào nhận sổ thì chuyển nốt số tiền còn lại.
Ngày 8-5-2020, anh M. gặp Trung tại khu vực phố Ông Ích Khiêm (phường Ba Đình, Hà Nội) giao trước 850 triệu đồng tiền mặt. Khi nhận tiền, bi cáo viết “Giấy vay tiền” và hứa hẹn 2 tháng kể từ ngày nhận tiền sẽ làm xong thủ tục xin cấp sổ đỏ. Nếu không làm được thì Trung hoàn trả số tiền trên.
Cáo buộc thể hiện, Trung sau đó sử dụng số tiền trên để trả nợ và không thực hiện công việc như cam kết với bị hại. Đến hẹn, bị hại không thấy Trung thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất nên đòi lại tiền. Do không có tiền trả lại, Trung viết giấy khất nợ.
Khoảng tháng 12-2020, anh M. tìm đến nhà Trung thì gặp bà Phan Hồng Nga (vợ Trung). Tại đây, bị hại kể lại sự việc cho bà Nga biết. Bà Nga đã liên hệ với bạn học là Trần Phi Lương (SN 1973; ở phường Đống Đa, Hà Nội) nhờ xử lý giúp việc này.
Lương nói có quan hệ quen biết với lãnh đạo Ủy ban nhân dân quận Long Biên (cũ), có thể giải quyết được việc của anh M. Lúc này, bà Nga thay Trung tiếp tục thỏa thuận với nạn nhân sẽ chịu trách nhiệm làm thủ tục đất và yêu cầu chuyển tiếp hơn 1,1 tỷ đồng.
Trong các ngày 17-12-2020 và 25-1-2021, anh M. giao 2 lần giao số tiền nêu trên cho bà Nga.
Sau khi nhận tiền, từ ngày 17-12-2020 đến ngày 13-7-2022, bà Nga đã chuyển cho Lương tổng số 1 tỷ 324 triệu đồng để chi phí làm thủ tục cho thửa đất của anh M.
Bản thân Lương có nhắn tin qua ứng dụng Zalo cho bà Nga thông báo đã nhờ được người làm thủ tục cho anh M. nhưng không nói rõ là nhờ ai, hẹn xong việc trong 2 tháng. Đến thời hạn cam kết, bà Nga liên hệ thì Lương bảo thủ tục chưa xong, hẹn thêm thời gian. Đến tháng 11-2022 thì bà Nga không liên lạc được với Lương.
Quá trình điều tra vụ án, Cơ quan điều tra đã tiến hành xác minh và xác định, hiện Lương đang bị Công an quận Hoàn Kiếm (cũ) và Công an huyện Sóc Sơn (cũ) truy tìm do bị tố giác về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ngày 28-5-2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội ra Quyết định truy tìm người, đến nay chưa có kết quả.
Đối với bà Phan Hồng Nga, kết quả điều tra xác định, người phụ nữ này không bàn bạc để chiếm đoạt tài sản. Số tiền bà này chuyển cho Lương nhiều hơn số tiền nhận từ nạn nhan. Do đó, Cơ quan điều tra ra Quyết định tách hành vi và tài liệu liên quan đối với bà Phan Hồng Nga và Trần Phi Lương để tiếp tục điều tra làm rõ sau.
Quá trình điều tra vụ án, vợ chồng Phạm Chí Trung đã trả lại anh M. đủ 2 tỷ đồng. Bị hại đã cung tài liệu xác nhận nội dung đã nhận lại tiền từ bị cáo và không yêu cầu bồi thường dân sự.
