Thực hiện kế hoạch của Công an thành phố Hà Nội về tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, xử lý vi phạm TTATGT đối với lứa tuổi học sinh, phụ huynh và phương tiện đưa đón học sinh trong năm học 2026-2027, sáng 4-9, Phòng CSGT Công an TP Hà Nội phối hợp Công an cấp xã và các đơn vị liên quan đồng loạt ra quân trên nhiều địa bàn.
Xem xét trách nhiệm của phụ huynh
Lực lượng chức năng tập trung kiểm tra, xử lý những hành vi tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông như: học sinh chưa đủ điều kiện điều khiển xe mô tô, xe gắn máy; không đội mũ bảo hiểm; chở quá số người quy định; vượt đèn đỏ, đi ngược chiều; lạng lách, đánh võng, tự ý độ, chế phương tiện...
Ngoài ra, tại khu vực cổng trường, CSGT đồng thời tăng cường kiểm tra việc dừng, đỗ phương tiện của phụ huynh, nhất là những trường hợp dừng xe dưới lòng đường, trước cổng trường, gây ùn tắc, cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ xảy ra va chạm.
Tinh thần chung của đợt cao điểm là tuyên truyền phải đi đôi với kiểm tra, xử lý; xử lý phải gắn với giáo dục, phòng ngừa, tạo chuyển biến thực chất trong ý thức chấp hành pháp luật của học sinh và phụ huynh.
Theo Phòng CSGT, trong 8 tháng năm 2026, tai nạn giao thông liên quan đến lứa tuổi học sinh trên địa bàn Hà Nội đã giảm cả 3 tiêu chí so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, vi phạm của học sinh vẫn diễn biến phức tạp, trong đó đáng lo ngại là tình trạng một số em chưa đủ tuổi, chưa đủ điều kiện nhưng vẫn điều khiển xe mô tô, xe gắn máy để đi học, đi chơi, thậm chí tụ tập thành nhóm, chạy tốc độ cao, vượt đèn đỏ, lạng lách, đánh võng.
Một trong những nội dung được lực lượng chức năng đặc biệt lưu ý trong đợt cao điểm lần này là làm rõ trách nhiệm của người giao phương tiện. Thực tế cho thấy, phía sau không ít trường hợp học sinh vi phạm là việc gia đình mua, giao hoặc để con em sử dụng phương tiện khi chưa đủ điều kiện.
Có trường hợp phụ huynh biết con chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe nhưng vẫn cho sử dụng xe với suy nghĩ đơn giản rằng “chỉ đi học”, “nhà gần”, “đi một đoạn không sao”. Đây là cách nghĩ chủ quan của một bộ phận phụ huynh mà không lường trước được nguy cơ ở phía trước.
Theo quy định hiện hành, chủ xe mô tô, xe gắn máy và các phương tiện tương tự nếu giao xe hoặc để người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông có thể bị xử phạt hành chính. Với quy định mới, mức xử phạt đối với chủ xe là cá nhân có thể lên tới 8-10 triệu đồng. Đặc biệt, trách nhiệm của người giao xe không chỉ dừng lại ở một khoản tiền phạt nếu hậu quả xảy ra nghiêm trọng.
Trong trường hợp người biết rõ người được giao không đủ điều kiện điều khiển phương tiện nhưng vẫn giao xe, để rồi người này gây tai nạn đáp ứng các dấu hiệu, hậu quả theo quy định của Bộ luật Hình sự, người giao xe có thể bị xem xét, truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ” theo Điều 264 Bộ luật Hình sự. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, chế tài có thể gồm phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù.
Như vậy, việc một học sinh gây tai nạn sau khi được cha mẹ giao xe không đồng nghĩa trách nhiệm pháp lý chỉ thuộc về người trực tiếp cầm lái. Cơ quan chức năng sẽ phải làm rõ phương tiện của ai, ai quản lý, việc giao xe được thực hiện như thế nào và người giao xe có biết người sử dụng chưa đủ điều kiện hay không.
Không ít vụ việc thanh, thiếu niên tụ tập, điều khiển xe máy với tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, gây rối trật tự công cộng, cho thấy phía sau hành vi bốc đồng của trẻ là vấn đề quản lý của gia đình.
Từ một hành vi tưởng như nhỏ, hậu quả có thể rất lớn. Đã từng xảy ra những vụ việc nhóm thanh, thiếu niên điều khiển xe máy tốc độ cao gây tai nạn chết người. Và những vụ việc như vậy để lại nỗi đau rất lớn: Gia đình nạn nhân mất con; gia đình có con gây tai nạn thì phải đối mặt với trách nhiệm hình sự. Cơ quan Công an cũng nhiều lần cảnh báo sự buông lỏng quản lý của gia đình là một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ thanh, thiếu niên vi phạm.
Xử lý vi phạm kết hợp tuyên truyền
Trên cơ sở đó, Phòng CSGT Công an thành phố Hà Nội xác định công tác tuyên truyền, giáo dục phải được triển khai song song với tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm. Lực lượng chức năng phối hợp chính quyền địa phương, Ban Giám hiệu các nhà trường và các tổ chức đoàn thể tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn; xây dựng, nhân rộng mô hình “Cổng trường an toàn giao thông”; tổ chức ký cam kết giữa nhà trường, học sinh và phụ huynh.
Đáng chú ý, danh sách học sinh vi phạm sẽ được tổng hợp, thông báo cho cơ quan quản lý giáo dục và nhà trường để phối hợp quản lý, giáo dục. Với những trường hợp phương tiện do học sinh sử dụng, lực lượng chức năng tiếp tục xác minh chủ phương tiện, làm rõ trách nhiệm của người giao xe hoặc để người chưa đủ điều kiện sử dụng xe.
Đợt cao điểm được thực hiện từ ngày 4-9-2026 đến hết 14-3-2027, với mục tiêu kéo giảm tai nạn giao thông, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và bảo đảm an toàn cho học sinh ngay từ đầu năm học.
Thông điệp được lực lượng Công an Hà Nội đặt ra rất rõ: không chỉ xử lý người cầm lái, mà phải xử lý đúng trách nhiệm của người giao xe; không chỉ xử phạt sau vi phạm, mà phải ngăn chặn vi phạm từ gia đình.
Đối với mỗi phụ huynh, việc quản lý chìa khóa xe, kiểm soát phương tiện và thời gian đi lại của con không đơn thuần là trách nhiệm giáo dục. Trong nhiều trường hợp, đó còn là trách nhiệm pháp lý.
Bởi vậy, trước khi trao chìa khóa cho con, phụ huynh cần trả lời rõ ba câu hỏi: con đã đủ tuổi chưa, phương tiện có phù hợp với điều kiện pháp luật của con không và con đã đủ kỹ năng để tham gia giao thông an toàn chưa. Nếu câu trả lời là “chưa”, tuyệt đối không giao xe.
Một lần chiều con có thể chỉ mất vài phút, nhưng nếu xảy ra tai nạn, cái giá phải trả có thể là sức khỏe, tính mạng, tương lai của chính con em mình và cả những người vô tội trên đường.
