Hà Nội sẽ có gần 5.000 mắt camera AI "phủ sóng" toàn thành phố

Thay đổi ý thức người tham gia giao thông

Sau hơn nửa năm đưa vào vận hành Trung tâm Thông tin chỉ huy giao thông ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), những chuyển biến tích cực không chỉ thể hiện qua các con số về giảm ùn tắc, nâng cao năng lực thông hành mà còn được phản ánh rõ nét ở sự thay đổi trong ý thức, thói quen chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông.

Căn cứ trên nền tảng phân tích những kết quả đạt được, Công an thành phố Hà Nội đang khẩn trương hoàn thiện giai đoạn 2 Dự án nâng cấp Trung tâm Thông tin chỉ huy, đưa vào vận hành gần 5.000 camera AI, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống giao thông thông minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị trong tình hình mới.

Trong nhiều năm qua, việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số vào công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông luôn được Công an Hà Nội xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, giảm phụ thuộc vào lực lượng tuần tra trực tiếp và từng bước hình thành văn hóa giao thông văn minh, tự giác.

Thực hiện chủ trương đó, Trung tâm Thông tin chỉ huy giao thông thông minh với 1.837 camera AI được lắp đặt tại 195 nút giao trọng điểm đã chính thức đi vào hoạt động. Không đơn thuần là hệ thống ghi hình, mỗi camera được tích hợp trí tuệ nhân tạo có khả năng tự động nhận diện phương tiện, phân tích lưu lượng, phát hiện vi phạm, đánh giá nguy cơ ùn tắc và hỗ trợ điều hành giao thông theo thời gian thực.

Sau hơn 6 tháng vận hành, hiệu quả mang lại đã được chứng minh bằng những kết quả cụ thể. Lực lượng CSGT đã thiết lập 22 tuyến "làn sóng xanh", điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu theo lưu lượng phương tiện tại toàn bộ các nút giao có lắp đặt camera AI. Nhờ đó, năng lực thông hành tại nhiều nút giao tăng từ 4% đến 18%; trên nhiều tuyến trục chính, các phương tiện có thể lưu thông liên tục với tốc độ phù hợp, hạn chế tối đa việc phải dừng chờ đèn đỏ.

Tuy nhiên, giá trị lớn nhất mà hệ thống camera AI mang lại không chỉ nằm ở việc điều tiết giao thông hiệu quả hơn, mà còn tạo ra sự chuyển biến rõ rệt trong ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Nếu như trước đây, nhiều trường hợp còn mang tâm lý chỉ chấp hành khi có lực lượng chức năng làm nhiệm vụ thì nay, với hệ thống camera giám sát hoạt động liên tục 24/24 giờ, nhận diện và lưu giữ đầy đủ hình ảnh vi phạm, ý thức tự giác của người tham gia giao thông đã từng bước được nâng lên. Người điều khiển phương tiện chủ động giảm tốc độ khi đến nút giao, chấp hành tín hiệu đèn, đi đúng làn đường, đội mũ bảo hiểm, hạn chế sử dụng điện thoại khi lái xe và tuân thủ các quy định về dừng, đỗ phương tiện…

Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ quản lý bằng con người sang quản lý bằng công nghệ, trong đó công nghệ vừa là công cụ hỗ trợ lực lượng chức năng, vừa góp phần nâng cao ý thức tự giác của người dân.

Song song với công tác xử lý vi phạm, dữ liệu từ hệ thống camera AI còn giúp lực lượng CSGT chủ động phát hiện các điểm có nguy cơ ùn tắc, phân tích nguyên nhân, điều chỉnh phương án tổ chức giao thông một cách khoa học. Chỉ trong thời gian ngắn, hệ thống đã hỗ trợ xử lý 5 điểm nghẽn giao thông, trong đó có 2 điểm ùn tắc kéo dài; đồng thời tự động tối ưu chu kỳ đèn tín hiệu trên 22 tuyến phố, góp phần khai thác hiệu quả hơn hạ tầng giao thông hiện có.

Bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý giao thông

Thực tiễn triển khai cho thấy, càng nhiều dữ liệu được thu thập thì khả năng phân tích, dự báo và điều hành giao thông càng chính xác. Đây cũng là cơ sở quan trọng để Công an Hà Nội tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô hệ thống, hướng tới xây dựng mạng lưới giám sát đồng bộ trên toàn thành phố.

Hiện nay, Phòng CSGT đang phối hợp với các đơn vị khẩn trương hoàn thiện các hạng mục thuộc giai đoạn 2 của Dự án nâng cấp Trung tâm Thông tin chỉ huy theo kế hoạch của Công an thành phố Hà Nội.

Trong giai đoạn này, hệ thống sẽ được bổ sung 2.460 camera AI gồm camera xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông; camera đo đếm lưu lượng; camera quan sát toàn cảnh nút giao; camera PTZ phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự và camera xử lý vi phạm tốc độ.

Đồng thời, dự án sẽ hoàn thiện việc lắp đặt 57 máy chủ, 36 bảng thông tin giao thông điện tử (VMS), 100 tủ điều khiển tín hiệu giao thông thông minh, 930 cột camera, 475 km cáp quang cùng 136 km cáp điện tại 238 nút giao trọng điểm; hoàn thiện toàn bộ nền tảng phần mềm điều hành, phân tích và xử lý dữ liệu bằng trí tuệ nhân tạo.

Khi hoàn thành, tổng số camera AI kết nối về Trung tâm Thông tin chỉ huy sẽ đạt gần 5.000 mắt, đáp ứng trên 50% nhu cầu quản lý giao thông của thành phố. Đây sẽ là một trong những hệ thống giám sát giao thông ứng dụng trí tuệ nhân tạo có quy mô lớn nhất cả nước.

Không chỉ phục vụ công tác điều hành giao thông theo thời gian thực, hệ thống còn có khả năng tự động phát hiện vi phạm, cảnh báo sớm các điểm có nguy cơ ùn tắc để lực lượng chức năng chủ động tổ chức phân luồng, điều tiết từ xa, hạn chế ùn tắc kéo dài và giảm nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.

Đặc biệt, mạng lưới gần 5.000 camera AI sẽ mở rộng phạm vi giám sát sang nhiều lĩnh vực quản lý đô thị, kịp thời phát hiện các hành vi lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, dừng, đỗ phương tiện trái quy định, tập kết vật liệu xây dựng, rác thải không đúng nơi quy định cũng như các vấn đề ảnh hưởng đến trật tự, mỹ quan đô thị.

Khối dữ liệu lớn (Big Data) được hình thành từ hệ thống sẽ tạo nền tảng quan trọng phục vụ công tác chỉ huy, điều hành của lực lượng Công an, đồng thời hỗ trợ các sở, ngành trong quản lý hạ tầng, tổ chức giao thông, quy hoạch đô thị và phát triển chính quyền số.

Việc tiếp tục đầu tư, mở rộng hệ thống camera AI không chỉ là sự nâng cấp về hạ tầng kỹ thuật mà còn thể hiện bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy quản lý giao thông của Công an thành phố Hà Nội, lấy công nghệ làm nền tảng, dữ liệu làm trung tâm và người dân là đối tượng được phục vụ.

Khi ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông được nâng lên cùng với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại, mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, an toàn, hiện đại và thông minh sẽ từng bước được hiện thực hóa