Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, trong đó bổ sung người chết tuần hoàn vào nguồn hiến mô, bộ phận cơ thể.
Theo Bộ Y tế, qua 20 năm thi hành, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, góp phần phát triển kỹ thuật ghép mô, bộ phận cơ thể người tại Việt Nam.
Tính đến tháng 3, cả nước đã thực hiện hơn 11.000 ca ghép bộ phận cơ thể người. Trong đó, nhiều nhất là ghép thận với gần 10.000 ca, sau đó là ghép gan hơn 1.000 ca, ghép tim là 177 ca và ghép phổi là 27 ca. Tuy nhiên, hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác vẫn còn tồn tại, hạn chế cần được giải quyết.
Một trong những hạn chế là thiếu hành lang pháp lý cho việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết tuần hoàn. Luật hiện hành chỉ cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết não, trong khi trên thế giới, năm 2024, tỷ lệ tạng hiến từ người sau khi chết tuần hoàn chiếm khoảng 28% tổng số tạng hiến.
Vì vậy, dự thảo luật đề xuất bổ sung việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết tuần hoàn, bên cạnh nguồn hiến từ người chết não.
Chết não là tình trạng toàn não bộ bị tổn thương nặng, chức năng của não đã ngừng hoạt động và người chết não không thể sống lại được. Chết tuần hoàn là tình trạng mất chức năng tuần hoàn và hô hấp không thể phục hồi và người chết tuần hoàn không thể sống lại được.
Việc xác định chết não, chết tuần hoàn là cơ sở pháp lý để tiến hành lấy mô, bộ phận cơ thể người.
Điều kiện để xác định là chết não, chết tuần hoàn bao gồm: Có đủ tiêu chuẩn về chết não, chết tuần hoàn;
Được các bác sĩ chuyên khoa về thần kinh, hồi sức cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh trực tiếp khám và kết luận là chết não.
Được các bác sĩ chuyên khoa về thần kinh, tim mạch, hồi sức cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh trực tiếp khám và kết luận là chết tuần hoàn.
Bộ trưởng Bộ Y tế sẽ quy định về tiêu chuẩn chuyên môn xác định chết não, chết tuần hoàn, cơ cấu, chuyên môn của Hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn.
Ngoài ra, dự thảo cũng quy định về việc lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn.
Theo đó, trường hợp người chết não hoặc chết tuần hoàn đã đăng ký hiến thì có thể lấy mô, bộ phận cơ thể theo quy định.
Với người chưa đăng ký hiến nhưng có nguyện vọng đồng ý hiến được thể hiện bằng văn bản hoặc lời nói, việc lấy mô, bộ phận cơ thể phải có thêm sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật.
Trường hợp người chưa đăng ký hiến, không có nguyện vọng phản đối việc hiến được thể hiện bằng văn bản hoặc lời nói, dự thảo cũng cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể nếu có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật.
