Theo Bộ Tài chính, nguồn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi được ưu tiên cho ngân sách trung ương vay nhằm bảo đảm nhu cầu chi trong bối cảnh huy động vốn qua phát hành trái phiếu Chính phủ còn khó khăn, đồng thời giảm chi phí vay nợ.
Từ đầu năm 2026 đến nay, ngân sách trung ương đã vay ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi khoảng 262.000 tỷ đồng. Dự kiến từ nay đến cuối năm, ngân sách trung ương tiếp tục vay ngân quỹ nhà nước khoảng 220.000 - 280.000 tỷ đồng.
Đối với phần ngân quỹ nhà nước "tạm" chưa sử dụng, thì được sử dụng để mua bán lại trái phiếu Chính phủ và gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại để nâng cao hiệu quả quản lý ngân quỹ nhà nước và hỗ trợ nguồn vốn ngắn hạn cho nền kinh tế.
Theo đó, Bộ Tài chính đã quy định hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại là 50% khả năng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi, bằng mức tối đa cho phép theo quy định tại Nghị định số 24/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP); đồng thời, chỉ đạo Kho bạc Nhà nước (KBNN) thường xuyên duy trì số dư tiền gửi ngân quỹ nhà nước có kỳ hạn tại NHTM xấp xỉ mức tối đa hạn mức cho phép.
Đến nay, dư nợ tiền gửi có kỳ hạn của ngân quỹ nhà nước tại các ngân hàng thương mại ở mức khoảng 740.000 tỷ đồng, cao hơn trên 250.000 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm 2026. Ngoài ra, dư nợ mua bán lại trái phiếu Chính phủ hiện nay ở mức khoảng 40.000 tỷ đồng.
Như vậy, tổng số dư ngân quỹ nhà nước hiện nay đang được KBNN cung ra thị trường là khoảng 780.000 tỷ đồng.
Để hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, Bộ Tài chính cho biết đang thực hiện rà soát để sửa đổi quy định tại Nghị định số 24/2016/NĐ-CP theo hướng: Không quy định cụ thể hạn mức tiền gửi có kỳ hạn tại Nghị định của Chính phủ mà giao Bộ Tài chính chủ động điều hành. Bộ Tài chính dự kiến sẽ trình Chính phủ ban hành Nghị định mới và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027.
Để tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiệu quả công tác quản lý, điều hành nguồn tiền gửi ngân quỹ nhà nước có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại, Bộ Tài chính đề nghị NHNN tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của KBNN vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng để bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết 168/NQ-CP.
Trường hợp vẫn cần thiết tăng thêm số dư tiền gửi ngân quỹ nhà nước có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại, Bộ Tài chính đề nghị NHNN phối hợp và có ý kiến bằng văn bản gửi Bộ Tài chính (trước ngày 15/8/2026 - nếu có) để tổng hợp báo cáo Chính phủ xem xét ban hành Nghị quyết (Nghị quyết dưới hình thức văn bản quy phạm pháp luật) để điều chỉnh hạn mức gửi tiền hiện đang được quy định tại Nghị định số 24/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP).
Đề xuất của Bộ Tài chính được đưa ra trong bối cảnh thanh khoản các ngân hàng thương mại đang chịu áp lực do chênh lệch tín dụng - huy động ở mức cao (khoảng 2,5 - 2,7 triệu tỷ đồng). Trong khi ngành ngân hàng được yêu cầu đẩy mạnh cấp tín dụng đối với các dự án lớn, đặc biệt là 18 dự án hạ tầng quy mô lớn, trọng điểm có tính chất lan tỏa, liên kết và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, kinh tế địa phương.
Cách đây ít ngày, ngày 30/7, NHNN cũng đã ban hành Quyết định số 1743/QĐ-NHNN, nâng tỷ lệ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) từ mức 20% lên 50%.
Với động thái này, các ngân hàng thương mại, đặc biệt là 4 ngân hàng thương mại Nhà nước sẽ có thêm dư địa khoảng gần 170 nghìn tỷ đồng để bơm ra nền kinh tế.
