Sáng 28-8, không gian Nghĩa trang liệt sĩ Đá Chông (xã Ba Vì, Hà Nội) tĩnh lặng dưới những tán cây rừng. Trên triền đồi dốc, 219 phần mộ ốp đá hoa cương đỏ xếp thành từng hàng ngay ngắn. Trên bia đá gắn Quốc huy chỉ vỏn vẹn dòng chữ khắc chìm: "Mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin".
Công an xã Ba Vì đã phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức Lễ dâng hương, dâng hoa và thực hành lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Tại hiện trường, cán bộ chiến sĩ Công an xã Ba Vì cùng lực lượng quân sự chia thành từng nhóm nhỏ tiếp cận các dãy mộ theo sơ đồ phân lô. Việc khai quật được tiến hành cẩn trọng từng centimet đất. Khi nắp mộ mở ra, từng chiếc quách nhỏ chứa hài cốt được nâng niu đưa lên mặt đất, phủ tấm vải đỏ thắm rồi cáng ngay ngắn về khu vực kỹ thuật.
Dưới lán dã chiến dựng giữa nghĩa trang mang biển "Khu vực lấy mẫu", các bàn chuyên môn vận hành liên tục. Đội ngũ kỹ thuật viên mặc đồ bảo hộ y tế xanh mở nắp quách, kiểm tra tỉ mỉ tình trạng xương cốt bên trong. Từng mẫu sinh phẩm xương răng, xương ống được cưa tách chuẩn xác, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vô trùng để tránh tạp nhiễm ADN. Cán bộ Công an xã Ba Vì trực tiếp theo dõi, đối chiếu số hiệu hàng mộ, lập biên bản ghi nhận tình trạng hài cốt và niêm phong mẫu vật vào túi bảo quản chuyên dụng.
Hoạt động lấy mẫu tại 219 phần mộ ở nghĩa trang Đá Chông nằm trong kế hoạch triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Trên địa bàn, Công an xã Ba Vì là lực lượng nòng cốt phối hợp cùng Ban Chỉ huy quân sự và chính quyền cơ sở triển khai đồng bộ các khâu. Cán bộ chiến sĩ trực tiếp rà soát từng hồ sơ quy tập lưu trữ, khảo sát sơ đồ vị trí các khu mộ, chuẩn bị kỹ lưỡng trang thiết bị phục vụ việc tiếp nhận và bảo quản mẫu sinh phẩm tại chỗ theo đúng quy định nghiêm ngặt của ngành.
Sau khi kết thúc khâu thực địa, toàn bộ 219 mẫu sinh phẩm xương được Công an xã Ba Vì và tổ công tác bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội cùng các đơn vị giám định kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Công an.
Tại đây, các giám định viên sẽ làm sạch mẫu, xử lý hóa chất chuyên dụng và giải mã chuỗi gen để đưa vào hệ thống Ngân hàng gen liệt sĩ chưa xác định danh tính. Cơ sở dữ liệu này được đối sánh tự động với mẫu ADN của thân nhân các gia đình liệt sĩ trên toàn quốc, tạo căn cứ khoa học chính xác nhất để trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh vì đất nước.
Đến cuối buổi sáng, công tác lấy mẫu tại các dãy mộ đầu tiên hoàn thành theo đúng tiến độ. Những phần mộ sau khi hoàn tất lấy mẫu đều được đắp trả nguyên trạng, lau sạch bụi đất. Trước mỗi ngôi mộ vừa được hoàn thổ, cán bộ Công an xã Ba Vì trân trọng thắp nén nhang thơm, gửi gắm niềm hy vọng sớm đưa tên tuổi của các anh trở về với người thân và quê hương.
