Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ dự và phát động chiến dịch. Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì buổi lễ.
Chương trình được tổ chức trực tiếp tại Bộ Công an và kết nối trực tuyến tới Công an 34 tỉnh, thành phố cùng 3.321 điểm cầu Công an cấp xã trên cả nước. Đây là hoạt động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 / 27-7-2027).
Không khí xúc động bao trùm hội trường khi Ban Tổ chức công bố kết quả giám định ADN, trao thông báo xác định danh tính cho thân nhân ba liệt sĩ sau nhiều thập kỷ chưa tìm được tên tuổi. Đó là liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết, (quê Hải Dương cũ), hiện an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Đức Cơ (Gia Lai); liệt sĩ Đoàn Văn Khải, quê Ninh Bình và liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát, quê Thanh Hóa, cùng được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ.
Sau hơn nửa thế kỷ kể từ ngày các anh ngã xuống, hành trình tìm lại tên tuổi đã khép lại bằng những giọt nước mắt đoàn viên và niềm an ủi lớn lao đối với thân nhân gia đình liệt sĩ. Đó cũng là minh chứng rõ nét cho quyết tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong công cuộc tri ân những người đã hiến dâng tuổi xuân, xương máu cho độc lập, tự do của dân tộc.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là trách nhiệm chính trị, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Phó Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của Bộ Công an trong việc chủ động nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại vào công tác thu nhận, phân tích ADN và xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ. Đồng thời biểu dương sự phối hợp chặt chẽ của Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, các địa phương cùng doanh nghiệp đồng hành trong thực hiện nhiệm vụ đặc biệt ý nghĩa này.
Theo Phó Thủ tướng, Chiến dịch “500 ngày đêm” đang bước vào giai đoạn quyết định. Tuy nhiên, nhiệm vụ phía trước vẫn hết sức nặng nề khi hiện cả nước còn hơn 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt và trên 300.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Đây là nỗi trăn trở lớn của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân.
Một trong những khó khăn lớn hiện nay là thời gian không chờ đợi. Nhiều thân nhân trực hệ của các liệt sĩ đã ở tuổi xế chiều, sức khỏe suy giảm, trong khi công nghệ giám định ADN muốn phát huy hiệu quả cần có nguồn mẫu sinh phẩm từ chính những người thân còn sống. “Mỗi ngày trôi qua là thêm một cơ hội có thể mất đi, thêm một khoảng trống lịch sử cần được lấp đầy”, Phó Thủ tướng xúc động chia sẻ.
Thực tế cho thấy, việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ đang mở ra những cơ hội mới cho hành trình tìm lại tên tuổi của các anh hùng liệt sĩ. Thời gian qua, Bộ Công an đã chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan và đơn vị khoa học công nghệ triển khai thu nhận, phân tích, đối sánh và đồng bộ hơn 53.000 dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Kết quả bước đầu đã góp phần xác định và công nhận danh tính cho 25 liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
Khẳng định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung mọi nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thu nhận mẫu sinh phẩm ADN, không để chậm trễ làm mất đi những cơ hội quý giá còn lại.
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ, Thượng tướng Nguyễn Văn Long nhấn mạnh, Bộ Công an xác định việc thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, vừa là trách nhiệm, vừa là tình cảm và sự tri ân thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sĩ và gia đình liệt sĩ.
Thứ trưởng Nguyễn Văn Long yêu cầu Công an các đơn vị, địa phương tập trung triển khai quyết liệt các nhiệm vụ được giao. Trong đó, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tổ chức thu nhận, quản lý cơ sở dữ liệu ADN bảo đảm khoa học, chính xác, an toàn, bảo mật; đồng thời khẩn trương hoàn thiện các tiện ích trên ứng dụng VNeID ngay trong tháng 7-2026 để tạo thuận lợi tối đa cho người dân cung cấp thông tin.
Đối với Công an các địa phương, Thứ trưởng yêu cầu xây dựng lộ trình triển khai cụ thể theo phương châm “6 rõ”, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động thân nhân liệt sĩ tham gia cung cấp thông tin và lấy mẫu sinh phẩm. Đặc biệt, lực lượng Công an cấp xã phải phát huy vai trò nòng cốt tại cơ sở, trực tiếp rà soát, hỗ trợ và bảo đảm không bỏ sót bất kỳ trường hợp nào thuộc diện thu nhận mẫu.
Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, công tác rà soát, xác minh thân nhân liệt sĩ đã được cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Bộ Công an đặt mục tiêu từ ngày 25-6 đến 25-7-2026 thu nhận khoảng 250.000 mẫu sinh phẩm ADN và tiếp tục thu thêm 50.000 mẫu từ ngày 26-7 đến hết năm 2026.
Ngay sau lễ phát động, hoạt động thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sĩ trên địa bàn Hà Nội đã được triển khai. Cùng với đó là chương trình tư vấn sức khỏe, trao tặng thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho thân nhân liệt sĩ.
Những giọt nước mắt hạnh phúc của các gia đình vừa được xác định danh tính người thân là minh chứng sinh động cho ý nghĩa nhân văn sâu sắc của chương trình. Hơn cả những con số hay dữ liệu khoa học, mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay là thêm một hy vọng, thêm một cơ hội để những người con ưu tú của dân tộc được trở về với tên tuổi của mình, trở về trong vòng tay gia đình, quê hương và đất nước sau nhiều thập kỷ chờ đợi.
