Sức ép từ chi phí năng lượng tăng cao
Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chậm lại, đạt 7,83% so với cùng kỳ trong quý I/2026, giảm từ 8,46% trong quý IV/2025. Động lực tăng trưởng đến từ các ngành sản xuất, xây dựng và dịch vụ, được hỗ trợ bởi nhu cầu xuất khẩu mạnh mẽ và dòng vốn FDI tăng…
Tuy nhiên, các số liệu gần đây cho thấy triển vọng ngắn hạn đan xen cả tích cực và thách thức, khi chi phí năng lượng tăng cao bắt đầu gây sức ép. Hoạt động sản xuất cải thiện trong tháng 5, với chỉ số PMI tăng lên 52,8, từ mức 50,5 trong tháng 4 và 49,8 cùng kỳ năm trước; chỉ số sản lượng cũng tăng mạnh lên 55,6.
Ngược lại, lạm phát tiếp tục leo thang, đạt 5,6% trong tháng 5, mức cao nhất trong vòng 6 năm. Tăng trưởng sản lượng công nghiệp chậm lại còn 9% so với cùng kỳ - so với 10% trong tháng 4 - đưa mức tăng trung bình quý II/2026 xuống 9,5%, thấp hơn 11% của quý I/2026.
Xuất khẩu cũng hạ nhiệt, tăng 18% so với 21% trong tháng 4, trong khi nhập khẩu tăng lên 33,8% từ mức 32,5%.
Diễn biến này khiến cán cân thương mại giai đoạn tháng 1-5 chuyển sang thâm hụt 12,7 tỷ USD, so với thặng dư 5 tỷ USD năm 2025, ghi nhận mức thâm hụt lớn nhất trong gần 30 năm.
UOB cho rằng áp lực lên cán cân thanh toán sẽ còn kéo dài. Các dự án hạ tầng và giao thông quy mô lớn sẽ làm gia tăng nhu cầu nhập khẩu máy móc, trong khi giá dầu cao hơn sẽ đẩy chi phí năng lượng tăng lên.
“Theo mô phỏng của chúng tôi, nếu giá dầu thô bình quân 100 USD/thùng trong 6-12 tháng, hóa đơn nhập khẩu năng lượng của Việt Nam có thể tăng khoảng 40% (tương đương 5,2 tỷ USD) trong năm 2026, trong khi thặng dư tài khoản vãng lai có thể thu hẹp khoảng 20% (khoảng 6,5 tỷ USD), từ mức 33 tỷ USD năm 2025” – báo cáo đưa ra nhận định.
Dự báo tăng trưởng cho năm 2026, UOB giữ nguyên mức dự báo 7,0% với giai đoạn khó khăn nhất nhiều khả năng rơi vào quý II, quý III/2026, với tăng trưởng bình quân khoảng 6,7%.
Điều hành chính sách tiền tệ thận trọng
Về chính sách tiền tệ, mối quan tâm lớn của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hiện nay là lạm phát, vốn bình quân 4,3% so cùng kỳ trong 5 tháng đầu năm, tiệm cận mục tiêu 4,5%, và NHNN dự báo có thể tăng lên 5,5% trong cả năm.
Trong bối cảnh theo dõi áp lực giảm giá của VND, ưu tiên của NHNN nhiều khả năng là giữ nguyên lãi suất điều hành. Song song đó, NHNN đã kêu gọi các ngân hàng giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp và người vay, kết hợp với các biện pháp tài khóa, bao gồm gia hạn chính sách thuế suất 0% đối với xăng và một số sản phẩm nhiên liệu đến cuối tháng 6.
Tuy nhiên, trước cạnh tranh thanh khoản gia tăng khi nhu cầu tín dụng phục hồi, một số ngân hàng trong nước đã nâng lãi suất huy động.
Tỷ giá được đánh giá là đã ổn định hơn trong những tuần gần đây, dao động trong biên độ 26.291-26.372 VND/USD trong tháng 4-5. Động thái can thiệp tháng 4, thông qua hợp đồng kỳ hạn hủy ngang 180 ngày ở mức 26.850 VND/USD, dường như đã thiết lập một ngưỡng trần hiệu quả, giúp neo kỳ vọng và hạn chế đầu cơ. Việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran vào cuối tháng 5 cũng góp phần cải thiện bối cảnh bên ngoài.
Dù vậy, trong ngắn hạn (quý III/2026), VND nhiều khả năng vẫn chịu áp lực nhất định do bất ổn địa chính trị còn kéo dài.
“Về trung hạn, chúng tôi duy trì quan điểm tương đối ổn định, được hỗ trợ bởi tăng trưởng vững chắc, dòng vốn FDI duy trì tích cực và chính sách tiền tệ ổn định, với lãi suất điều hành dự kiến giữ ở mức 4,5% đến hết năm 2026. Khả năng Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026 cũng có thể tạo cú hích mang tính cấu trúc cho dòng vốn đầu tư gián tiếp” – các chuyên gia UOB đánh giá.
Tổng thể, UOB giữ quan điểm VND sẽ theo xu hướng giảm giá dần một cách có kiểm soát, với dự báo tỷ giá USD/VND lần lượt là 26.500 trong quý III/2026, 26.400 trong quý IV/2026, 26.300 trong quý I/2027 và 26.100 trong quý II/2027.
Triển vọng dài hạn của giá vàng vẫn sáng sủa
Đối với thị trường vàng, hiện giá vàng đang điều chỉnh và tích lũy quanh mức 4.500 USD/ounce. Nguyên nhân do lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng, phản ánh lo ngại ngày càng gia tăng về lạm phát trong bối cảnh giá dầu thô cao hơn.
Trong bối cảnh tích lũy này, hoạt động giao dịch và đầu cơ đã hạ nhiệt, thể hiện qua: lượng vàng lưu trữ trên sàn COMEX sụt giảm, và khối lượng giao dịch của quỹ ETF vàng chuẩn (GLD) cũng giảm.
Ngoài ra, còn tồn tại một số yếu tố cản trở ngắn hạn đối với giá vàng, bao gồm: hoạt động bán vàng của các ngân hàng trung ương như Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cũng như nỗ lực của Ấn Độ nhằm giảm lượng mua vàng để hạn chế áp lực suy yếu của đồng INR.
Do đó, chuyên gia UOB cho rằng giai đoạn tích lũy quanh mức 4.500 USD/ounce hiện nay được xem là rất quan trọng và cần thiết, giúp giá vàng thiết lập nền tảng ổn định trước khi các yếu tố hỗ trợ dài hạn với vai trò tài sản trú ẩn an toàn quay trở lại trong những tháng tới.
“Nhìn chung, dù duy trì quan điểm thận trọng trong ngắn hạn, chúng tôi tiếp tục đánh giá tích cực về triển vọng dài hạn của vàng. Dự báo cập nhật của chúng tôi đối với giá vàng như sau: 4.600 USD/ounce trong quý III/2026, 4.800 USD/ounce trong quý IV/2026, 5.000 USD/ounce trong quý I/2027, 5.200 USD/ounce trong quý II/2027” – UOB đưa ra dự báo.
