Vì sao vàng mất sức hấp dẫn?
Chỉ trong ba phiên giao dịch kể từ đầu tuần, giá vàng trong nước đã “bốc hơi” gần 12 triệu đồng mỗi lượng ở chiều mua vào và gần 11 triệu đồng ở chiều bán ra. Theo đó, vàng SJC và vàng nhẫn chỉ còn giao dịch quanh vùng 133,3 - 138,3 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), thấp nhất kể từ tháng 10 năm ngoái.
Dự báo trong phiên giao dịch hôm nay (11/6), kim loại quý này sẽ tiếp tục diễn biến tiêu cực khi giá vàng giao ngay quốc tế chưa dừng đà lao dốc, với mức giảm lên tới gần 200 USD trong phiên giao dịch tại thị trường Mỹ, rời về vùng sát 4.000 USD/ounce.
Chia sẻ về diễn biến này, chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh cho rằng đây là điều khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ. Bởi, theo nguyên tắc thông thường, giá vàng thường tăng khi nhà đầu tư tìm kênh trú ẩn trước căng thẳng địa chính trị hay áp lực lạm phát. Tuy nhiên, lần này, thị trường vàng lại đang phản ứng ngược.
Chỉ ra nguyên nhân, ông Phan Dũng Khánh cho rằng trong khoảng 2-3 năm qua, vàng và bạc liên tục thiết lập các mốc giá cao mới và sau giai đoạn tăng nóng, dư địa tăng của giá vàng, bạc gần đây trở nên kém hấp dẫn.
“Cách đây 3 - 4 năm khi giá vàng ở mức 1.000 USD/ounce, việc tăng gấp đôi sẽ dễ dàng hơn rất nhiều so với khi giá đã vượt ngưỡng 5.000 USD/ounce vào tháng 1 năm nay. Để đẩy giá cao hơn nữa từ vùng đỉnh cần một lượng tiền khổng lồ, điều này làm giảm bớt sức hút của vàng" - ông Khánh nói.
Theo chuyên gia này, một nguyên nhân quan trọng khác là sự gia tăng của lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ. Khi lợi suất tăng, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản tạo ra thu nhập ổn định, trong khi vàng vốn không mang lại lợi suất.
Bên cạnh đó, dù hoạt động tích trữ của các ngân hàng trung ương - một yếu tố góp phần nâng đỡ giá vàng trong vài năm qua - vẫn diễn ra, nhưng tốc độ mua không còn mạnh như trước.
Ngoài ra, đồng USD duy trì xu hướng tăng giá đang tạo thêm sức ép lên thị trường vàng. Trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ vẫn là vấn đề cần theo dõi, kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất đã giảm đáng kể.
"Trong năm 2026, khả năng Fed không hạ lãi suất là khá cao. Thậm chí, một số dự báo đã bắt đầu tính đến khả năng ngân hàng trung ương Mỹ có thể tăng lãi suất trở lại vào cuối năm nay hoặc năm sau để kìm lạm phát. Đây là kịch bản chưa từng được nhắc đến vào đầu năm" - ông Khánh nói.
Cần làm gì trước diễn biến tiêu cực
Trong báo cáo công bố mới đây, Citigroup đã phải hạ dự báo giá vàng 3 tháng từ mức 4.300 USD/ounce xuống còn 4.000 USD/ounce, thậm chí có thể xuống 3.500 USD nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa đến cuối mùa hè.
Citigroup chỉ ra những yếu tố đang kết hợp, tạo thành một "cơn bão hoàn hảo" đối với vàng.
Thứ nhất, thị trường đang định giá xác suất Fed tăng lãi suất trong năm nay lên tới gần 70% sau báo cáo việc làm tháng 5 cao gấp đôi dự báo. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí cơ hội nắm giữ vàng, một tài sản không sinh lời, sẽ ngày càng tăng.
Thứ hai, chỉ số USD Index (DXY) đã leo lên mức cao nhất trong vòng 2 tháng qua, khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua bằng các ngoại tệ khác. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cũng đồng loạt tăng, làm suy yếu sức hấp dẫn của kim loại quý.
Chưa dừng lại ở đó, Citigroup còn đưa ra một kịch bản cực đoan nhưng hoàn toàn có cơ sở: nếu tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài đến cuối mùa hè, giá vàng có thể rơi xuống vùng 3.500 USD/ounce, mức giá thấp nhất trong vòng gần 1 năm.
Dù vậy, Citigroup không thay đổi mục tiêu giá vàng 6-12 tháng, vẫn giữ nguyên ở mức 5.000 USD/ounce. Giới chuyên gia vẫn đánh giá cao các yếu tố cấu trúc hỗ trợ vàng trong dài hạn, bao gồm nhu cầu dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương, lo ngại về thâm hụt ngân sách Mỹ và sự mất giá niềm tin vào các loại tiền tệ pháp định.
Dù vậy, mọi dự báo với giá vàng chỉ là tương đối, vì diễn biến địa chính trị, kinh tế hiện nay rất khó lường. Trong ngắn hạn, vàng chưa dễ thoát khỏi xu hướng tiêu cực, vậy nên ứng xử với kim loại quý ra sao ở thời điểm này?
Theo chuyên gia tài chính, TS Châu Đình Linh, cần phân biệt rõ giữa việc nắm giữ vàng như một tài sản tích lũy hay đầu tư vàng với mục tiêu đầu cơ.
Theo ông, những người mua vàng để tích sản dài hạn thường ít bị ảnh hưởng bởi biến động ngắn hạn. Ngược lại, nhóm nhà đầu tư sử dụng vàng như một công cụ đầu cơ, với tỷ trọng lớn trong danh mục, đang đối mặt với rủi ro đáng kể khi giá liên tục đi xuống.
Vị chuyên gia cũng cho rằng những thay đổi trong chính sách quản lý thị trường vàng đang góp phần kéo giá vàng trong nước giảm nhanh hơn. Trong đó, có việc sửa đổi Nghị định 24/2012 theo hướng mở rộng nguồn cung, tăng tính minh bạch trong giao dịch, yêu cầu thanh toán qua ngân hàng, quản lý hóa đơn và dữ liệu giao dịch, cùng với hoạt động thanh tra, giám sát chặt chẽ hơn đang tác động rõ rệt đến thị trường.
Bên cạnh đó, những đề xuất liên quan đến việc hình thành sàn giao dịch vàng trong tương lai cũng được kỳ vọng sẽ giúp thị trường vận hành minh bạch và hiệu quả hơn.
Những yếu tố này cộng hưởng khiến giá vàng trong nước giảm theo xu hướng thế giới, đồng thời thu hẹp đáng kể khoảng cách giữa giá vàng trong nước và quốc tế. “Do đó, những nhà đầu tư xem vàng là tài sản đầu cơ đang chịu áp lực lớn hơn và cần cân nhắc lại tỷ trọng nắm giữ trong danh mục đầu tư" - TS Châu Đình Linh nói.
