Từ tiếng hát xẩm triệu view đến Giải Đặc biệt cuộc thi “Tổ quốc bình yên”

Bước chuyển sang “giao tiếp” pháp luật trên không gian số

Nhìn lại hành trình đưa tác phẩm của Công an phường Dương Nội lên bục vinh quang tối 3/11, có thể thấy rõ lời giải cho bài toán mà Công an cơ sở trăn trở nhiều năm qua: Làm thế nào để pháp luật thực sự đi vào đời sống trong kỷ nguyên số? Trong hàng chục năm, công tác phổ biến pháp luật ở cơ sở chủ yếu dựa vào phương thức truyền thống; cách tiếp cận thiên về “văn bản hóa” với ngôn ngữ hành chính ấy dần bộc lộ khoảng cách lớn trong xã hội hiện đại.

Thực tế, Việt Nam có khoảng 70% dân số dùng mạng xã hội; mỗi người dân đô thị dành gần 3 tiếng mỗi ngày trên điện thoại thông minh. Trên TikTok, Facebook hay YouTube, 3 giây đầu quyết định tới 80% tỷ lệ người xem dừng lại hay lướt qua một nội dung “giáo huấn”. Nhận diện không gian mạng vừa là môi trường thông tin mới, vừa là “mặt trận” cần được phủ bằng kiến thức pháp luật và giá trị tích cực, lực lượng Công an nhân dân đã có sự chuyển mình với phương châm hành động mới được xác lập rõ nét.

Bám sát phong trào thi đua “Ba nhất: Kỷ luật nhất – Trung thành nhất – Gần dân nhất” và phong trào “Chuyển đổi xanh – Chuyển đổi số”, Công an phường Dương Nội (Hà Nội) chọn tiêu chí “Gần dân nhất” và mô hình “Phòng ngừa nhất” làm mũi nhọn, vận hành fanpage Vì Bình Yên Phường Dương Nội. Trung tá Bùi Quang Vinh – Trưởng Công an phường Dương Nội khẳng định, công tác tuyên truyền chỉ bền vững khi có sự đồng thuận của người dân; do đó, việc đẩy mạnh truyền thông số được triển khai theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo để “hiểu đúng, xử lý nhanh, phòng ngừa hiệu quả”.

Bước chuyển đầu tiên bắt đầu từ loạt clip thực hiện tháng 5/2026, khi Thiếu tá Đặng Quốc Hùng – cán bộ Công an phường – xuống đường chỉ rõ lỗi vi phạm trật tự đô thị và “hữu duyên báo giá” mức phạt dí dỏm theo phong cách “Hãy chọn giá đúng”, thu hút hơn 37.000 lượt tương tác, giúp người dân vui vẻ chấp hành. “Khi người dân gọi tôi là ‘Thiếu tá báo giá’, tôi rất vui và hiểu rằng pháp luật đang đến gần cuộc sống một cách tự nhiên nhất” – Thiếu tá Hùng chia sẻ.

Khi điều luật hóa thành vần điệu Xẩm: Sự giao thoa giữa văn hóa dân tộc và ngôn ngữ Gen Z

Nếu những clip “báo giá” là bước khởi đầu giúp pháp luật trở nên gần gũi, thì việc đưa nghệ thuật hát Xẩm, hát Văn vào tuyên truyền phòng, chống tội phạm là bước đột phá của Công an phường Dương Nội khi hưởng ứng Cuộc thi sáng tạo video/clip “Tổ quốc bình yên” năm 2026. Tại Thủ đô, cuộc thi được Công an TP Hà Nội cụ thể hóa qua Lễ hưởng ứng sáng 30/5/2026 bên hồ Hoàn Kiếm với thông điệp chuyển từ “trách nhiệm công vụ” sang “trách nhiệm cống hiến, phục vụ và chủ động kiến tạo”, khởi động Dự án 80 sản phẩm truyền thông số và đạt 12 triệu lượt tiếp cận.

Đầu tháng 6/2026, trước các vấn nạn cờ bạc trực tuyến, lô đề, cá độ hay thanh thiếu niên tụ tập đua xe, mang hung khí, Ban Chỉ huy Công an phường Dương Nội quyết định dùng làn điệu hát Xẩm, hát Văn mộc mạc làm “chất dẫn” chuyển tải quy định pháp luật theo bộ tiêu chí “3Đ”: “Đời” (tình huống sát sườn đời sống), “Độc” (kết hợp âm nhạc dân gian với truyền thông số) và “Đúng” (chuẩn xác tuyệt đối về pháp lý, giữ vững tác phong Công an nhân dân).

Sự phối hợp giữa Công an phường Dương Nội với dự án văn hóa trẻ “Xin chào Việt Nam” cùng sự cố vấn, hòa âm nhạc cụ dân tộc của NSƯT Đào Tuấn Hải và các nghệ sĩ Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam đã cho ra đời bản Xẩm đẩy lùi tệ nạn cờ bạc và MV “Cháu nhà ngoan lắm, lên Phường ngoan hơn” do Thiếu tá Đặng Quốc Hùng và Đại úy Đỗ Thị Nga thể hiện. Điểm đắt giá nhất là nghệ thuật “chuyển ngữ pháp luật” thành câu hát Xẩm chợ đan cài từ vựng của Gen Z:

“Hôm nay thấy mệt rã rời / Ghi ngay con số đổi đời được không?

Từ 99 đến 00 / Số nào cũng được, cứ chơi là lên phường…

Chơi bờ lách dách (blackjack), xỉu tài, tiến lên… / Nhẹ phạt hành chính tới ten million (10 triệu)!

Ôi cờ bạc là bác thằng bần / Điện thoại cầm ngang thì đời còn khổ…”

Chỉ bằng câu hát “Điện thoại cầm ngang thì đời còn khổ” hay thông điệp “Cháu nhà ngoan lắm, lên Phường ngoan hơn”, cả hành vi vi phạm lẫn tính răn đe của pháp luật đã đi thẳng vào trí nhớ người xem.

Sức lan tỏa từ sự gần gũi và dấu ấn tự hào của Công an Thủ đô

Bước chuyển từ “đọc luật cho dân nghe” sang “hát luật cùng dân hiểu” đã tạo hiệu ứng bùng nổ. Chỉ sau 24 giờ phát hành, video hát Xẩm chống cờ bạc thu hút gần 7 triệu lượt xem, vượt 10 triệu lượt xem sau 4 ngày trên Facebook, TikTok và YouTube, giúp hàng triệu người dân dừng lại thưởng thức trọn vẹn 3 phút tuyên truyền.

Chia sẻ với phóng viên An ninh Thủ đô, Thiếu tá Đặng Quốc Hùng bày tỏ với bình luận của người xem “Công an bây giờ làm tuyên truyền như làm phim” - đó là phần thưởng quý giá nhất đối với chúng tôi, cho thấy rằng người dân luôn sẵn sàng đón nhận pháp luật khi được truyền tải bằng ngôn ngữ đời thường, gần gũi.

Đại tá Từ Thị Thu Hòa – Phó Cục trưởng Cục Công tác chính trị (Bộ Công an) khẳng định việc đưa văn hóa dân tộc vào tuyên truyền của Công an phường Dương Nội là hướng đi đúng đắn để “chạm tới trái tim người xem”, vừa đưa chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến gần nhân dân, vừa phủ xanh không gian mạng bằng thông tin chính thống, tích cực.

Hành trình sáng tạo ấy được tôn vinh tối 3/11 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), trong Gala trao giải Cuộc thi sáng tạo video/clip “Tổ quốc bình yên” năm 2026 do Bộ Công an phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, với sự tham dự của Thượng tướng Lê Quốc Hùng – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an; Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng; Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong.

Từ 3.447 tác phẩm dự thi, Ban Tổ chức đã trao 255 giải thưởng (5 giải Đặc biệt, 25 giải A, 50 giải B, 75 giải C, 100 giải Khuyến khích). Trong bảng vàng 33 giải thưởng của Công an TP Hà Nội (01 giải Đặc biệt, 02 giải A, 08 giải B, 13 giải C, 09 giải Khuyến khích), tác phẩm “Công an phường Dương Nội tuyên truyền pháp luật” vinh dự nhận Giải Đặc biệt cùng 4 tác phẩm xuất sắc của học sinh Nghệ An, học sinh xã Sơn Đồng (Hà Nội), Công an TP Hải Phòng và Công an TP Hồ Chí Minh.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng nhấn mạnh cuộc thi nhằm lan tỏa những câu chuyện nhân văn, sự cống hiến thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ CAND; lắng nghe thế hệ trẻ "hiến kế" xây dựng xã hội an toàn, phòng ngừa tội phạm lừa đảo, công nghệ cao; đồng thời cụ thể hóa chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về dùng thông tin chính thống “phủ xanh” không gian mạng, “lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy niềm tin đẩy lùi dao động”.
Hành trình từ tiếng hát Xẩm tuyên truyền pháp luật “triệu view” đến Giải Đặc biệt cuộc thi sáng tạo - khi người chiến sĩ lấy nhân dân làm trung tâm và văn hóa làm nhịp cầu, kiến thức pháp luật sẽ thấm sâu vào đời sống, chuyển hóa thành ý thức tự giác chấp hành vì một xã hội trật tự, kỷ cương, vì Tổ quốc bình yên.