Trông chờ… cơ chế

  • 19/03/2010 08:34
  • 0 bình luận
  • Đan Thanh
(ANTĐ) - “Thu hút vốn đầu tư tư nhân bao giờ cũng khó hơn từ ngân sách. Vì thế, ngoài việc cùng các Bộ, ngành hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cơ chế liên quan đến huy động vốn đầu tư theo hình thức hợp tác Nhà nước - tư nhân, Bộ Giao thông Vận tải phải chuẩn bị tốt các dự án, các cơ chế, chính sách hỗ trợ của Nhà nước cho tư nhân.

Trông chờ… cơ chế

(ANTĐ) - “Thu hút vốn đầu tư tư nhân bao giờ cũng khó hơn từ ngân sách. Vì thế, ngoài việc cùng các Bộ, ngành hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cơ chế liên quan đến huy động vốn đầu tư theo hình thức hợp tác Nhà nước - tư nhân, Bộ Giao thông Vận tải phải chuẩn bị tốt các dự án, các cơ chế, chính sách hỗ trợ của Nhà nước cho tư nhân.

Dù chỉ huy động được 20-30% vốn tư nhân cho một dự án cũng là rất quý”. Đó là lời khẳng định của Phó Thủ tướng Chính phủ trong bối cảnh nguồn vốn cho hạ tầng giao thông đang gặp khó khăn.

Theo Bộ Kế hoạch - Đầu tư, lâu nay để phát triển hạ tầng giao thông, nước ta chủ yếu dựa vào ngân sách và vốn ODA. Trong khi đó, vốn Nhà nước thì có hạn, còn vốn ODA nếu quá lạm dụng sẽ dẫn đến nợ nước ngoài khó trả. Số liệu thống kê cho thấy, đã có khoảng 80 dự án hợp tác đầu tư Nhà nước - tư nhân được triển khai với tổng vốn đầu tư khoảng 90.000 tỷ đồng, trong đó các dự án hạ tầng giao thông chiếm tới 95% tổng số vốn.

Đặc biệt trong 2 năm gần đây, rất nhiều mô hình hợp tác công - tư đã xuất hiện với những dự án quan trọng. Song, trong hầu hết các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông số dự án thành công chỉ đếm trên đầu ngón tay. Vì sao có tình trạng này? “Mổ xẻ” những vướng mắc khiến nhà đầu tư chưa mặn mà với hình thức này, Vụ trưởng Vụ Quản lý đấu thầu (Bộ Kế hoạch - Đầu tư) cho biết, hầu hết các dự án đều do các nhà đầu tư đề xuất, tính toán, giải trình và cơ quan quản lý chỉ việc “gật đầu”. Cách làm này đã gây ra nhiều bất cập cho cả Nhà nước lẫn nhà đầu tư.

Thực tế, đã có nhà đầu tư tư nhân đề xuất xây cầu và được chấp thuận thu phí trong vòng 15 năm, nhưng thực ra chỉ cần 5 năm là đã hoàn vốn. Rõ ràng là Nhà nước và nhân dân đều bị thiệt. Theo ông Vụ trưởng, cách làm phổ biến ở Việt Nam hoàn toàn khác các nước trên thế giới. Khảo sát kinh nghiệm của các nước về hình thức hợp tác đầu tư Nhà nước - tư nhân cho thấy, Nhà nước phải bỏ tiền ra để nghiên cứu dự án, thiết kế, tính toán các phương án đầu tư giải quyết thủ tục. Khi hội đủ các điều kiện đó Nhà nước mới kêu gọi đầu tư góp vốn thông qua hình thức đấu thầu.

Có như vậy Nhà nước mới “kén” được đối tác có lợi nhất. Với những khó khăn hiện nay về khả năng hoàn vốn các dự án đường cao tốc, việc cho phép nhà đầu tư sử dụng nguồn vốn vay của Ngân hàng Thế giới thông qua hình thức hợp tác đầu tư Nhà nước và tư nhân, được coi là phương án huy động hiệu quả và khả thi nhất do nguồn vốn có lãi suất thấp, thời gian vay dài, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án. Đồng thời hạn chế được yêu cầu hỗ trợ tài chính từ ngân sách Nhà nước.

Được biết, Bộ Giao thông Vận tải đã “lập trình” danh sách 8 dự án hạ tầng kêu gọi vốn của các nhà đầu tư tư nhân trong và ngoài nước theo phương thức trên. Đó là 6 dự án đường cao tốc có vốn đầu tư từ 400 triệu USD đến 1 tỷ USD; một dự án cảng quốc tế Hải Phòng và dự án tuyến đường sắt cao tốc TP.HCM - Cần Thơ vốn gần 1,6 tỷ USD. Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Đầu tư (Bộ GTVT) cho hay, Bộ này đang kiến nghị Chính phủ bố trí đủ kinh phí cho các dự án trên. Vấn đề là các cơ quan quản lý Nhà nước phải có đủ dữ liệu cần thiết về phương án tài chính, mức hỗ trợ tài chính chi tiết làm cơ sở mời thầu và đàm phán với các nhà đầu tư.

Về phía nhà đầu tư tư nhân, điều mà họ “mỏi mắt” trông chờ là cơ chế. Để đáp ứng nhu cầu xây dựng hạ tầng rất lớn của đất nước, bên cạnh nguồn vốn Nhà nước và vốn ODA, rõ ràng việc huy động nguồn vốn tư nhân thông qua mô hình hợp tác công - tư là cực kỳ quan trọng. Cơ chế, chính sách sẽ “bật đèn xanh” cho nguồn vốn dồi dào này.

Đan Thanh

Tin cùng chuyên mục