Bộ Xây dựng vừa ban hành văn bản hợp nhất số 86/2026/VBHN-TT-BXD hướng dẫn xác định đối tượng được vay vốn hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 02/NQ-CP.
Văn bản quy định chi tiết các điều kiện để người dân được vay vốn thuê, mua nhà ở thương mại có diện tích dưới 70m2, giá bán dưới 15 triệu đồng/m2, hoặc các dự án có tổng giá trị hợp đồng mua bán (đã bao gồm VAT) không vượt quá 1,05 tỷ đồng.
Về thực trạng nhà ở, người vay phải thuộc diện chưa có nhà thuộc sở hữu cá nhân hoặc đang ở nhà chung cư, nhà riêng lẻ có diện tích bình quân dưới 8m2 sử dụng/người.
Với trường hợp đã có đất ở nhưng chưa có nhà, diện tích khuôn viên đất phải nhỏ hơn hạn mức tối thiểu được phép xây dựng theo quy định của địa phương.
Văn bản hợp nhất cũng cởi bỏ nhiều rào cản về cư trú và bảo hiểm xã hội. Người tạm trú chỉ cần có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ 1 năm trở lên (được cộng dồn, không bắt buộc liên tục) tại địa phương có dự án.
Ngoài ra, vướng mắc về "hộ gia đình độc lập" được tháo gỡ khi quy định rõ con cháu đã kết hôn hoặc người ở nhờ có chung sổ hộ khẩu vẫn được tính là một hộ độc lập để đứng tên vay vốn riêng.
Văn bản tiếp tục xác định đối tượng được vay vốn bao gồm cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, người thu nhập thấp, lao động tự do và hộ kinh doanh cá thể cho đến các hộ gia đình vay vốn để tự xây sửa nhà.
Mặc dù các tiêu chí hành chính và kỹ thuật về diện tích hay nhân khẩu đã được tháo gỡ, tạo điều kiện để cho công nhân, viên chức, cán bộ được tiếp cận vay vốn mua nhà ở “an cư”, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng, văn bản này lại không phù hợp về mức giá.
Theo thông tin công bố về nhà ở và thị trường bất động sản quý 1/2026 của Bộ Xây dựng, giá bán chung cư thương mại trung bình tại Hà Nội đã chạm mốc 128 triệu đồng/m2, trong khi tại TP.HCM là khoảng 112 triệu đồng/m2.
Khảo sát thực tế trên thị trường cho thấy ngay cả các dự án thuộc phân khúc tầm trung hay bình dân tại Hà Nội cũng có giá rao bán dao động từ 85 - 118 triệu đồng/m2. Tại TP.HCM, các dự án chung cư thương mại bình dân ở mức từ 52 - 102 triệu đồng/m2. Thậm chí ở các tỉnh thành khác như Hải Phòng, Đà Nẵng, giá rao bán căn hộ thương mại cũng đã nằm ở ngưỡng 42 - 73 triệu đồng/m2.
Nhiều chuyên gia cho rằng, định mức giá trần 15 triệu đòng/m2 theo văn bản mới nhất của Bộ Xây dựng là quá lỗi thời. Bởi giá chung cư thương mại có giá 15 triệu đồng/m2 hiện đã tuyệt chủng, người dân không còn tìm được bất kỳ dự án nào có giá này. Ngay cả giá bán nhà ở xã hội trên địa bàn Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh… và nhiều địa phương cũng đã ở mức 24-29 triệu đồng/m2.
Cũng bởi vậy, nhiều chuyên gia và người dân cho rằng, văn bản hợp nhất số 86/2026/VBHN-TT-BXD của Bộ Xây dựng có mà như không, không giải quyết được vấn đề. Thậm chí, đây là kiểu ban hành cho có chứ không thể áp dụng được trong thực tiễn hiện nay.
