Sáng 22/6, TP Hà Nội đã đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị (metro) gồm các tuyến số 1, 2, 8, 10 và 14, với tổng chiều dài hơn 303km và tổng mức đầu tư sơ bộ trên 1,3 triệu tỷ đồng. Đáng nói, TP Hà Nội và Tổng thầu đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ cả 5 dự án metro "khủng" này vào năm 2030.
Nếu điều này thành hiện thực thì bộ mặt giao thông công cộng của TP Hà Nội sẽ có những bước thay đổi vượt bậc, bức tranh giao thông trên địa bàn nói chung được cải thiện rõ rệt. Đây cũng là điều mà người dân Thủ đô mong mỏi bấy lâu.
Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình hiện thực hóa quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị của Thủ đô, tạo nền tảng phát triển giao thông công cộng khối lượng lớn và tái cấu trúc không gian đô thị trong nhiều thập niên tới.
Theo quy hoạch, các tuyến metro mới không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng mà còn đóng vai trò động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường liên kết vùng và hình thành các cực tăng trưởng mới của Hà Nội.
Trong đó, tuyến số 1 được xác định là trục kinh tế Bắc - Nam của Thủ đô có lộ trình sân vận động Hùng Vương - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 14,74 tỷ USD, tương đương khoảng 389.527 tỷ đồng.
Tuyến số 1 dự kiến qua địa bàn các xã Nội Bài, Sóc Sơn, Phúc Thịnh, Thư Lâm, Đông Anh, Phù Đổng; các phường Việt Hưng, Bồ Đề, Hồng Hà, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Kim Liên, Phương Liệt, Định Công, Hoàng Liệt; các xã: Đại Thanh, Thanh Trì, Ngọc Hồi, Thường Tín, Hồng Vân, Thượng Phúc, Tam Hưng, Chương Dương, Phú Xuyên.
Với quy mô dài 81 km, tuyến số 1 dự kiến theo phương án tuyến đi ngầm.
Tuyến số 2 với vai trò là tuyến kết nối cửa ngõ đối ngoại quan trọng, dự án sẽ liên kết trực tiếp khu vực trung tâm với sân bay quốc tế lớn nhất miền Bắc, góp phần nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng và đáp ứng nhu cầu đi lại, giao thương ngày càng gia tăng giữa trung tâm Thủ đô với các khu vực phát triển mới ở phía Nam và các địa phương lân cận.
Tuyến có lộ trình sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình – Sân vận động Hùng Vương. Tổng mức đầu tư dự kiến 10,28 tỷ USD, tương đương khoảng 271.708 tỷ đồng.
Lộ trình dự kiến qua địa bàn các xã, phường Nội Bài, Sóc Sơn, Phúc Thịnh, Vĩnh Thanh; Phú Thượng, Xuân Đỉnh.
Đoạn Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - sân vận động Hùng Vương dự kiến đi qua địa bàn các xã, phường: Hai Bà Trưng, Kim Liên, Khương Đình, Định Công, Thanh Liệt, Hà Đông, Kiến Hưng, Phú Lương; các xã: Bình Minh, Tam Hưng, Thường Tín, Dân Hòa, Thượng Phúc, Chương Dương.
Tuyến số 2 có chiều dài khoảng 56,50 km, dự kiến theo phương án tuyến đi ngầm.
Tuyến metro số 8 sẽ tăng cường liên kết giữa Khu công nghệ cao Hòa Lạc với các khu vực công nghiệp, logistics và đô thị phía Đông thành phố, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại. Đồng thời, dự án góp phần giảm áp lực cho các trục giao thông huyết mạch như Đại lộ Thăng Long, đường Vành đai 3 và quốc lộ 5.
Lộ trình tuyến dự kiến đi qua địa bàn các xã, phường Hòa Lạc, Hạ Bằng, Thạch Thất, Tây Phương, Hát Môn, Quốc Oai, Dương Hòa, Sơn Đồng, Hoài Đức; Xuân Phương, Phú Diễn, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Láng, Yên Hòa, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Kim Liên, Bạch Mai, Tương Mai, Vĩnh Tuy, Vĩnh Hưng, Lĩnh Nam; Bát Tràng, Gia Lâm, Thuận An; và các phường/xã thuộc địa phận tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh.
Chiều dài tuyến khoảng 91,00 km (trong đó 66 km thuộc địa phận Hà Nội), dự kiến theo phương án tuyến đi ngầm. Sơ bộ tổng mức đầu tư 16,56 tỷ USD, trong đó đoạn thuộc địa phận Hà Nội khoảng 12,01 tỷ USD (khoảng 317.393 tỷ đồng).
Tuyến metro số 10 được định hướng trở thành vành đai giao thông thông minh, kết nối các đô thị mới và các cực tăng trưởng hai bên sông Hồng. Khi đi vào hoạt động, dự án sẽ góp phần phân bổ lại dòng giao thông, giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử và tăng cường khả năng tiếp cận giữa các khu vực phát triển mới với trung tâm thành phố. Đây cũng là một trong những dự án quan trọng để hiện thực hóa mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Tuyến có lộ trình Cổ Loa - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Cổ Loa.
Dự kiến qua địa bàn các xã, phường Đông Anh, Vĩnh Thanh; Hồng Hà, Tây Hồ, Phú Thượng, Xuân Đỉnh, Nghĩa Đô, Phú Diễn, Từ Liêm, Yên Hòa, Đại Mỗ, Thanh Xuân, Khương Đình, Phương Liệt, Định Công, Hoàng Mai, Tương Mai, Vĩnh Hưng, Vĩnh Tuy, Long Biên, Bồ Đề.
Chiều dài tuyến khoảng 43 km, dự kiến theo phương án tuyến đi ngầm. Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 7,83 tỷ USD (khoảng 206.786 tỷ đồng).
Tuyến metro số 14 có lộ trình cầu Thăng Long - Hồng Hà - Ocean Park đóng vai trò liên kết khu vực phía Tây với các đại đô thị phía Đông, góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị về hai bên sông Hồng. Khi hoàn thành, dự án sẽ tạo động lực phát triển cho các khu vực mới, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và từng bước hiện thực hóa mô hình "đô thị 15 phút", nơi người dân có thể tiếp cận các tiện ích quan trọng trong thời gian ngắn bằng hệ thống giao thông công cộng hiện đại.
Lộ trình tuyến dự kiến qua địa bàn các phường, xã Phú Thượng, Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Hai Bà Trưng, Vĩnh Tuy, Hồng Hà, Long Biên; Bát Tràng, Gia Lâm; và các phường/xã thuộc địa phận tỉnh Hưng Yên.
Chiều dài tuyến khoảng 32 km (trong đó 27 km thuộc địa phận Hà Nội), dự kiến theo phương án tuyến đi ngầm.
Sơ bộ tổng mức đầu tư 5,82 tỷ USD, trong đó đoạn thuộc địa phận Hà Nội khoảng 4,91 tỷ USD (khoảng 129.842 tỷ đồng).
Các dự án đường sắt đô thị trên là công trình hạ tầng giao thông quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Thủ đô Hà Nội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, hiện đại, đồng bộ, văn minh.
TP Hà Nội cho hay, đây là dự án đầu tư quy mô lớn, quan trọng, cấp bách nhằm tạo đột phá trong phát triển kết cấu hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.
