KPI vốn quen thuộc trong doanh nghiệp, nay được đưa vào đánh giá viên chức giáo dục với yêu cầu rõ người, rõ việc và rõ kết quả. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở thang điểm mới, mà còn ở việc kết quả đánh giá được sử dụng để xếp loại cuối năm và chi thu nhập tăng thêm.
Theo kế hoạch triển khai từ quý III/2026, đối tượng đánh giá gồm viên chức quản lý, viên chức không giữ chức vụ quản lý và một số người lao động tại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở GD-ĐT TP.HCM. Việc chấm điểm được thực hiện trên nền tảng số, dựa vào nhiệm vụ cụ thể của từng vị trí.
Kết quả công việc chiếm 70 điểm
Thang điểm KPI gồm hai phần. Nhóm tiêu chuẩn chung chiếm 30 điểm, tập trung vào kỷ luật, đạo đức, tinh thần trách nhiệm, khả năng phối hợp và việc chấp hành quy chế làm việc.
Phần còn lại gồm 70 điểm dành cho kết quả thực hiện nhiệm vụ. Với viên chức quản lý, nội dung đánh giá gắn với khả năng lãnh đạo, điều hành và mức độ hoàn thành chỉ tiêu của đơn vị. Với viên chức không giữ chức vụ quản lý, điểm số tập trung vào nhiệm vụ được giao, kỹ năng xử lý công việc và chất lượng sản phẩm đầu ra.
Để được xem xét xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, cá nhân phải đạt từ 90 điểm trở lên, hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ trong quý và có ít nhất 30% nhiệm vụ vượt yêu cầu về tiến độ, chất lượng.
Những công việc nổi trội hoặc sáng kiến có khả năng áp dụng thực tế có thể được cộng điểm. Tổng điểm thưởng không vượt quá 7 điểm và phải có sản phẩm, tài liệu chứng minh, được người có thẩm quyền xác nhận.
Quy định cũng nêu trường hợp cá nhân hoàn thành dưới 100% nhiệm vụ được giao trong quý sẽ bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ, trừ nguyên nhân khách quan hoặc tình huống bất khả kháng đã được xác nhận.
Kết quả KPI được tích lũy để phục vụ đánh giá cuối năm và làm căn cứ thực hiện chính sách thu nhập tăng thêm. Điều này không có nghĩa người đạt cùng một mức điểm sẽ mặc nhiên nhận khoản tiền giống nhau. Mức thực nhận còn phụ thuộc kết quả xếp loại, chính sách của thành phố và việc chi trả tại từng đơn vị theo quy định.
Điều quan trọng là đo đúng công việc của giáo viên
Đưa KPI vào trường học có thể giúp việc đánh giá rõ ràng hơn, hạn chế tình trạng nhận xét chung chung hoặc nể nang. Nhưng công việc của giáo viên không hoàn toàn giống những vị trí có sản phẩm dễ đếm bằng số lượng.
Một tiết dạy tốt, sự tiến bộ của học sinh hay công tác chủ nhiệm hiệu quả khó được phản ánh đầy đủ qua số hồ sơ, báo cáo hoặc thành tích thi đua. Nếu tiêu chí quá thiên về những kết quả dễ thống kê, giáo viên có thể phải dành thêm thời gian tạo minh chứng thay vì tập trung cho lớp học.
Vì vậy, từng đơn vị phải xây dựng tiêu chí phù hợp với vị trí việc làm, không đặt ra nhiệm vụ hình thức chỉ để đủ đầu mục chấm điểm. Những yếu tố khách quan như đặc điểm học sinh, điều kiện cơ sở vật chất và nhiệm vụ phát sinh cũng cần được ghi nhận khi đánh giá.
Trước mỗi kỳ chấm KPI, nhà trường cần công khai nhiệm vụ, cách tính điểm, người phê duyệt và quy trình phản hồi nếu viên chức không đồng ý với kết quả. Dữ liệu chỉ có ý nghĩa khi người được đánh giá hiểu mình được chấm dựa trên tiêu chí nào và có cơ hội giải trình.
KPI có thể trở thành công cụ thúc đẩy chất lượng nếu đo đúng công việc và ghi nhận đúng đóng góp. Ngược lại, nếu chỉ biến công việc của giáo viên thành những con số cứng nhắc, phương thức đánh giá mới rất dễ trở thành một bộ hồ sơ mới trong nhà trường.
