Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội vừa ban hành Báo cáo chuyên đề lao động di cư trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 2023-2025 và xu hướng 2026-2028.
Trong báo cáo, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nhận định, Hà Nội không thiếu sức hấp dẫn về thu nhập nhưng lại đang để thất thoát lao động ở hai khâu: thu hút người đến và giữ chân người ở lại.
Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội chỉ rõ Hà Nội cần lao động nhưng chưa hút được lượng nhân sự tương xứng. Thành phố có thể thiếu khoảng 49.000 lao động mỗi năm giai đoạn 2026–2028 nếu năng suất tăng 8,25%/năm.
Năm 2025, di cư thuần của lao động di cư giảm 1% (so với năm 2023, lao động nhập cư chỉ còn một nửa). Trong bối cảnh thu nhập bình quân của Hà Nội so với cả nước cao hơn 1,44 lần nhưng có tới 52% việc làm tại thành phố là phi chính thức. Đây chính là yếu tố giải thích sức hút việc làm của thành phố thấp. Trong giai đoạn 2019-2024, có 55.000 người trẻ rời đi sau tốt nghiệp đại học, cao đẳng.
Có tới 39% lao động di cư đến có trình độ đại học trở lên nhưng thu nhập của lao động di cư chỉ bằng 88% so với lao động làm công toàn Thành phố.
“Hà Nội không thiếu sức hấp dẫn về thu nhập – thu nhập bình quân gấp 1,44 lần cả nước – nhưng đang để thất thoát lao động ở hai khâu: hút người đến và giữ người ở lại. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11%/năm, thành phố có thể thiếu khoảng 49.000 lao động mỗi năm trong giai đoạn 2026-2028. Dù lao động di cư không thể lấp khoảng thiếu này, nhưng đây là nguồn duy nhất bổ sung cho nhóm lao động 25-34 tuổi và lao động có trình độ”, báo cáo nêu.
Từ thực tế đó, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội khuyến nghị 3 thông điệp về chính sách.
Giữ chân trước, thu hút sau. Người học từ các tỉnh là nguồn lao động có trình độ sẵn có, rẻ nhất để giữ.
Cạnh tranh bằng chất lượng việc làm, không bằng thu nhập. Chính thức hóa việc làm, BHXH và nhà ở biến lợi thế thu nhập thành sức hút thực.
Đo để quản lý. Đưa lao động di cư vào các kế hoạch hiện hành và theo dõi sát sao các chỉ số biến động hằng năm.
Đánh giá về xu hướng giai đoạn 2026–2028, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nêu kịch bản di cư thuần khoảng 18.000 người/năm (2‰), cộng dồn khoảng 54.000 người. Với kịch bản cao (4,0‰) cũng chỉ bù thêm khoảng 10.000 lao động/năm, tức khoảng 20% khoảng thiếu.
Muốn lấp khoảng thiếu chỉ bằng di cư, Hà Nội cần tỉ suất khoảng 12‰, đây là mức rất cao so với khả năng thực tế. Vì vậy, chiến lược nguồn nhân lực phải kết hợp ba nhóm giải pháp then chốt: năng suất (quyết định nhất), tỉ lệ tham gia lao động (1 điểm phần trăm tham gia của nữ tương đương khoảng 7‰ di cư thuần) và di cư có chọn lọc (bù đúng nhóm 25–34 tuổi, lao động có trình độ).
