Giám đốc CATP Hà Nội: “Xây dựng đô thị thông minh phải lấy người dân làm trung tâm, dữ liệu là tài sản”

Buổi làm việc do Trung tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc CATP Hà Nội chủ trì. Về phía các cơ quan điều phối Thủ đô có đồng chí Bá Văn Thắng, Phó Chánh Văn phòng UBND TP; đồng chí Nguyễn Tiến Sỹ, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ; đồng chí Trần Viết Bảo, Phó Giám đốc Sở Xây dựng.

Về phía phái đoàn quốc tế và cơ quan điều phối ngoại giao có bà Bùi Thị Hồng Anh, Giám đốc kinh doanh Văn phòng đại diện Cơ quan Phát triển Doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam. Đại diện đơn vị tư vấn gồm ông Trần Anh Kiệt, Tổng Giám đốc phụ trách khu vực Việt Nam của Tập đoàn Surbana Jurong; Tiến sĩ Lý Kiến Tinh, Giám đốc Khối Tư vấn và Giải pháp cùng bà Tuế Linh Yến, Trưởng phòng Phát triển kinh doanh.

Tìm kiếm những giải pháp có thể áp dụng ngay vào thực địa

Mở đầu phiên làm việc bằng tinh thần thẳng thắn, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh, mục tiêu của phiên thảo luận lần này là tìm kiếm những giải pháp kỹ thuật thực chất, có thể áp dụng ngay vào thực địa. Người đứng đầu lực lượng Công an Thủ đô cho biết, bước sang năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo toàn diện và giao nhiệm vụ cho Hà Nội phải tập trung giải quyết dứt điểm 5 điểm nghẽn lớn về hạ tầng dân sinh, bao gồm: ùn tắc giao thông; ô nhiễm môi trường (không khí, mặt đất, nguồn nước); ngập úng đô thị khi mưa lớn; trật tự quản lý vỉa hè, lòng đường và an toàn thực phẩm cơ sở.

Trong đó, lực lượng Công an Thành phố được giao chủ trì, xử lý trực diện hai bài toán nhức nhối nhất là ùn tắc giao thông và trật tự đô thị. Thời gian qua, CATP đã tiếp cận, làm việc với nhiều nhóm chuyên gia nước ngoài, song mô hình quản trị số của Singapore được đánh giá là có tính tương thích cao nhất với đặc thù văn hóa, xã hội và tư duy thực địa tại Việt Nam.

Đặc biệt, Giám đốc CATP nhấn mạnh, bước đi chiến lược này đang sở hữu một bệ phóng pháp lý mạnh mẽ khi Luật Thủ đô vừa chính thức được ban hành, cho phép Hà Nội vận hành các cơ chế đặc thù, vượt khung quy định thông thường để ưu tiên tối đa cho việc thử nghiệm và áp dụng các nền tảng công nghệ mới.

Trao đổi với các chuyên gia Singapore, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng đã phác thảo rõ nét những công cụ kỹ thuật mà Công an Hà Nội đang đưa vào vận hành. Với mạng lưới hơn hơn 2.000 camera quét diện rộng vừa được nâng cấp, CATP đang áp dụng hệ thống AI tự động phân luồng, điều tiết giao thông theo dòng lưu lượng thực thời gian thực và đẩy mạnh hệ thống phạt nguội.

Trong giai đoạn tiếp theo, Hà Nội sẽ lắp đặt thêm 36 cụm biển báo điện tử thông minh tại các cửa ngõ để cảnh báo sớm nguy cơ ùn tắc từ khoảng cách xa, giúp tài xế chủ động chọn hướng di chuyển phù hợp.

Đối với điểm nghẽn trật tự vỉa hè – một bài toán phức tạp do gắn liền với thói quen kinh tế mưu sinh lâu đời của người dân, CATP đã thử nghiệm quét camera thông minh và sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) tuần tra tại địa bàn các phường, xã.

Ở các lĩnh vực khác, thành phố đang phải đối mặt với thực trạng ngập úng sâu khi mưa lớn dù đã hạ tải nước vào hệ thống hồ chứa và vận hành các trạm bơm cưỡng bức ra sông ngoại thành; cùng với đó là tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng do bụi xây dựng, các nhà máy bê tông chưa di dời và khí thải từ các phương tiện giao thông lạc hậu.

Để giải quyết tận gốc, Hà Nội đang khẩn trương xây dựng đề án thiết lập Vùng phát thải thấp bên trong Vành đai 1, lộ trình hướng tới cấm hoàn toàn xe xăng, bắt buộc chuyển đổi sang xe điện, xe đạp và phương tiện công cộng xanh tại khu vực lõi nội đô.

Khẳng định tầm nhìn cốt lõi của đề án, Giám đốc CATP Hà Nội nêu rõ: "Xây dựng một thành phố thông minh trên một mảnh đất trống, một đô thị chưa hình thành thì rất dễ. Cái khó của Hà Nội là phải thiết lập hệ thống quản trị thông minh ngay trên nền tảng một đô thị cổ kính, với hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện hữu và nhiều bất cập."

Công an Thủ đô không đặt hàng một mô hình đập đi xây lại, mà cần các chuyên gia Singapore giúp kích hoạt toàn bộ tài nguyên sẵn có, chuyển hóa chúng thành những công cụ quản lý thông minh nhất.

Bản đặt hàng kỹ thuật mà Giám đốc CATP Hà Nội đưa ra cho các nhà quy hoạch quốc tế là phải dùng giải pháp số để trả lời toàn diện các câu hỏi: Người dân đang di chuyển bằng phương tiện gì trên các cung đường đó, hạ tầng kỹ thuật hiện hữu quản lý dòng người ra sao, đơn vị nào chịu trách nhiệm giám sát và cơ chế xã hội hóa các nguồn lực đầu tư được phân bổ thế nào.

Công an Thành phố được giao trọng trách chủ trì, xử lý các bài toán trực diện nhất là ùn tắc giao thông và trật tự đô thị cơ sở, do đó không thể chấp nhận những mô hình lý thuyết số hóa xa xôi trên giấy. Tận dụng bệ phóng pháp lý mạnh mẽ từ Luật Thủ đô với các cơ chế đặc thù, Hà Nội cần một khung kiến trúc số đồng bộ, có khả năng kích hoạt toàn bộ tài nguyên hạ tầng sẵn có tại các phường, xã, chuyển hóa chúng thành những công cụ điều hành dự báo khép kín diện rộng.

Công nghệ hướng tới người dân

Bày tỏ sự trân trọng trước lòng hiếu khách và sự phối hợp chặt chẽ của Công an Hà Nội trong suốt thời gian qua, ông Trần Anh Kiệt, Tổng Giám đốc phụ trách khu vực Việt Nam của Tập đoàn Surbana Jurong cho rằng, phiên làm việc thứ ba này diễn ra vào một thời điểm chiến lược vô cùng thuận lợi. Sự kiện diễn ra ngay sau cuộc hội đàm cấp cao giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong bên lề Đối thoại Shangri-La, nơi lãnh đạo hai quốc gia một lần nữa khẳng định việc đẩy mạnh hợp tác toàn diện, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng số và quản trị đô thị hiện đại.

Chia sẻ thẳng thắn về triết lý quy hoạch, ông Trần Anh Kiệt bày tỏ sự ấn tượng sâu sắc trước tầm nhìn dài hạn của Quy hoạch tổng thể 100 năm mà Hà Nội đang hướng tới. Đối chiếu với kinh nghiệm của đảo quốc sư tử, ông Kiệt phân tích: "Một đô thị thông minh thực chất không phải là một lực lượng từ bên ngoài đến để xóa bỏ hay thay đổi hoàn toàn thực địa. Ngược lại, chúng ta bắt buộc phải làm việc, phải cộng tác và tối ưu hóa dựa trên những gì đang hiện hữu – từ những tòa nhà cũ, mạng lưới hạ tầng sẵn có cho đến kết cấu xã hội đặc thù."

Báo cáo chi tiết trước hội nghị, Tiến sĩ Lý Kiến Tinh, Giám đốc Khối Tư vấn và Giải pháp của Surbana Jurong Technologies khẳng định, từ góc độ kỹ thuật và thực hiện dự án, cốt lõi của một đô thị thông minh nằm ở việc tối ưu hóa quy trình quản trị, cải tiến cách thức tổ chức và khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu số. Dựa trên năng lực chuyên sâu, Tiến sĩ Lý Kiến Tinh đã phân tích cụ thể 7 nội dung giải pháp kỹ thuật cốt lõi được bảo phóng bằng sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo (AI) để định hình kiến trúc đô thị thông minh Hà Nội.

Tiến sĩ Lý Kiến Tinh nhấn mạnh, cách đây một thập kỷ, việc đồng bộ phần mềm hạ tầng rất khó khăn do thiếu nền tảng kết nối số đồng bộ. Hiện nay, công nghệ AI phát triển vượt bậc đóng vai trò kết nối toàn bộ hệ thống phần mềm hạ tầng phức tạp, cho phép khớp nối đồng bộ từ mạng lưới camera giám sát đến các thiết bị điều tiết thực địa, biến việc quản trị diện rộng trên nền tảng hạ tầng kỹ thuật sẵn có trở nên khả thi.

Tiếp nối cấu trúc kỹ thuật, bà Tuế Linh Yến, đã cụ thể hóa lộ trình chiến lược hướng đến năm 2030 nương theo tốc độ phát triển GDP và khả năng thích ứng công nghệ của Hà Nội, tập trung giải quyết triệt để 5 mục tiêu dân sinh cốt lõi: Giảm tắc nghẽn giao thông thông qua việc ứng dụng camera AI phân luồng và xử lý vi phạm tự động;

Cải thiện chất lượng môi trường, tập trung nâng cao chất lượng không khí, làm sạch nguồn nước các dòng sông nội đô và quản lý rác thải đô thị bằng giải pháp số; hệ thống hướng vào đích Giảm úng ngập, tối ưu hóa hạ tầng kỹ thuật tiêu thoát nước của hệ thống hồ chứa lớn và mạng lưới trạm bơm cưỡng bức;

Nâng cao chỉ số An toàn giao thông công cộng, thúc đẩy tiến độ thiết lập Vùng phát thải thấp bên trong Vành đai 1, kiểm soát phương tiện xanh tại các địa bàn phường thuộc khu vực lõi nội đô; bảo đảm An toàn lương thực, thực phẩm, thực hiện giám sát chuỗi cung ứng thực phẩm cơ sở và quản lý hộ kinh doanh đường phố bằng giải pháp số hóa.

Chuyên gia Singapore lưu ý, công nghệ AI không dùng để xóa bỏ kinh tế vỉa hè hay văn hóa đường phố đặc trưng của Hà Nội, mà để sắp xếp, điều phối nó một cách khoa học, bảo vệ mạch mưu sinh lâu đời của nhân dân nhưng vẫn bảo đảm trật tự văn minh.

Lấy kinh nghiệm từ mô hình "Phòng thí nghiệm sống" (Living Lab) của Singapore – nơi người kinh doanh đường phố được đưa vào quản lý tại các trung tâm ẩm thực tập trung, đối tác Singapore kỳ vọng sẽ cùng CATP xây dựng cơ chế thí điểm thích ứng hoàn hảo với bối cảnh thực địa Hà Nội, vừa gìn giữ được nét văn hóa ngàn năm, vừa đảm bảo sinh kế bền vững cho nhân dân.

Người dân là trung tâm, dữ liệu là tài sản

Tại phiên thảo luận thực chất, lãnh đạo các sở, ngành liên quan của Thành phố đã đưa ra những ý kiến phản hồi trách nhiệm nhằm đồng bộ hóa hạ tầng số với hạ tầng kỹ thuật đô thị của Hà Nội.

Kết luận phiên làm việc kỹ thuật, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng đánh giá cao sự trân trọng, thấu hiểu văn hóa bản địa, triết lý bảo tồn sinh kế vỉa hè và tinh thần làm việc cầu thị của đoàn chuyên gia Singapore.

Nhấn mạnh tầm nhìn cốt lõi của đề án, Giám đốc CATP Hà Nội xác lập quan điểm nhất quán: Đô thị thông minh của Hà Nội bắt buộc phải lấy người dân làm trung tâm, doanh nghiệp là động lực, dữ liệu là tài sản và công nghệ là công cụ phục vụ. Quy trình quản trị phải dựa trên dữ liệu nền tảng số và hệ thống điều hành dự báo khép kín 24/7.

Để bảo đảm tiến độ thực hiện khẩn trương, không chậm trễ, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng yêu cầu Tập đoàn Surbana Jurong phối hợp cùng lực lượng chuyên trách CATP lập tức đề xuất Kiến trúc sư trưởng cùng các tổ công tác thành phần chuyên trách tương ứng với từng mũi nhọn của đề án, bắt tay hành động ngay từ tuần tới.

Quy trình triển khai phải phân định rõ chuỗi giá trị và trách nhiệm: Cơ quan quản lý nhà nước nắm giữ hạ tầng cốt lõi và xử lý ùn tắc, trật tự cơ sở; doanh nghiệp công nghệ đóng góp giải pháp vận hành; và người dân Thủ đô là chủ thể trực tiếp thực hiện, trực tiếp thụ hưởng tiện ích an toàn từ dòng chảy công nghệ.

"Với tâm huyết và các kinh nghiệm quý báu tôi tin tưởng sự hợp tác giữa 2 bên sẽ mang lại hiệu quả sớm để người dân Thủ đô được tận hưởng những tiện ích mới, cải thiện chất lượng cuộc sống...", người đứng đầu Công an Thủ đô bày tỏ.