Bắt giữ, xử lý gần 68.000 vụ vi phạm
Ngày 7-7, Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Báo cáo của Ban Chỉ đạo cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025).
Trong đó, 5.220 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu (giảm 51,83% so với cùng kỳ); 56.994 vụ gian lận thương mại, gian lận về thuế (tăng 60,06%); 5.723 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (tăng 75,02%).
Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647,747 tỷ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ). Các lực lượng chức năng đã khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng. Tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả còn diễn biến phức tạp tại các tuyến trọng điểm.
Qua đấu tranh, các lực lượng cho biết, tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc nổi lên hoạt động buôn lậu, mua bán, vận chuyển trái phép pháo nổ, nguyên liệu thuốc lá, ngoại tệ, vàng, bạc, hàng gia dụng, sản phẩm gia súc, gia cầm đông lạnh… qua biên giới các tỉnh: Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh.
Tuyến biên giới Việt Nam - Lào, nổi lên hoạt động buôn lậu, mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ, thuốc lá ngoại, rượu ngoại, đường cát, mỹ phẩm… qua biên giới các tỉnh: Điện Biên, Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Quảng Ngãi.
Tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia, nổi lên hoạt động buôn lậu, mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ, thuốc lá ngoại, đường cát, thực phẩm, mỹ phẩm, vàng, ngoại tệ… qua biên giới các tỉnh: Gia Lai, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang.
Tuyến biển, cảng biển nổi lên hoạt động buôn lậu, mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ, vật liệu nổ, thuốc lá ngoại, đường cát, rượu, xăng, dầu, than, hàng hóa nguồn gốc nước ngoài đã qua sử dụng, thực phẩm đông lạnh… trên các vùng biển, cảng biển tỉnh, thành phố: Quảng Ninh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Thành phố Hồ Chí Minh, Cà Mau, An Giang.
Trong khi đó, các đối tượng buôn lậu lại lợi dụng tuyến hàng không và bưu chính quốc tế để mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, tiền tệ, vàng, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc lá điện tử… diễn ra ở hầu hết các cảng hàng không và bưu chính quốc tế (sân bay Nội Bài/TP. Hà Nội, Đà Nẵng/TP. Đà Nẵng, Cam Ranh/Khánh Hòa và Tân Sơn Nhất/Thành phố Hồ Chí Minh).
Thủ đoạn ngày càng tinh vi
Đối với địa bàn nội địa, tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật về sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, vi phạm về nhãn hàng hóa, kinh doanh hàng hóa hết hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc, kinh doanh hàng nhập lậu, hàng hóa không hóa đơn, chứng từ, sản phẩm gia súc nhiễm dịch bệnh; lợi dụng thương mại điện tử, mua sắm trên các trang mạng xã hội, chuyển phát nhanh, bưu điện… để buôn bán, vận chuyển hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, kém chất lượng, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn ra khắp cả nước.
Đáng chú ý, theo ban Chỉ đạo 389 quốc gia, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên không gian mạng và thương mại điện tử đang diễn biến phức tạp nhất hiện nay.
Các đối tượng lợi dụng Facebook, TikTok, Shopee, Telegram, livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn. Nhiều đối tượng không mở cửa hàng cố định mà thuê căn hộ chung cư, nhà dân làm kho chứa hàng; giao dịch hoàn toàn trên không gian mạng; sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ; thuê shipper công nghệ làm trung gian vận chuyển.
Đặc biệt, đã xuất hiện tình trạng sử dụng AI, Deepfake để cắt ghép hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật đối với thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh.
Công tác đấu tranh cũng ghi nhận nhiều thủ đoạn mới như: Đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức liên lạc, sử dụng nhóm kín trên Telegram, Zalo, WeChat để điều hành hoạt động vận chuyển; thuê người cảnh giới dọc tuyến quốc lộ, bố trí người theo dõi hoạt động của lực lượng chức năng;
Khai sai tên hàng, mã hàng, xuất xứ; khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế; trộn lẫn hàng giả, hàng cấm trong container hàng hóa hợp pháp; lợi dụng tỷ lệ phân luồng kiểm tra thấp để đưa hàng lậu qua cảng biển.
Một số đối tượng còn lợi dụng tàu cá, tàu vận tải nhỏ để trung chuyển xăng dầu, vàng, thuốc lá, khoáng sản trái phép trên biển trước khi đưa vào nội địa tiêu thụ.
Trên tuyến hàng không, hoạt động buôn lậu vàng, ngoại tệ, hàng hiệu giả mạo, linh kiện điện tử, ma túy và hàng cấm tiếp tục diễn biến phức tạp. Các đối tượng lợi dụng hành lý ký gửi, hành lý xách tay, chuyển phát nhanh quốc tế, hàng quà biếu, quà tặng để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Các đối tượng sử dụng thủ đoạn mới là gia cố hai đáy vali, cất giấu trong thiết bị điện tử, nung chảy vàng rồi đúc thành linh kiện điện tử, cơ khí, chia nhỏ hàng hóa thành nhiều kiện hàng nhỏ nhằm tránh bị phát hiện.
Tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất đã phát hiện nhiều vụ vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ và hàng hóa có giá trị lớn qua đường hàng không quốc tế.
Nhận định công tác chống hàng giả, buôn lậu và gian lận thương mại sắp tới còn diễn biến phức tạp, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đưa ra nhiều giải pháp đấu tranh cụ thể, góp phần làm lành mạnh hóa thị trường trong nước và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp chân chính.
