Tham gia thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, đại biểu Trần Mạnh Huy (đoàn Thành phố Đà Nẵng) ghi nhận Bộ Tài chính đã tiếp thu nhiều ý kiến và chỉnh lý dự thảo luật.
Theo đại biểu, tên gọi Giấy chứng nhận năng lực kinh doanh dịch vụ kế toán đã được xác định rõ; việc lưu giữ hồ sơ bảo vệ dữ liệu cung cấp dịch vụ qua biên giới và thời hạn chuyển tiếp hợp đồng đã được bổ sung.
Đại biểu nhận định, chúng ta đang bỏ giấy phép kinh doanh dịch vụ kế toán, song phải bảo đảm rằng cách quản lý được đưa vào nghị định và thông tư không hình thành một cơ chế kiểm soát mới.
Trước hết, nhìn vào Điều 67 của dự thảo Luật và Điều 21 của dự thảo thông tư, dự thảot Luật quy định trách nhiệm khai báo cập nhật thông tin; Điều 19 Thông tư yêu cầu cá nhân, đơn vị có nhu cầu kinh doanh phải khai báo trên hệ thống trước khi thực hiện hoạt động. Cơ quan soạn thảo giải trình rằng việc khai báo không phải xin chấp thuận.
“Tôi đồng tình cần phải có dữ liệu để quản lý, nhưng với doanh nghiệp, nếu đã đủ điều kiện kinh doanh theo pháp luật mà hệ thống chưa nhận được thông tin hoặc đang bị lỗi, họ có được bắt đầu hoạt động hay không? Nếu không thì về mặt thực tế, quyền kinh doanh lại phụ thuộc một thủ tục hành chính trước khi hoạt động.
Tôi đề nghị bổ sung ngay tại Điều 67 một nguyên tắc khai báo thông tin để phục vụ quản lý, không phải thủ tục chấp thuận trước; việc cơ quan nhà nước chưa tiếp nhận hoặc hệ thống gặp sự cố không được làm đình lại quyền kinh doanh hợp pháp. Thông tin đã có trong đăng ký kinh doanh, thuế và các hệ thống nhà nước thì phải sử dụng lại, không yêu cầu khai báo thêm; dự thảo thông tư cần điều chỉnh theo đúng nguyên tắc đó” - đại biểu đề xuất.
Điểm thứ hai là Điều 69 về đình chỉ kinh doanh. Dự thảo Luật liệt kê các hành vi vi phạm nhưng lại giao Bộ Tài chính quy định cả thời hạn đình chỉ. Trong dự thảo thông tư có những trường hợp thiết kế thời hạn lên đến 24 tháng.
“Tôi không phản đối biện pháp đình chỉ khi bỏ kiểm soát trước. Nhà nước cần xử lý nghiêm người cố ý làm sai, cho mượn giấy chứng nhận, sử dụng chữ ký người khác hoặc che giấu hồ sơ. Nhưng đình chỉ hoạt động tới 2 năm có thể quyết định sự tồn tại của một cơ sở cung cấp dịch vụ. Không chỉ người vi phạm bị tác động, khách hàng đang thuê dịch vụ cũng có thể bị gián đoạn báo cáo tài chính và nghĩa vụ thuế"- đại biểu phân tích.
Trên cơ sở đó, đại biểu cho rằng, giới hạn của quyền đình chỉ cần do luật xác lập. Điều 69 dự thảo Luật cần quy định rõ mức tối đa, nguyên tắc phân biệt sai sót có thể khắc phục với hành vi gian lận, quyền giải trình của đối tượng bị xử lý và trách nhiệm thông báo, bàn giao thông tin, dữ liệu cho khách hàng. Bộ Tài chính quy định trình tự thực hiện trong giới hạn đó, đồng thời rà soát lại quan hệ giữa đình chỉ, xử phạt vi phạm hành chính và thu hồi giấy chứng nhận để tránh chồng lấn.
“Những vấn đề trên đều có một điểm chung là chúng ta đã chuyển từ quản lý bằng giấy phép sang quản lý bằng dữ liệu và trách nhiệm. Nhưng dữ liệu phải giúp nhà nước phát hiện đúng rủi ro chứ không trở thành thêm một yêu cầu kê khai; chế tài phải đủ sức ngăn chặn vi phạm nhưng thẩm quyền, giới hạn phải ghi rõ ngay trong luật.
Tôi đề nghị Chính phủ và cơ quan thẩm tra tập trung hoàn thiện hai nội dung này trước khi trình Quốc hội thông qua, bởi cải cách chỉ thực sự thành công khi người làm đúng được kinh doanh thuận lợi hơn, còn người làm sai bị phát hiện và xử lý bằng những quy định minh bạch, có thể kiểm soát” - đại biểu Trần Mạnh Huy nhận định.
