Công việc nặng nhọc, nhiều nguy cơ đối với sức khỏe
Chia sẻ tại talkshow, bà Nguyễn Thúy Hằng, Phó Giám đốc URENCO – Chi nhánh Hoàn Kiếm cho biết, thời gian qua, chi nhánh đã được đầu tư, đưa vào sử dụng một số phương tiện mới nhằm nâng cao hiệu quả công việc.
Trong đó, xe đạp điện được sử dụng phục vụ công tác duy trì vệ sinh ban ngày, giúp công nhân chủ động tuần tra, kịp thời thu gom rác phát sinh trên đường phố, đặc biệt là rác do khách du lịch và người đi đường thải bỏ. Bên cạnh đó, đơn vị đang thí điểm sử dụng xe điện ba bánh để thu gom rác, từng bước giảm các điểm tập kết, trung chuyển rác trên đường phố.
Bà Hoàng Bích Hạnh, Phó Chủ tịch Công đoàn URENCO cũng cho biết, doanh nghiệp đang từng bước thay thế phương tiện thô sơ bằng phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Việc khảo sát phương tiện đi lại của người dân, xây dựng phương án điều chỉnh phù hợp cũng được chú trọng, bảo đảm đồng bộ với định hướng xanh hóa và giảm phát thải của thành phố Hà Nội.
Trước yêu cầu phát triển đô thị trong thời gian tới, công tác duy trì vệ sinh môi trường cần tiếp tục được đổi mới phù hợp. Doanh nghiệp sẽ tiếp tục đầu tư phương tiện, máy móc theo hướng xanh hóa, ưu tiên sử dụng nhiên liệu sạch, đồng thời bảo đảm công tác giám sát và duy trì môi trường đô thị xanh, sạch, đẹp.
Tuy nhiên, công việc thu gom rác thủ công vốn nặng nhọc, đòi hỏi nhiều sức lực và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần và an toàn nghề nghiệp. Đặc thù làm việc ngoài trời, theo ca, trong đó có ca đêm, khiến việc chăm sóc sức khỏe cho lực lượng lao động này cần được quan tâm toàn diện hơn.
Theo bà Hoàng Bích Hạnh, URENCO hiện có 5.781 cán bộ, công nhân viên, trong đó lao động nữ chiếm hơn 60%. Qua khảo sát, tỷ lệ công nhân nữ làm việc theo ca đêm chiếm 77,8%. Công việc vệ sinh môi trường thường xuyên diễn ra ngoài trời, trong điều kiện thời tiết và môi trường tiếp xúc khác nhau, tạo ra những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người lao động.
Để chăm lo đời sống và bảo vệ sức khỏe công nhân, công ty duy trì khám sức khỏe định kỳ hằng năm, đồng thời tổ chức khám sàng lọc ung thư và siêu âm phụ khoa cho lao động nữ. Đơn vị cũng chú trọng cải thiện điều kiện nghỉ ngơi, đề xuất xây dựng nhà nghỉ lưu động để công nhân có nơi nghỉ giữa ca, đồng thời quan tâm các giải pháp hỗ trợ người lao động làm việc ban đêm.
Công tác chăm lo không chỉ dừng ở sức khỏe thể chất mà còn hướng đến đời sống tinh thần và gia đình công nhân. Các chương trình phúc lợi, học bổng và hỗ trợ việc học tập của con em người lao động được triển khai nhằm chia sẻ khó khăn, tạo động lực để công nhân gắn bó với công việc.
Cần thêm chính sách bảo vệ nữ công nhân
Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách dành cho lao động nữ trong ngành vệ sinh môi trường vẫn gặp những khó khăn do đặc thù nghề nghiệp. Bà Hoàng Bích Hạnh cho biết, mặc dù pháp luật lao động có quy định về việc bố trí công việc nhẹ hơn đối với lao động nữ mang thai và thời gian nghỉ chăm sóc con nhỏ, song trên thực tế, doanh nghiệp khó sắp xếp công việc phù hợp hơn cho công nhân trực tiếp thu gom rác thải.
Việc xây dựng không gian phục vụ chăm sóc sức khỏe lao động nữ, chẳng hạn khu vực vắt và bảo quản sữa mẹ, cũng gặp trở ngại khi công nhân làm việc phân tán trên nhiều địa bàn.
Một vấn đề khác là xác định các yếu tố điều kiện lao động làm căn cứ thực hiện chế độ, chính sách cho người lao động.
Theo bà Hoàng Bích Hạnh, công nhân quét rác đường phố thuộc nhóm nghề nặng nhọc, độc hại theo phân loại nghề nghiệp được áp dụng tại đơn vị. Việc xác định đúng tính chất công việc và các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm quyền lợi người lao động, bao gồm chế độ nghỉ hưu theo quy định. Hiện nay, việc thực hiện chế độ bồi dưỡng độc hại còn khó khăn do chưa có căn cứ công nhận nghề độc hại; công nhân quét rác dù làm việc vất vả nhưng hiện mới được bồi dưỡng 13.000 đồng/ngày công.
Từ thực tế này, đại diện URENCO mong muốn các cơ quan chuyên môn, đặc biệt là ngành y tế, cùng các cơ quan chức năng quan tâm hơn đến điều kiện làm việc của công nhân vệ sinh môi trường; đánh giá đầy đủ các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe để chính sách hỗ trợ sát thực tế và bảo đảm quyền lợi người lao động.
Cùng mối quan tâm, PGS.TS Nguyễn Ngọc Bích, Trưởng khoa Sức khỏe môi trường và nghề nghiệp, Trường Đại học Y tế công cộng cho rằng, việc bảo vệ sức khỏe nữ công nhân môi trường cần được nhìn nhận trên nhiều phương diện, từ phòng ngừa nguy cơ nghề nghiệp, cải thiện điều kiện làm việc đến hỗ trợ đời sống tinh thần.
Về giải pháp lâu dài, PGS.TS Nguyễn Ngọc Bích cho biết, cùng với hoàn thiện chính sách, doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư phương tiện kỹ thuật để giảm sức người. Việc thiết kế xe đẩy và công cụ lao động cũng cần tính đến đặc điểm thể chất của lao động nữ, từ chiều cao, thể trạng đến khả năng đẩy, kéo và thao tác trong quá trình làm việc. Thiết bị phù hợp sẽ giúp công nhân sử dụng thuận tiện hơn, giảm sức lao động và hạn chế nguy cơ mắc các vấn đề cơ xương khớp về lâu dài.
