Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới định hướng chiến lược mang tầm vóc lịch sử, đặt mục tiêu đến năm 2035 đưa Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; Hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập sâu rộng, có năng lực cạnh tranh cao và là nơi người dân có cuộc sống hạnh phúc.
Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, bên cạnh những cơ chế, chính sách và động lực phát triển mới, Hà Nội cần sự chung sức, sáng tạo và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ – những người trực tiếp tham gia kiến tạo diện mạo Thủ đô trong tương lai.
Từ lựa chọn lập nghiệp đến hành trình khẳng định mình
Giữa nhịp sống sôi động của Thủ đô, hiều người trẻ khởi nghiệp từ những ý tưởng nhỏ, với khát vọng làm chủ tương lai và đóng góp cho cộng đồng. Hà Nội không chỉ là nơi học tập, làm việc mà còn là không gian để người trẻ sáng tạo, lập nghiệp và khẳng định bản thân.
Một trong những câu chuyện ấy là chị Lê Thị Lệ Giang (SN 1994, quê Hưng Yên) - Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may An Thành, nhà sáng lập thương hiệu Đồng phục Giangtshirt.
Đến Hà Nội từ những năm tháng sinh viên, Giang sớm thử sức kinh doanh quần áo, với khách hàng ban đầu chủ yếu là người thân, sinh viên các trường và một số thương lái tại chợ Nhà Xanh. Sau khi tốt nghiệp Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, chị vừa làm công tác Đoàn, vừa phát triển hoạt động kinh doanh.
Theo chị Giang, sự hỗ trợ của chính quyền và các cơ quan quản lý tại phường Ngọc Hà (Hà Nội) đã tạo thêm điều kiện thuận lợi cho quá trình khởi nghiệp. Từ một sinh viên tập kinh doanh, chị từng bước xây dựng doanh nghiệp, đồng thời đồng hành với hơn 100 bạn trẻ khởi nghiệp, trong đó có những người đạt doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm.
Phía sau những kết quả ấy là hành trình không ít gian nan. Năm 2019, khi còn mang khoản nợ 300 triệu đồng, Giang từng tự hỏi: “Thành phố rộng lớn này có rất nhiều ngôi nhà, nhưng mình chưa có một nơi để gọi là nhà?”. Hai năm sau, chị mua được căn chung cư đầu tiên cho bản thân và gia đình. “Tôi thấy, đó là hành trình biến ước mơ thành hiện thực” - chị Giang chia sẻ.
Với chị Giang, Hà Nội không chỉ là nơi mang đến cơ hội kinh doanh mà còn là môi trường để trưởng thành, kết nối và cống hiến.
Nếu Lệ Giang lựa chọn khởi nghiệp để tạo dựng sự nghiệp thì nghệ sĩ trẻ Lê Thanh Phong lại tìm thấy cơ hội gắn bó với Thủ đô qua con đường sáng tạo văn hóa.
Là Trưởng đoàn Nghệ thuật UNESCO Di sản dân ca xứ Nghệ tại Hà Nội, anh cho biết, dù không sinh ra ở Hà Nội, thành phố vẫn mang đến nhiều cảm hứng sáng tạo, đặc biệt từ những giá trị văn hóa truyền thống như nghệ thuật hát xẩm.
Từ năm 2011, Phong có cơ duyên cùng cố nhạc sĩ, NSƯT Thao Giang đưa xẩm xứ Nghệ biểu diễn tại chợ đêm Đồng Xuân và phố cổ. Sự gặp gỡ giữa xẩm xứ Nghệ với xẩm miền Bắc tạo nên một cuộc giao thoa văn hóa giàu sức sống. Hà Nội cũng trở thành chất liệu trong nhiều chương trình nghệ thuật do anh dàn dựng.
Các chương trình như “Bác Hồ trong trái tim người lính”, kết hợp xẩm, âm nhạc truyền thống và những ca khúc về Hà Nội; “Dòng chảy di sản” tại Hồ Gươm năm 2025 hay “Bước qua dấu cổ” tại Ô Quan Chưởng đã đưa những loại hình nghệ thuật truyền thống vào không gian văn hóa đương đại.
“Giá trị lớn nhất không chỉ là sáng tác hay dàn dựng, mà là trao truyền để người trẻ tiếp tục đối thoại và làm mới di sản Hà Nội” - anh Phong chia sẻ.
Với Phong, văn hóa chỉ thực sự sống khi được tiếp nối. Từ tiếng xẩm xứ Nghệ giữa phố cổ đến những sân khấu bên Hồ Gươm, Phong đang góp phần kể câu chuyện Hà Nội bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới, để di sản không chỉ được gìn giữ mà còn hiện diện trong đời sống hôm nay.
Còn với Lê Thị Hồng, quê Nghệ An, tốt nghiệp Học viện Kỹ thuật Mật mã năm 2022, Hà Nội là nơi mở ra cơ hội phát triển nghề nghiệp. Những năm đầu sau tốt nghiệp, Hồng từng rơi vào cảnh không có lương khi làm việc tại một doanh nghiệp ở Nguyễn Xiển. Áp lực chi phí sinh hoạt cùng sự mông lung về con đường nghề nghiệp khiến cô không ít lần lo lắng.
Tuy nhiên, chính môi trường năng động của Thủ đô đã giúp Hồng có cơ hội bắt đầu lại. “Tôi đã quen thêm nhiều bạn bè, có công việc ổn định, có thu nhập và quan trọng hơn là có môi trường để học hỏi, phát triển bản thân” - Hồng chia sẻ.
Người trẻ góp phần tạo diện mạo mới cho Thủ đô
Hà Nội hôm nay được người trẻ kiến tạo không chỉ bằng doanh nghiệp, sản phẩm công nghệ hay tác phẩm nghệ thuật, mà còn bằng tri thức, văn hóa và những sáng kiến thiết thực trong công việc, đời sống.
Thượng úy Cù Thị Châm Anh (SN 1997, cán bộ Phòng Tham mưu, Công an TP Hà Nội) là một ví dụ. Từ thực tế số lượng phản ánh, kiến nghị của người dân gửi đến Công an thành phố lớn, nội dung đa dạng, chị trăn trở tìm cách giảm thời gian phân loại, xử lý thủ công. Từ đó, Châm Anh nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào phần mềm iPAKN.
Phần mềm sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn để trích xuất thông tin, phân tích nội dung phản ánh, nhận diện lĩnh vực và tự động phân luồng hồ sơ đến đơn vị có thẩm quyền. Qua thử nghiệm, việc tự động hóa giúp rút ngắn thời gian xử lý ban đầu, giảm áp lực hành chính cho cán bộ, tạo thêm điều kiện tập trung giải quyết những vấn đề thực tế của người dân.
“Đích đến cuối cùng của mọi sự đổi mới chính là nâng cao chất lượng phục vụ, để người dân Thủ đô luôn cảm thấy sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời, hiệu quả từ lực lượng Công an” - Châm Anh chia sẻ.
Phần mềm iPAKN đã được Bộ Công an công nhận là sáng kiến cấp Bộ và chỉ đạo nghiên cứu, hoàn thiện, nhân rộng trên toàn quốc. Câu chuyện của nữ cán bộ trẻ cho thấy, đổi mới sáng tạo không nhất thiết bắt đầu từ những ý tưởng lớn, mà có thể xuất phát từ việc nhận diện một bất cập trong công việc, chủ động tìm giải pháp và kiên trì biến ý tưởng thành sản phẩm hữu ích.
Không chỉ khẳng định mình trong công việc, người trẻ Hà Nội còn dành tri thức, thời gian và sức sáng tạo để đóng góp cho cộng đồng. Năm 2026, các hoạt động tình nguyện tiếp tục gắn với tinh thần “xung kích, sáng tạo, kết nối, kiến tạo”, tập trung vào chuyển đổi số, cải cách hành chính và giải quyết các vấn đề đô thị. Nhiều hoạt động cũng được mở rộng sang gia sư, hỗ trợ tiêu thụ nông sản, khám bệnh từ xa.
Trong phát triển kinh tế, thanh niên thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, hướng tới kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp đô thị thông minh và các giải pháp giảm phát thải.
Ở lĩnh vực văn minh đô thị, nhiều mô hình số hóa di tích, thư viện, xây dựng tuyến phố bích họa, vườn hoa thanh niên được triển khai. Trên không gian số, các sáng kiến như “Cơm 5.000 Hà Nội”, “Câu lạc bộ sinh viên tự nguyện”… tiếp tục kết nối nguồn lực, lan tỏa tinh thần sẻ chia.
Tạo môi trường để người trẻ nhìn thấy tương lai ở Hà Nội
Từ chỗ tìm kiếm cơ hội tại Hà Nội, ngày càng nhiều người trẻ chủ động tạo ra những giá trị mới cho thành phố. Theo PGS.TS Đinh Thị Vân Chi - nguyên Phó Hiệu trưởng trường Đại học Văn hóa Hà Nội, đóng góp của người trẻ không chỉ được đo bằng doanh thu hay số lượng việc làm, mà còn thể hiện ở chất lượng sống, khả năng tiếp cận văn hóa và sự gắn kết cộng đồng.
Một sản phẩm công nghệ giúp người dân thuận tiện hơn, một tác phẩm mở ra cách nhìn mới về di sản hay một sáng kiến hỗ trợ cộng đồng đều có thể tạo nên giá trị thiết thực cho thành phố.
Tuy nhiên, để những câu chuyện tiêu biểu trở thành chuyển biến rộng rãi, Hà Nội cần có cơ chế nuôi dưỡng sáng kiến, giúp các ý tưởng vượt qua giai đoạn ban đầu để phát triển thành những giá trị bền vững.
Theo PGS.TS Đinh Thị Vân Chi, trước hết, người trẻ cần được tiếp cận thông tin rõ ràng về định hướng phát triển, nhu cầu của thành phố, những vấn đề cần giải quyết và nguồn lực có thể huy động. Khi hiểu Hà Nội đang cần gì và bản thân có thể tham gia ở đâu, họ sẽ có cơ sở để hình thành ý tưởng và xây dựng kế hoạch hành động.
Cùng với đó, thành phố cần tin tưởng, giao việc và đặt hàng những dự án cụ thể, từ xây dựng trải nghiệm di sản, hỗ trợ người cao tuổi tiếp cận dịch vụ số đến tổ chức hoạt động văn hóa tại không gian công cộng. Khi được giao nhiệm vụ thực tế, có nguồn lực và chịu trách nhiệm về kết quả, người trẻ sẽ có điều kiện chuyển hóa nhiệt huyết thành đóng góp cụ thể.
Cần tạo không gian làm việc, sáng tạo, trình diễn và cơ chế thử nghiệm minh bạch để người trẻ có cơ hội điều chỉnh, hoàn thiện ý tưởng. Đồng thời, kết nối họ với doanh nghiệp, trường đại học, chuyên gia, nghệ nhân và cộng đồng để những sáng kiến hiệu quả được hỗ trợ phát triển, thay vì chỉ dừng ở việc ghi nhận, biểu dương.
“Muốn người trẻ gắn bó, Hà Nội cần bảo đảm điều kiện sống, làm việc, phát triển nghề nghiệp và cơ hội tham gia vào những vấn đề liên quan đến mình. Muốn người trẻ góp sức xây dựng Hà Nội, trước hết phải để họ nhìn thấy tương lai của chính mình ở thành phố này” – vị chuyên gia này nhấn mạnh.
