Các đối tượng thường lợi dụng những đặc điểm riêng của loại hình kinh doanh này như không gian kín, hoạt động về đêm, âm thanh lớn, ánh sáng phức tạp, lượng khách ra vào thường xuyên để biến thành điểm để các đối tượng tụ tập, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Một số chủ cơ sở, người quản lý, nhân viên vì lợi nhuận hoặc thiếu trách nhiệm đã buông lỏng việc kiểm soát khách hàng, không kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường, thậm chí có trường hợp tiếp tay, tạo điều kiện cho các đối tượng vi phạm.
Chủ cơ sở kinh doanh quản lý chặt chẽ khách hàng và nhân viên
Chủ cơ sở cần xây dựng quy trình quản lý khách hàng, nhân viên; thường xuyên nhắc nhở nhân viên nâng cao cảnh giác, chủ động phát hiện những biểu hiện bất thường có thể liên quan đến việc sử dụng hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Đối với các cơ sở có phòng riêng, cần tăng cường kiểm soát việc sử dụng phòng, khu vực phục vụ, đặc biệt vào thời điểm đêm khuya; không để khách hàng lợi dụng không gian kín để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Chủ động nhận diện những dấu hiệu bất thường
Những biểu hiện bất thường như khách tụ tập đông trong một phòng, liên tục đóng kín cửa, có người cảnh giới bên ngoài, thay đổi khách liên tục, sử dụng các vật dụng hoặc chất không rõ nguồn gốc, có biểu hiện mất kiểm soát hành vi, gây mất trật tự... cần được chủ động quan sát và báo cáo người quản lý. Tuy nhiên, việc nhận diện dấu hiệu nghi vấn chỉ nhằm phòng ngừa và thông báo cho cơ quan chức năng, không tự ý kết luận một người sử dụng ma túy chỉ dựa trên biểu hiện bên ngoài.
Tăng cường hệ thống giám sát, bảo đảm an ninh
Các cơ sở cần duy trì hệ thống camera, bảo đảm hoạt động ổn định tại các khu vực cần thiết như lối ra vào, khu vực chung, hành lang, khu vực gửi xe...; thường xuyên kiểm tra tình trạng hoạt động của thiết bị và bảo đảm dữ liệu được quản lý theo quy định. Camera và các thiết bị bảo đảm an ninh không chỉ giúp cơ sở chủ động phòng ngừa mà còn là nguồn thông tin quan trọng phục vụ xác minh, xử lý khi xảy ra vụ việc.
Chủ động phối hợp với Công an cơ sở
Chủ cơ sở cần chủ động thiết lập mối quan hệ phối hợp với Công an cấp xã, phường và lực lượng chức năng trên địa bàn; nắm số điện thoại trực ban, đường dây tiếp nhận tin báo để có thể thông báo ngay khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn. Không nên chờ đến khi xảy ra vụ việc nghiêm trọng mới liên hệ với cơ quan Công an. Việc trao đổi thông tin sớm về những dấu hiệu bất thường, nhóm khách có biểu hiện nghi vấn hoặc nguy cơ phát sinh phức tạp sẽ giúp lực lượng chức năng chủ động phòng ngừa, xử lý từ sớm.
Khi phát hiện vụ việc có dấu hiệu liên quan đến ma túy, cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an; đồng thời ưu tiên bảo đảm an toàn cho khách hàng, nhân viên và những người có mặt tại cơ sở, không tự ý thực hiện những hành động có thể gây nguy hiểm hoặc làm ảnh hưởng đến việc xử lý vụ việc.
Theo quy định của pháp luật, chủ cơ sở kinh doanh, người quản lý và nhân viên không chỉ có trách nhiệm duy trì hoạt động kinh doanh đúng quy định mà còn phải chủ động phòng ngừa, không để cơ sở của mình bị lợi dụng làm địa điểm thực hiện các hành vi liên quan đến ma túy. Khi phát hiện dấu hiệu sử dụng, tổ chức sử dụng, mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy tại cơ sở, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an và phối hợp xử lý theo quy định.
Đặc biệt, đối với chủ cơ sở, người quản lý hoặc nhân viên biết rõ hành vi phạm tội đã xảy ra nhưng có hành vi che giấu người phạm tội, dấu vết, tang vật hoặc những tình tiết khác của vụ án, tùy trường hợp và điều kiện luật định, có thể bị xem xét về Tội che giấu tội phạm. Trường hợp biết rõ tội phạm đang được chuẩn bị, đang hoặc đã được thực hiện mà có điều kiện nhưng cố ý không tố giác, tùy tính chất, mức độ và các điều kiện theo luật định, có thể bị xem xét về Tội không tố giác tội phạm.
Như vậy, việc “không trực tiếp sử dụng ma túy” không đồng nghĩa với việc đương nhiên không có trách nhiệm pháp lý. Nếu chủ cơ sở, người quản lý hoặc nhân viên biết rõ hoạt động phạm tội nhưng vẫn cung cấp địa điểm, phương tiện, điều kiện vật chất; hỗ trợ, tiếp tay; che giấu hoặc cố ý không tố giác theo các trường hợp pháp luật quy định thì có thể phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Ngược lại, trường hợp chỉ phát hiện dấu hiệu nghi vấn mà chưa có căn cứ xác định hành vi phạm tội thì cần chủ động báo cho cơ quan Công an, không tự ý kết luận, bắt giữ, khám xét hoặc xử lý khách hàng, tránh gây mất an toàn và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Đối với cơ sở kinh doanh, hậu quả pháp lý không chỉ dừng ở việc cá nhân vi phạm bị xử lý. Việc để cơ sở thường xuyên bị lợi dụng làm địa điểm tổ chức, chứa chấp hoặc thực hiện các hành vi trái pháp luật về ma túy còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, điều kiện bảo đảm an ninh, trật tự, uy tín của cơ sở và trách nhiệm của người đứng đầu, người quản lý theo quy định của pháp luật.
Phòng ngừa từ cơ sở - trách nhiệm của cả cộng đồng
Các cơ sở karaoke, vũ trường, bar ... được hoạt động để phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí chính đáng của người dân, không phải là địa điểm cho tội phạm ma túy lợi dụng. Một cơ sở kinh doanh an toàn trước hết phải là cơ sở có trách nhiệm với khách hàng, nghiêm túc với pháp luật và không đánh đổi an ninh, trật tự lấy lợi nhuận.
Chủ cơ sở quản lý chặt chẽ, nhân viên nâng cao cảnh giác, người dân chủ động tố giác và lực lượng Công an kịp thời phát hiện, xử lý sẽ tạo thành “lá chắn” nhiều tầng, góp phần ngăn chặn ma túy xâm nhập các cơ sở kinh doanh dịch vụ.
Chủ động phòng ngừa từ những dấu hiệu nhỏ nhất, không để hình thành “điểm nóng”, không để cơ sở kinh doanh trở thành nơi tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy chính là góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo đảm an ninh, trật tự và cuộc sống bình yên của Nhân dân.
