Trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo Luật gồm 3 điều. Dự thảo luật sửa đổi về đối tượng người hoạt động không chuyên trách tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; Sửa đổi về thẩm quyền quyết định số ngày nghỉ chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau, thai sản đối với đơn vị sử dụng lao động không thành lập công đoàn cơ sở, phù hợp với chủ trương kết thúc hoạt động của công đoàn viên chức, công đoàn lực lượng vũ trang.
Liên quan đến đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, Dự thảo luật sửa đổi quy định tại khoản 6 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 theo hướng: Căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng thời kỳ, Chính phủ trình UBTV Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số và các đối tượng khác có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên, bảo đảm lộ trình thực hiện phù hợp.
Về bảo hiểm hưu trí bổ sung, Dự thảo luật cho phép cá nhân người lao động trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện mà không nhất thiết phải thông qua người sử dụng lao động.
Bên cạnh đó, Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số quy định về chế độ tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan trong triển khai thực hiện như ủy quyền cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội; hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội thông qua tài khoản người thụ hưởng; Giao Chính phủ quy định chi tiết về hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội, thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện và nguồn kinh phí bảo đảm thực hiện trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Về sửa đổi, hoàn thiện liên quan đến khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, nhằm mở rộng danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung Điều 122 theo hướng quy định về nguyên tắc việc bổ sung đầu tư tiền gửi tại các ngân hàng thương mại cổ phần có vốn Nhà nước và doanh nghiệp Nhà nước trên 50% vốn điều lệ, ngân hàng thương mại cổ phần có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ. Giao Chính phủ quy định chi tiết tiêu chí, cơ chế đánh giá, lựa chọn, giám sát, kiểm soát rủi ro, cơ cấu đầu tư và phương thức đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội.
Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Văn hóa và Xã hội (VHXH) của Quốc hội tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật.
Về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, Uỷ ban cơ bản đồng tình về nguyên tắc với đề xuất và giải trình của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia…Tuy nhiên, việc quy định nhóm đối tượng “người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số” thuộc phạm vi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là rất rộng, chưa bảo đảm tính khả thi, cần được cân nhắc, đánh giá tác động kỹ lưỡng, đa chiều…
Về danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, theo Ủy ban VHXH, dự thảo Luật cần bổ sung quy định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan có liên quan trong hoạt động đầu tư quỹ, đặc biệt là vai trò của Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội, cơ quan bảo hiểm xã hội trong việc quyết định và chịu trách nhiệm trước Chính phủ về danh mục đầu tư, cơ cấu đầu tư và phương thức đầu tư cụ thể nhằm bảo đảm an toàn, bảo toàn, bền vững và hiệu quả của Quỹ…
