Vitamin tổng hợp
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên ưu tiên bổ sung vi chất từ thực phẩm tự nhiên. Một số thành phần trong vitamin tổng hợp có thể gây rủi ro nếu dùng kéo dài hoặc liều cao: Beta-carotene có thể làm tăng nguy cơ ung thư phổi ở người hút thuốc hoặc tiếp xúc với amiăng. Vitamin K có thể làm giảm hiệu quả của thuốc chống đông máu như warfarin. Sắt và đồng nếu tích lũy có thể liên quan đến nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường và suy giảm nhận thức. Canxi và kẽm có thể làm giảm hấp thu của một số kháng sinh... Điều này cho thấy vitamin tổng hợp không phải là giải pháp thay thế cho chế độ ăn cân đối.
Vitamin D
Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong hấp thu canxi và sức khỏe xương. Tuy nhiên, bổ sung quá mức trong thời gian dài có thể dẫn đến tăng canxi máu. Tình trạng này gây ra các triệu chứng như buồn nôn, nôn, chán ăn, yếu cơ, mất nước và sỏi thận. Trong trường hợp nặng, có thể xuất hiện rối loạn nhịp tim, suy thận và vôi hóa mô mềm như mạch máu, van tim. Điểm cần lưu ý là vitamin D từ ánh nắng và thực phẩm hiếm khi gây ngộ độc. Nguy cơ chủ yếu đến từ việc sử dụng thực phẩm chức năng không kiểm soát.
Omega-3, vitamin C
Omega-3, đặc biệt là EPA và DHA trong dầu cá, được nhiều người sử dụng để hỗ trợ tim mạch. Tuy nhiên, khi dùng liều cao, các acid béo này có thể gây ra tác dụng phụ. Một số rủi ro đã được ghi nhận gồm: Giảm khả năng đông máu, dẫn đến chảy máu kéo dài. Ảnh hưởng đến hệ miễn dịch do làm giảm phản ứng viêm cần thiết. Các chuyên gia khuyến cáo tổng lượng EPA và DHA không nên vượt quá 5g/ngày nếu không có chỉ định y tế. Vitamin C là vitamin tan trong nước, thường được xem là an toàn. Tuy nhiên, sử dụng liều cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận, đặc biệt ở nam giới hoặc người có tiền sử bệnh. Ngoài ra, vitamin C có thể tương tác với một số thuốc như thuốc hóa trị, xạ trị hoặc thuốc hạ mỡ máu (statin), làm thay đổi hiệu quả điều trị. Do đó, người đang điều trị bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung.
Canxi, magiê
Một số nghiên cứu cho thấy việc dùng nhiều canxi dạng bổ sung có thể liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch. Các triệu chứng có thể gặp gồm táo bón, buồn nôn, mệt mỏi, rối loạn nhịp tim và suy giảm chức năng thận. Ngoài ra, nguy cơ sỏi thận và bệnh tim mạch cũng có thể tăng lên. Magiê có vai trò quan trọng trong chức năng thần kinh và cơ bắp. Tuy nhiên, bổ sung liều cao từ thực phẩm chức năng có thể gây tiêu chảy, đau bụng và đầy hơi. Trong những trường hợp hiếm gặp, đặc biệt ở người suy thận, magiê có thể tích tụ và gây ngộ độc. Các biểu hiện bao gồm tụt huyết áp, yếu cơ, khó thở, rối loạn nhịp tim và thậm chí ngừng tim.
Men vi sinh, sắt
Men vi sinh được quảng bá là có lợi cho hệ tiêu hóa và miễn dịch. Tuy nhiên, một số người có thể gặp tác dụng phụ nhẹ như đầy hơi, chướng bụng. Đáng chú ý, ở những người suy giảm miễn dịch, bệnh nặng hoặc đang điều trị tích cực, men vi sinh có thể gây nhiễm trùng. Các tình trạng nghiêm trọng có thể xảy ra gồm nhiễm khuẩn huyết hoặc nhiễm nấm huyết. Sắt là vi chất cần thiết nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ nếu dùng không đúng cách. Ngay cả liều thấp cũng có thể gây táo bón, buồn nôn hoặc đau bụng. Quá liều sắt là tình trạng nguy hiểm, có thể gây xuất huyết, co giật, sốc, suy tạng và tử vong. Trẻ em là nhóm đặc biệt dễ bị ngộ độc nếu vô tình uống phải. Do đó, các sản phẩm chứa sắt liều cao thường được yêu cầu dán cảnh báo rõ ràng.
Thực phẩm bổ sung cho tập luyện
Bột protein, creatine, thực phẩm bổ sung trước tập luyện ngày càng phổ biến trong các phòng gym. Nếu dùng đúng cách, chúng có thể hỗ trợ tăng cơ và phục hồi. Tuy nhiên, sử dụng sai cách có thể gây hại cho thận, nhất là trong các trường hợp: Nạp quá nhiều protein kéo dài; Có sẵn bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường; Mất nước khi tập luyện; Dùng creatine liều cao hoặc không theo hướng dẫn... Ngoài ra, các sản phẩm trước tập luyện thường chứa caffeine, chất kích thích ảnh hưởng đến huyết áp và cân bằng dịch - những yếu tố có thể gián tiếp gây căng thẳng cho thận.
