Thành lập loạt công ty "ma", vi phạm quy định về kế toán
Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ phát hiện hành vi có dấu hiệu mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc (hàng lậu); sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; vi phạm quy định về kế toán tại Công ty TNHH kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình (MST: 0315154476) và 12 doanh nghiệp liên quan.
Căn cứ hồ sơ, tài liệu thu thập được, qua kiểm tra, xác minh xác định 12 doanh nghiệp, xác định: Các doanh nghiệp này không có Giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân kinh doanh xăng dầu, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, một số người đại diện theo pháp luật xác nhận là người làm thuê, nhận lương hằng tháng hoặc bị giả mạo thông tin căn cước công dân để thành lập công ty, không biết gì về hoạt động của công ty (sau đây gọi là công ty “ma”).
Từ tháng 01/2024 đến tháng 6/2026, Công ty TNHH kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình đã sử dụng 4.692 hóa đơn GTGT đầu vào thể hiện mua xăng, dầu của 12 công ty “ma” với số lượng khoảng 2,6 tỷ lít, giá trị khoảng 42.600 tỷ đồng, để hợp thức cho số lượng bán ra khoảng 2,8 tỷ lít, giá trị khoảng 46.000 tỷ đồng theo 19.843 hóa đơn GTGT cho 112 khách hàng và khách lẻ.
Kiểm tra, xác minh về dòng tiền, xác định: để thanh toán cho 4.692 hóa đơn GTGT đầu vào, Công ty Thanh Bình đã sử dụng 15 tài khoản của Công ty chuyển khoảng 48.100 tỷ đồng đến 23 tài khoản của 12 công ty “ma”.
Số tiền này sau đó được luân chuyển qua 03 tài khoản của 02 công ty trung gian về 26 tài khoản cá nhân của ông Nguyễn Ngọc Sơn (là Giám đốc Công ty Thanh Bình); ông Sơn tiếp tục chuyển khoản cho 114 tổ chức khoảng 13.070 tỷ đồng (trong đó chuyển lại cho Công ty Thanh Bình khoảng 11.203 tỷ đồng) và chuyển khoản cho 1.285 cá nhân, khoảng 1.800 tài khoản với số tiền khoảng 37.880.
Kiểm tra, xác minh về dòng hàng, Thanh tra Chính phủ phát hiện có phiếu SMO (Lệnh xuất kho, đặt hàng trực tuyến) được sử dụng cho nhiều lô hàng (theo hóa đơn GTGT); có phiếu SMO bị hủy (không nhận hàng) nhưng vẫn sử dụng để báo cáo, chứng minh nguồn gốc hàng.
Tại Công ty TNHH Đầu tư P.A.S (MST: 0105782763) và 04 đơn vị trực thuộc, Thanh tra Chính phủ xác định có hành vi có dấu hiệu mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc (hàng lậu); sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; vi phạm quy định về kế toán.
Từ tháng 7/2024 đến tháng 10/2024, Công ty TNHH Đầu tư P.A.S (Công ty P.A.S) và 04 đơn vị trực thuộc đã sử dụng 4.187 hóa đơn GTGT đầu vào thể hiện mua xăng, dầu của 08 công ty “ma” với số lượng khoảng 150 triệu lít, giá trị khoảng 3.300 tỷ đồng, để hợp thức cho số lượng xăng dầu bán ra cho 06 khách hàng doanh nghiệp và khách lẻ khoảng 142,4 triệu lít, giá trị khoảng 2.210 tỷ đồng theo 2.053 hóa đơn GTGT.
Kiểm tra, xác minh tại cơ quan thuế, Thanh tra Chính phủ xác định 8 công ty “ma” (cung cấp hóa đơn cho Công ty P.A.S) đã sử dụng 3.832 hóa đơn GTGT đầu vào thể hiện mua xăng dầu của 17 doanh nghiệp với giá trị khoảng 3.347 tỷ đồng.
Tất cả 25 doanh nghiệp này đều không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, một số người đại diện theo pháp luật xác nhận là người làm thuê, nhận lương hằng tháng hoặc bị mất/giả mạo căn cước công dân, không biết gì về hoạt động của công ty.
Về dòng tiền, Công ty P.A.S và 4 đơn vị trực thuộc đã chuyển tiền mua hàng cho các doanh nghiệp xuất hóa đơn đầu vào; sau đó các doanh nghiệp này chuyển khoản cho 22 cá nhân hoặc cho người rút tiền mặt với tổng số tiền xác định ban đầu khoảng 2.200 tỷ đồng. Xác minh, thu thập hồ sơ mở tài khoản tại Ngân hàng phát hiện 01 tài khoản trong số 22 cá nhân là Phùng Thị Mỹ Duyên đã nhận 356 tỷ đồng, là kế toán Công ty P.A.S - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh.
Tại Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P (MST: 0315022575), căn cứ hồ sơ, tài liệu thu thập được, qua kiểm tra, xác minh, Thanh tra Chính phủ xác định hành vi có dấu hiệu sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; vi phạm quy định về kế toán.
Từ tháng 1/2025 đến ngày 30/6/2026, Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P (Công ty Tây Nam) xuất hóa đơn thể hiện bán khoảng 93 triệu lít xăng dầu, giá trị khoảng 1.650 tỷ đồng và đã thu tiền của khách hàng.
Đến ngày 30/6/2026, Công ty chưa giao 57,6 triệu lít xăng dầu trong tổng số 93 triệu lít xăng dầu, nhưng kiểm tra thực tế tồn kho tại 02 kho thuê chỉ còn khoảng 15.670 lít dầu.
Hành vi nêu trên là xuất hóa đơn GTGT, kê khai hóa đơn GTGT đã ghi đầy đủ thông tin nhưng thực tế việc mua bán xăng, dầu không có thật một phần hoặc toàn bộ.
Bên cạnh đó, từ năm 2022 đến nay, trong khi đang bị cưỡng chế nợ thuế, Công ty đã tạm ứng cho ông Lương Đình Tiến (Giám đốc) số tiền khoảng 553 tỷ đồng và ông Trần Minh Xuân (thành viên góp vốn) số tiền khoảng 584 tỷ đồng, đến nay chưa hoàn ứng.
Loạt công ty vi phạm về quy định kế toán
Tại Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm (MST: 0312604769), Thanh tra Chính phủ xác định hành vi có dấu hiệu mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc (hàng lậu); vi phạm quy định về kế toán. Trong thời gian từ năm 2022 đến 30/6/2026, lượng tồn kho xăng, dầu trên sổ sách kế toán, báo cáo tài chính chênh lệch với tồn kho xăng, dầu kiểm kê thực tế tại các kho xăng dầu của Công ty, với tổng giá trị khoảng 675 tỷ đồng.
Ngày 22/6/2026, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) có Văn bản số 1969/TTTN-NV nêu “... căn cứ số liệu sổ sách do Công ty Phúc Lâm cung cấp và lượng xăng dầu tồn kho cuối ngày tại tổng kho xăng dầu Nhà Bè (kho do Công ty Phúc Lâm thuê) ... số liệu lượng xăng, dầu tồn cuối ngày trên sổ sách Công ty Phúc Lâm chênh lệch với số xăng dầu tại Tổng kho Nhà Bè”.
Vụ việc có dấu hiệu của “Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Điều 221 Bộ luật Hình sự. [1]
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cũng xác định Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Thương mại PLI (MST: 0202091539) có dấu hiệu sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; vi phạm quy định về kế toán.
Năm 2024, Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Thương mại PLI (Công ty PLI) kê khai mua xăng dầu của Công ty P.A.S và 03 chi nhánh Công ty P.A.S (có dấu hiệu mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc nêu tại mục 8.2 Phần II) với tổng lượng hàng khoảng 6,1 triệu lít xăng dầu, giá trị khoảng 97,5 tỷ đồng theo 196 hóa đơn GTGT. Kiểm tra một số chứng từ mua bán thấy Biên bản giao nhận đồng thời là Phiếu xuất kho không ghi đầy đủ thông tin, chưa có đủ cơ sở xác định thực tế hoạt động mua bán, giao nhận, vận chuyển xăng dầu.
Hành vi nêu trên có dấu hiệu của việc xuất hóa đơn GTGT, kê khai hóa đơn GTGT đã ghi đầy đủ thông tin nhưng thực tế việc mua bán xăng dầu không có thật một phần hoặc toàn bộ.
Công ty PLI lập 02 Báo cáo tài chính năm 2025 có số liệu khác nhau. Việc cung cấp các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định khoản 10 Điều 13 Luật Kế toán năm 2015.
Vụ việc có dấu hiệu sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; xác nhận thông tin kế toán sai sự thật; dấu hiệu của “Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Điều 221 Bộ luật Hình sự.
Tại Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Hoa Kỳ (MST: 2400390397), Kết luận thanh tra xác định hành vi có dấu hiệu trốn thuế. Từ năm 2023 đến tháng 5/2026, Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Hoa Kỳ xuất hóa đơn sai thời điểm cho khách hàng khoảng 929.000 lít xăng dầu, giá trị khoảng 20 tỷ đồng; xuất hóa đơn thấp hơn giá công bố đối với khoảng 1,2 triệu lít xăng dầu, làm giảm doanh thu giá trị khoảng 5,3 tỷ đồng.
Tại Công ty cổ phần Vận tải và Sản xuất Long Phú (MST: 2300696014), Thanh tra Chính phủ xác định có hành vi có dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán. Từ 03/01/2025 đến ngày 01/6/2026, sổ chi tiết vật tư hàng hóa tại kho xuất 1.239.448 lít dầu DO, nhưng đồng hồ lượng kế tại kho thể hiện xuất 508.383 lít dầu DO, thấp hơn so với sổ chi tiết vật tư khoảng 731.000 lít dầu, tương đương trị giá khoảng 11,3 tỷ đồng; có dấu hiệu bán xăng dầu không xuất hóa đơn, để ngoài sổ sách kế toán.
