Hiểu đúng pháp luật, làm chủ cảm xúc, chủ động bảo vệ bản thân: Chìa khóa an toàn cho học sinh

Đổi mới công tác tuyên truyền pháp luật và trang bị kỹ năng tâm lý cho học sinh đang trở thành một yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt với học sinh trung học cơ sở có nhiều chuyển biến quan trọng về tâm sinh lý, dễ chịu tác động mạnh mẽ từ môi trường xã hội và không gian mạng.

Trước những áp lực học tập và các nguy cơ tiềm ẩn như bạo lực học đường, lừa đảo hay xâm hại, việc duy trì các hình thức tuyên truyền truyền thống "chỉ nhắc những điều không được làm" đã bộc lộ nhiều hạn chế. Từ thực tiễn đó, Công an xã Ô Diên đã triển khai mô hình "Ngày hội Pháp luật và Kỹ năng tâm lý" với cách tiếp cận hoàn toàn mới trong công tác phòng ngừa từ sớm, từ xa cho thế hệ trẻ.

Nhằm khắc phục những lối mòn trong giáo dục pháp luật, chương trình được phối hợp tổ chức bởi Công an xã Ô Diên và Trường THCS Tô Hiến Thành đã mở ra một hướng mới, kết hợp giữa kiến thức pháp luật và khoa học tâm lý. Thay vì chỉ nhìn nhận hành vi của học sinh dưới lăng kính đúng - sai hay vi phạm - không vi phạm, ban tổ chức đã quan tâm sâu sắc đến các yếu tố cảm xúc, hoàn cảnh và tâm lý đứng đằng sau mỗi hành động.

Ghi nhận về sự đổi mới này, ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Chủ tịch Mặt trận tổ quốc xã Ô Diên nhấn mạnh: "Chương trình đã có bước chuyển đáng ghi nhận trong tư duy phòng ngừa: từ việc chỉ tuyên truyền những điều học sinh không được làm sang trang bị cho các em năng lực để biết cách lựa chọn điều nên làm".

Chuỗi các hoạt động trang bị kiến thức pháp luật, hình thành kỹ năng xử lý tình huống, nhận diện để làm chủ cảm xúc được cấu trúc chương trình gồm ba chặng rõ rệt. Ở chặng đầu tiên mang tên "Hiểu mình", học sinh được chuyên gia tâm lý Nguyễn Phương Thảo, Nhà sáng lập Bảo Sang PSY hướng dẫn cách nhận diện cảm xúc và thấu hiểu những biến đổi tâm lý tuổi vị thành niên.

Sang chặng thứ hai với chủ đề "Vững tâm", chuyên gia tâm lý tuổi vị thành niên Đình Nhân đã trực tiếp đối thoại, đưa ra các tình huống tâm lý giúp các em rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc, làm chủ hành vi và ứng xử đúng pháp luật.

Đặc biệt, tại chặng ba mang tên "Sống an toàn", kiến thức lý thuyết đã được chuyển hóa thành kỹ năng thực tiễn thông qua năm gian trải nghiệm do nhóm sinh viên năm cuối Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) phụ trách. Tại đây, học sinh được tham gia các trò chơi và trực tiếp xử lý tình huống nguy cơ có thể gặp phải trong đời sống hằng ngày.

Thành công của Ngày hội Pháp luật và Kỹ năng tâm lý tại xã Ô Diên không chỉ dừng lại ở quy mô một sự kiện mà còn lan tỏa mạnh mẽ thông điệp: "Hiểu đúng pháp luật – Làm chủ cảm xúc – Chủ động bảo vệ bản thân và cộng đồng".

Mô hình cho thấy, công tác bảo vệ và giáo dục học sinh không thể chỉ đặt lên vai nhà trường hay lực lượng công an, mà đó là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị và toàn xã hội. Việc huy động sự tham gia đồng bộ của chính quyền địa phương, lực lượng công an, các chuyên gia tâm lý, nhà trường cùng các bậc phụ huynh chính góp phần xây dựng một môi trường giáo dục an toàn hiệu quả hơn.