Nỗi khắc khoải hơn nửa thế kỷ và hành trình thầm lặng
Trong căn nhà nhỏ vào một ngày tháng 7 năm 2026, bà Đỗ Thị Mùi (sinh năm 1945) tay run run chạm vào tấm bằng Tổ quốc ghi công của liệt sĩ Hoàng Văn Như.
Họ cưới nhau năm 1963, chỉ kịp ở bên nhau vài ngày ngắn ngủi trước khi ông hành quân vào chiến trường miền Nam. Hơn sáu mươi năm trôi qua, nấm mộ của ông vẫn chưa có tên, danh tính của ông vẫn gửi lại nơi chiến trường.
Ở tuổi 81, mái tóc đã bạc trắng, niềm mong mỏi duy nhất của bà là được gọi đúng tên ông trước khi nhắm mắt.
Cách đó không xa, ông Đinh Khắc Hùng (82 tuổi) lặng lẽ lật mở những trang tài liệu về người cha của mình - liệt sĩ Đinh Khắc Phong, người chiến sĩ từng hai lần bị đày ải ra Côn Đảo trước khi ngã xuống trong làn mưa pháo Tết Mậu Thân 1968 tại Sài Gòn. Nỗi đau của bà Mùi, ông Hùng cũng là nỗi niềm khắc khoải của hàng vạn gia đình Việt Nam suốt nhiều thập kỷ qua.
Theo thống kê, toàn quốc hiện có hơn 1,2 triệu liệt sĩ, nhưng vẫn còn gần 200.000 hài cốt chưa được tìm thấy và gần 300.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Thời gian không đợi một ai khi những người mẹ, người vợ, người con của các anh hùng năm xưa giờ như lá vàng trước gió. Chính từ thực tế ấy, chiến dịch cao điểm "500 ngày đêm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin" đã được phát động như một mệnh lệnh thiêng liêng từ trái tim.
Tại địa bàn phường Kim Liên, thành phố Hà Nội, chiến dịch này không đơn thuần là những thủ tục hành chính, kỹ thuật hình sự khô khan, mà là một cuộc chạy đua thầm lặng với thời gian của các chiến sĩ công an cơ sở. Để thu thập được một mẫu sinh phẩm, là biết bao đêm trắng các anh, các chị lật giở từng trang hồ sơ lưu trữ bạc màu, rà soát từng dòng thông tin thay đổi về địa giới hành chính.
Đó là những buổi sáng hội trường đông kín người cao tuổi, các chiến sĩ ân cần dìu từng cụ bà chống gậy lên bậc thềm, tỉ mỉ hướng dẫn từng thủ tục.
Và xúc động hơn cả là hình ảnh những tổ công tác mang theo trang thiết bị, đi bộ vào sâu trong những con ngõ nhỏ, cúi đầu bên chiếc giường tre để lấy mẫu nước bọt cho những cụ già đau yếu, không còn khả năng đi lại.
Sự tận tụy ấy đã mang về những con số biết nói: 126 trường hợp liệt sĩ chưa xác định thông tin trên địa bàn đã được lập hồ sơ, 143 mẫu ADN của thân nhân được thu thập thành công, thắp lên hy vọng định danh cho những người con bất tử.
Đưa giá trị tri ân vượt biên giới
Điều đặc biệt trong hành trình tri ân hướng tới kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) tại Thủ đô là sự đổi mới mang tính đột phá trong công tác tuyên truyền.
Nhận thấy địa bàn trung tâm luôn có đông đảo người nước ngoài sinh sống, học tập và làm việc, Thiếu tá Nguyễn Thị Thúy và Đại úy Phạm Văn Hoàn, cán bộ Công an phường Kim Liên đã tự lên ý tưởng, biên tập và dựng một video tuyên truyền về chiến dịch ADN hoàn toàn bằng hai ngôn ngữ: tiếng Anh và tiếng Trung Quốc.
Mộc mạc với những hình ảnh hoài niệm, thước phim mở đầu bằng hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nền trời xanh của Thủ đô, mái đình rêu phong cổ kính và lời tự sự mộc mạc của chính những người trong cuộc. Qua giọng đọc ngoại ngữ truyền cảm, lưu loát của hai chiến sĩ, câu chuyện về sự hy sinh của liệt sĩ Đinh Khắc Phong, liệt sĩ Hoàng Văn Như và nỗi lòng của những người ở lại đã được truyền tải trọn vẹn.
Việc ứng dụng ngoại ngữ trong một chiến dịch mang tính đặc thù này không chỉ giúp người nước ngoài đang sinh sống tại địa bàn hiểu và phối hợp thực hiện các thủ tục nếu có liên quan, mà xa hơn, nó mở ra một cánh cửa để bạn bè quốc tế thấu hiểu về lịch sử, về cái giá của hòa bình và truyền thống độc đáo "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam. Xem những hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân Việt Nam ân cần, nhẫn nại phục vụ nhân dân trong video, nhiều người bạn quốc tế đã không giấu được sự ngưỡng mộ.
Chiến dịch 500 ngày đêm vẫn đang tiếp tục. Khép lại thước phim song ngữ là hình ảnh hai người chiến sĩ trẻ trong sắc phục trang nghiêm, giơ tay chào trước tượng đài Bác Hồ tại Nhà lưu niệm.
Quá khứ được kính cẩn tri ân, hiện tại được tận tụy phụng sự để hướng tới tương lai. Nỗ lực ấy của lực lượng công an cơ sở chính là minh chứng sinh động nhất cho hình ảnh người chiến sĩ Công an Thủ đô hôm nay: Bản lĩnh, nhân văn, chuyên nghiệp và luôn đổi mới vì Nhân dân phục vụ.
